Amgueddfa Blog

Cultural heritage collections need a friendly home. 'Friendly' means: a building that protects the collection from the elements – wind, sun and rain. Conservators worry a lot - and rightly so - about pigments fading when they are exposed to light, about stuffed animals being eaten by insect pests, about war time medals corroding because of the presence of air pollutants. But it’s no good having a fantastic pest management system if the roof leaks. Getting the basics right makes the job of the conservator an awful lot easier and is better for the collection.

Like many museums up and down the country, National Museum Cardiff is housed in a historic building. The museum contains 30 public galleries and 50 collection stores which accommodate almost 3 million objects. This is only part of the national heritage collection of Wales and arguable something we want to protect for the benefit of current and future generations.

But being in a historic building, as beautiful as it is, has its challenges. Much of the building infrastructure is aging and needs modernising. Our roof needs some tlc. Our air conditioning systems are so old, there is nobody left in the museum who was around when they were first installed. And the electrics in parts of the building are not far from receiving a birthday telegram from Her Majesty the Queen.

All of those issues are a problem not just for visitors and staff, but also for the collections. Therefore, we have started modernising our museum building. In the past few years we already had parts of our roof replaced. Less publicly visible was the recent replacement of the electrical infrastructure in the west wing. We are now in the process of undertaking much more work to improve the building.

Some of this work will happen behind closed doors: replacement of our chillers and humidifiers with new, modern and efficient technology, making the museum leaner and greener. Other work will be more obvious to our visitors, including works to the roof of our south wing. Various works will require the temporary closure of some of our public galleries – please bear with us during this time, we are keeping the rest of the museum open and, once the works are completed, all galleries will be accessible again.

One difficulty remains: once all the works are completed the museum will look like nothing ever happened – we do not have a brand new building to show off for all our efforts. BUT the building will feel and operate differently. It will form a more reliable envelope around our collections. It will require less maintenance, saving us money and staff time. It will be more energy efficient and environmentally friendly, reducing our energy bills and forming a substantial contribution towards lowering our greenhouse gas emissions.

During this time of potential disruptions please bear in mind the end product, which will include a better museum experience for visitors today (well, next year) and in the future. And a building that continues to help us look after Wales’ national collection.

Should you have any questions at all about our refurbishment programme in relation to the collections, please do get in touch. We will be happy to assist in any way we can.

Find out more about Care of Collections at Amgueddfa Cymru - National Museum Wales here and follow us on Twitter.

Rydym wedi bod yn gweithio gyda Phrifysgol Caerdydd i gynnwys atgofion a ffotograffau a rennir drwy grwpiau Facebook lleol mewn arddangosfeydd bach o amgylch Cymru, prosiect hynod ddiddorol i fod yn rhan ohono.

Yn y dehongliad ffres hwn, rydym nid yn unig yn cyflwyno golygfeydd a digwyddiadau gafaelgar o'r ardal leol, ond hefyd yn gofyn i'n hymwelwyr rannu eu straeon eu hunain.

Byddwn yn annog ymwelwyr i ddod i Lyfrgell Wrecsam o ddydd Sadwrn (1 Rhagfyr) ac i weld golygfeydd dwys a diddorol diweddar o’r cyffiniau.

Bydd yr arddangosfa wedyn yn cael ei symud i Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn Abertawe ar 8 Rhagfyr 2018.

Yn y ddau leoliad, byddwn yn annog ymwelwyr i rannu eu straeon ac atgofion o'r ardal gyda ni.

Ffordd arall o wneud hyn yw drwy Gasgliad y Werin Cymru.

Gobeithio clywed eich stori chi cyn bo hir!

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

Diolch am yr holl waith yr ydych wedi gwneud ac am rannu eich lluniau! Roedd o'n hynod o galed i ddewis dim ond pum enillydd. Mae'r lluniau a ddewiswyd yn dod o ysgolion yng Nghymru sef ddim yn cymryd rhan yn y prosiect estyniad Edina.

Dyma'r enillwyr:

Llanyrafon Primary School

Peterston Super Ely CiW Primary School

St Philip Evans Catholic Primary

Ysgol Gymraeg Aberystwyth

Ysgol Llandwrog

Diolch yn fawr i bob ysgol a rannodd eu lluniau. Oedd o’n wych i weld y holl waith rydych wedi gwneud a'r hwyl gawsoch!

Cadwch lan gyda'r gwaith caled Cyfeillion y Gwanwyn,

Athro'r Ardd

Mae mis Rhagfyr yn gyfle gwych i ni fel sefydliad ddweud diolch wrth chwaraewyr y Loteri Genedlaethol am eich cyfraniadau hael, sy'n ein helpu'n fawr gyda'n gwaith bob dydd.

Bydd yr 20 chwaraewr Loteri Genedlaethol cyntaf i ymweld ag un o'n hamgueddfeydd cenedlaethol rhwng 3 a 9 Rhagfyr 2018 yn cael anrheg am ddim!

Bydd Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru; Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd; Amgueddfa Genedlaethol y Glannau, Abertawe; Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru; Amgueddfa Wlân Cymru, Drefach Felindre; ac Amgueddfa Lechi Cymru, Llanberis i gyd yn cymryd rhan.

Cyflwynwch eich tocyn yn siop yr Amgueddfa os gwelwch yn dda.

Cyn gynted ag y bydd yr 20 anrheg wedi mynd ym mhob lleoliad, byddwn yn gwneud cyhoeddiad drwy ein sianelau cyfryngau cymdeithasol.

Mae Sain Ffagan wedi elwa'n ddiweddar o gyllid y Loteri Genedlaethol. Dyfarnwyd £11.5m i ni yn 2012 i ddechrau ailddatblygu'r Amgueddfa, y grant mwyaf erioed i gael ei ddyfarnu yng Nghymru gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri. 

Diolch i gyfraniadau hael chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, cyfrannodd dros 3,000 o wirfoddolwyr a 120 o fudiadau cymunedol, elusennau stryd a grwpiau lleol o bob rhan o Gymru at y gwaith ailddatblygu gwerth £30m.

Mae cymryd rhan yn y fenter #DiolchynFawr yn un ffordd y gallwn ni ddweud diolch wrth chwaraewyr y Loteri Genedlaethol a'r Loteri Genedlaethol.

Telerau ac amodau:

● Cyflwynwch un tocyn Loteri Genedlaethol i hawlio eich anrheg am ddim yn Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru; Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd; Amgueddfa Genedlaethol y Glannau, Abertawe; Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru; Amgueddfa Wlân Cymru, Drefach Felindre; neu Amgueddfa Lechi Cymru, Llanberis

● Mae pob un o gemau'r Loteri Genedlaethol yn gymwys am yr anrheg am ddim. Gallwch chi brofi eich bod yn chwarae’r Loteri drwy docyn copi caled neu docyn digidol.

● Mae'r cynnig yn ddilys rhwng 3 a 9 Rhagfyr 2018 hyd nes y bydd yr 20 rhodd am ddim ym mhob amgueddfa wedi cael eu rhoi allan.

● Os bydd ymholiadau ar y diwrnod, bydd penderfyniad y rheolwr yn derfynol.

Dechreuodd staff Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru recordio hanesion pobl ym 1958, gan deithio Cymru gyda Land Rover a charafán. Ers hynny, mae haneswyr, cerddorion, ieithyddion ac ymchwilwyr wedi bod yn darganfod trysorau ymhlith y 13,000 o recordiadau sain sydd yn y casgliadau heddiw. Yma clywir lleisiau o bob math; o ffermwyr, glowyr a chwarelwyr i botswyr, meddygon esgyrn, carcharorion rhyfel o’r Eidal ac Iddewon Cymreig, mae rhywbeth yma i ddiddori pawb.

Wrth darllen manylion y siaradwyr cyntaf yng nghronfa ddata’r casgliad sain, sylweddolais bod nifer wedi eu geni yn y 19eg ganrif, ac un ddynes oedd wedi’i geni ym 1865! Oherwydd hyn, gallwn ni ddarganfod byd gwahanol yn y recordiau, lle oedd bywyd yn anodd iawn ond hefyd yn llawn brawdoliaeth. Byd llawn ofergoelion, ysbrydion a chreaduriaid o bob math...

Felly pan ddechreuais i ddigideiddio ein casgliad, roeddwn i’n gwrando gyda chyfaredd ar yr hyn oedd y tapiau yn eu dadorchuddio, roedd yn fêl i’r glust. Roedd y tapiau cyntaf yn hynod ddiddorol gan fod nifer yn fy atgoffa i o acen ein ffermwyr ni yn Llydaw – roedd hynna’n deimlad rhyfedd a rhyfeddol.

Ond rhaid cyfaddef, ar ôl digideiddio miloedd ar filoedd o recordiadau stopiodd fy meddwl dalu sylw bob yn dipyn. Fel rhyw mantra cyfrin Cymreig, roedd y lleisiau yn mynd i mewn drwy un glust ac allan drwy’r llall, a’r sain analog yn troi’n ddigidau a rhifau ym mhob ystyr y gair! Ond weithiau, fodd bynnag, roedd pytiau o sain fel larwm yn tynnu fy sylw. Perlau soniarus ar goll yn y mor o sŵn yn codi i’r wyneb...

Dyma isod tri enghraifft ohonynt fy mod yn cynnig i chi wrando ar:

 

YR HWYL

Fy nheimlad cyntaf wrth glywed y recordiad hwn oedd bod gan y dyn yma broblem go iawn. Roeddwn ni hefyd yn dechrau amau bod fy hen nain yn iawn pan fyddai hi’n dweud bod y Protestaniaid wedi damnio! Mae rhywbeth bygythiol a dychrynllyd yn y ffordd mae’n cyfathrebu, fel petai’r llais yn dod o fyd gwahanol.

 

 

Y GWAEDDWR

Dw i’n hoffi y ffordd y mae’r gwerthwr yma yn hanner canu, hanner gweiddi. O’i gymharu â’r enghraifft gyntaf, mae’n fodd tangnefeddus a difyr o gyfathrebu.

 

(I'w barhau yn y blog nesaf).