English

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

Rwy’n gobeithio cafodd pawb hanner tymor gwyllt. Mae’r cofnodion blodau cyntaf i mewn, sy'n golygu bod haf yn wir ar ei ffordd!  Plîs rhannwch luniau o’ch blodau, eich gorsafoedd tywydd ac unrhyw arwyddion bod yr haf yn dod!

Rwyf isio rhoi gwybod am adnoddau addysg newydd ei chynnal trwy Gasgliad y Werin Cymru. Mae Casgliad y Werin Cymru yn fenter a gwefan ei hariannu gan Lywodraeth Cymru a’i rhedeg trwy bartneriaeth rhwng Amgueddfa Cymru, Llyfrgell Genedlaethol Cymru a’r Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru. Mae'r wefan yn lle i gasglu a rhannu elfennau o hanes Cymru a'i bobl. Mae'r safle yn adnodd i bawb, a gall unrhyw un gyfrannu. Yr effaith o hyn yw bod straeon newydd yn cael ei adrodd ai cofnodi am y tro cyntaf, a bod nhw ar gael i bawb sef hefo diddordeb. 

Mae’r tudalennau addysg newydd yn cynnwys adnoddau sy’n cefnogi'r cwricwlwm Cymraeg. Mae’n darparu cymorth i athrawon ar sut i ddefnyddio’r wefan i fodloni'r Fframwaith Cymhwysedd Digidol. Mae’n cynnwys tudalennau ar metadata, hawlfraint a’r Fframwaith Cymhwysedd Digidol. Fedrwch ddefnyddio’r wefan mewn ffurfiau gwahanol, ac mae hyd yn oed camau bach ar y safle yn profi sgiliau digidol. Mae’r casgliad yn anferth, hefo eitemau mewn ffurfiau gwahanol, fel lluniau, ffilm a sŵn. Mae hyn yn golygu bod y cynnwys yn ddiddorol, ac yn hawdd defnyddio.

Mae cyfranwyr i’r safle yn amrywio o amgueddfeydd ac archifau yn rhannu eu casgliadau digidol, i unigolion yn rhannu hanes teulu ac ysgolion yn rhannu gwaith dosbarth.

Mae’r wefan yn adnodd ardderchog i ysgolion, sy’n cefnogi nifer o brosiectau yn y dosbarth. Dyma rhai syniadau ar sut i ddefnyddio’r wefan i ddatblygu sgiliau digidol:

  • Defnyddiwch y safle i wneud gwaith ymchwil.
  • Creu proffil i dangos eich gwaith dosbarth, trwy greu rhestrau, rhannu eitemau a chreu casgliadau, straeon a llwybrau.
  • Rannwch adnoddau eich hun.
  • Ymchwiliwch y tudalennau addysg i ddarganfod adnoddau addysg ddiddorol a gwahanol sy’n datblygu sgiliau digidol.
  • Edrychwch ar enghraifft o waith ysgolion eraill i ysbrydoli.

Darllenwch y canllaw ar sut i ddarparu’r Fframwaith Cymhwysedd Digidol a sut mae’r camau uchod yn profi elfennau o’r fframwaith.

Mae 'na lwyth o ffurfiau gwahanol i ddefnyddio cyfryngau digidol yn y dosbarth. Gadewch i’r plant cymryd drosodd a rhowch adnoddau Casgliad y Werin Cymru trwy eu camau. Mae’n gyfle i fod yn greadigol, ac rwy’n edrych ymlaen at weld eich syniadau!

Mae cymorth a hyfforddiant ar gael, plîs cysylltwch â’r tîm os ydych angen unrhyw cymorth ychwanegol, neu os oes gennych syniad ar gyfer prosiect cydweithredol.

Mae Ysgol Llanharan, sef wedi gweithio ar brosiect Bylbiau Gwanwyn i Ysgolion ers 2014, wedi creu adnodd gwyllt amdan hanes lleol Llanharan: https://www.casgliadywerin.cymru/collections/384915

Daliwch ati gyda'r gwaith da Gyfeillion y Gwanwyn,
Athro’r Ardd
 

Helo Gyfeillion y Gwanwyn,

Mae nifer o ysgolion wedi cofnodi bod eu Cennin Pedr a Chrocws wedi cychwyn tyfu. Mae rhai ysgolion wedi nodi bod eu planhigion yn edrych yn agos at flodeuo. Fallu, mae'n amser da i drafod rhan nesaf y prosiect - cofnodion blodeuo! Mae adnodd ar y wefan Bylbiau Gwanwyn i Ysgolion o dan y teitl 'cadw cofnodion blodau'. Mae'r ddogfen hon yn dweud wrthych sut i gadw cofnodion blodau, pa offer sydd angen ei ddefnyddio a’r dulliau ar gyfer casglu gwybodaeth.

Oedd y pecyn adnoddau a anfonwyd i'ch ysgol yn fis Hydref yn cynnwys siart blodeuo Crocws a siart blodeuo Cennin Pedr.  Gallwch ddefnyddio'r rhain i gofnodi'r dyddiad mae eich blodau yn agor ac uchder eich planhigion ar y dyddiad hwn. Wedyn, gallwch rannu dyddiad blodeuo ac uchder eich planhigyn ar y dyddiad hwn i wefan Amgueddfa Cymru. Unwaith mae'r diwrnod blodeuo cyntaf wedi ei gofnodi ar gyfer eich ysgol, bydd blodyn yn ymddangos wrth ymyl eich ysgol ar y map ar wefan Amgueddfa Cymru.

Mae rhywfaint o ddryswch wedi bod ynghylch pryd i gofnodi dyddiad blodeuo ar-lein. Gallwch fonitro taldra eich planhigion bob wythnos a gadael i mi wybod yn yr adran ‘sylwadau’ wrth i chi gofnodi’r tywydd. Ond dim ond wedi i’r planhigyn flodeuo y dylech gofnodi ‘dyddiad blodeuo’ a thaldra’r planhigyn ar ddiwrnod blodeuo.

Mae rhywfaint o ddryswch wedi bod ynghylch pryd i gofnodi dyddiad blodeuo ar-lein. Gallwch fonitro taldra eich planhigion bob wythnos a gadael i mi wybod yn yr adran ‘sylwadau’ wrth i chi gofnodi’r tywydd. Ond dim ond wedi i’r planhigyn flodeuo y dylech gofnodi ‘dyddiad blodeuo’ a thaldra’r planhigyn ar ddiwrnod blodeuo.

Edrychwch ar y llun o Gennin Pedr yn Sain Ffagan. Cafodd y llun ei dynnu ar ddiwrnod oer, felly nid oedd y blodau wedi agor yn llawn. Ond, gallwch weld pa rai sydd wedi blodeuo trwy edrych yn ofalus. Os yw’r holl betalau i’w gweld yn glir yna mae’r planhigyn wedi blodeuo. Cyn blodeuo mae’r petalau yn cael eu gwarchod gan gasyn tynn.

Pan fydd y blodyn wedi aeddfedu, a’r tywydd yn ddigon cynnes, bydd y casyn yn dechrau agor. Gall hyn gymryd ychydig oriau neu rai dyddiau! Efallai y gallwch weld hyn yn digwydd, os wnewch chi wylio’r planhigion yn ofalus iawn! Pan fyddwch yn gallu gweld yr holl betalau a’r casyn wedi disgyn gallwch fesur taldra’r blodau a chofnodi hyn ar y wefan. Wedi i chi wneud hynny bydd blodyn yn ymddangos ar fap yn dangos lle mae eich ysgol.

Gallwch fesur uchder eich planhigion i weld pa mor sydyn mae nhw’n tyfu. Os yw’r planhigion yn dal yn fach gallwch eu mesur o dop y pridd. Ond, pan fyddwch yn mesur er mwyn cofnodi ar y wefan, dylech fesur o dop y pot blodau i bwynt uchaf y blodyn.

Ydych chi wedi cymharu uchder y blodau yn eich dosbarth? Oes yna wahaniaeth mawr yn uchder y planhigion a pha mor aeddfed ydyn nhw, neu ydyn nhw i gyd yn debyg? Beth am y planhigion sydd wedi’u plannu yn y ddaear? Yw’r rhain yn fwy na’r rhai mewn potiau? Pam hynny tybed? Gallwch ddweud beth ydych chi’n feddwl yn yr adran ‘sylwadau’ wrth i chi gofnodi’r tywydd yr wythnos hon!

Gyrrwch eich straeon a lluniau i’r blog blodau a dilynwch Athro’r Ardd ar Twitter!

Daliwch ati Gyfeillion y Gwanwyn!

Athro’r Ardd

 

Diolch am rannu newyddion am eich planhigion Cyfeillion y Gwanwyn:

 

Ysgol Deganwy: Most of the plants have started to grow.

Henllys CIW Primary: About all the bulbs have sprouted.

Ysgol Pentrefoelas: Dim glaw. Braf efo awyr goch bob nos a bob bore! Deilen 3 Cenin wedi dod i'r golwg yn y potiau. Wedi bod yn gynnes a phawb yn chwarae "British Buldogs" bob dydd heb gotiau!

Carnbroe Primary School: The week started off really cold and frosty but as the week went on the temperature rose and we had some rain. More shoots are beginning to bud. We are hoping that our bulbs will flower soon.

Arkholme CE Primary School: It has been wet and mild this week, and most of the bulbs have sprouted already. The crocus bulbs and daffodils have sprouted as well as the ones in the pots, and the ones in the ground have grown the quickest as well. Best wishes E and A.

Trellech Primary School: We have noticed that our bulbs have started to appear above the soil. We think it is because it has been a lot milder this week.

Trellech Primary School: We really enjoyed collecting the data.

Our Lady of Peace Primary School: I can't believe it is nearly over. We are enjoying it.

Auchenlodment Primary School: We have started to measure the shoots and are excited to see how they grow. 2 of the mystery bulbs have just started to sprout. No sign of the daffodils we planted in the ground.

Boston West Academy: This week we only have two more to start sprouting; it’s also been very cold and hot but also very wet. One of our mystery bulbs are nearly starting to flower☺!!!

St Robert's R.C Primary School: It's been a dry week this week. There a few signs of growing!

Ysgol Deganwy: Nearly all of the plants are growing.

Carnbroe Primary School: We didn't have lots of rain this week and it was very cold. Our bulbs are beginning to sprout.

Tonyrefail Primary School: On Tuesday we noticed 4 of our Daffodil plants have stated to push up through the soil. Yeay!

Garstang St. Thomas' CE Primary School: We've had some frosty mornings but our daffodils are still starting to appear through the soil. The ones in the garden are growing faster!

Henllys CIW Primary: It was pretty cold but no rain. Quite a few plants are growing!

St. Nicholas Primary School: The bulbs have sprouted.

Arkholme CE Primary School: This week has been dry and cold. We have been checking our bulbs all week but because of the cold they haven't grown much. Have a good week.

Ysgol Deganwy: The plants have started to grow and it's been super cold!

St Ronan's Primary School: Most of the daffodil in pots, are at least 2 to 3 cm.

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

Diolch yn fawr i'r rhai ohonoch sef wedi rhannu eich lluniau, rwyf wedi atodi'r rhain ar y dde. Rwy’n hapus i glywed bod rhai o'ch planhigion wedi cychwyn blaguro. Yn fy Blog diwethaf gofynnais a ydych yn credu byddai'r Crocws neu'r Cennin Pedr yn blodeuo’n gyntaf. Nawr rwyf isio gymryd golwg agosach ar y ddau blanhigyn i weld sut fedrwn ni gwybod nhw’n wahân. Rwyf wedi atodi llun o Grocws ifanc a Chennin Pedr ar y dde, mae'r rhain wedi eu labelu yn glir. Beth yw'r gwahaniaethau rhwng y ddau blanhigyn?

A fedrwch ddweud os eich Cennin Pedr, Crocws neu'r ddau syn blaguro? Pa mor dal ydyn nhw? Mae'n ddiddorol i gymharu uchder y ddau blanhigyn ac i sylwi faint y maent yn tyfu bob wythnos.

Gwyliwch eich planhigion yn ofalus fel medrwch gofnodi'r dyddiad mae’r planhigion yn blodeuo, a thaldra eich planhigyn ar y diwrnod. Wedyn, fedrwch rannu’r wybodaeth ar y wefan.  Mae adnodd o'r enw 'Cadw Cofnodion Blodau’ ar dudalen we Prosiect Bylbiau'r Gwanwyn i Ysgolion, o dan 'Adnoddau Addysgu': https://amgueddfa.cymru/bylbiau-gwanwyn/

Adnodd arall fysa’n ddiddorol i ddefnyddio nawr gallwch weld eich bylbiau’n tyfu yw ‘Gwnewch lyfryn origami bach eich hun!’. Mae hyn ar y wefan hefyd, ac mae’n edrych ar gylch bywyd bwlb.

Os ydych yn cwblhau unrhyw weithgaredd oddi ar y wefan, neu yn creu un eich hun yn y dosbarth, plîs rhannwch eich gwaith gyda ni. Mae’n ddiddorol i weld y gwaith da chi’n wneud.

Diolch am rannu eich darlleniadau tywydd. Rwyf wedi ateb rhai o'ch sylwadau yn isod.

Eich sylwadau:

Sylwadau am y tywydd:

Ysgol Pentrefoelas: Dim llawer o law a chynnes. Pawb yn ymarfer pel-droed at y twrnament ac felly yn gallu bod allan bob dydd. Llawer o blant wedi cael balaclafas capiau anifeiliaid i gadw eu pennau'n gynnes.

Athro’r Ardd: Gobeithio gwnaethoch yn dda yn y twrnamaint! Rwy’n hoffi meddwl am bawb rhedeg o gwmpas hefo capiau anifeiliaid gwahanol! Am anrhegion da i gael am Nadolig!

Arkholme CE Primary School: We had quite a wet week. It was fairly warm and some bulbs are sprouting from last year.

Broad Haven Primary School: We hoped we would have snow. But we just had a really cold wind -Northerly- and a bit of sleet. The sea was very rough and the waves came over the road.

Darran Park Primary: The temperature has lowered throughout the week. There has been a little amount of rain.

YGG Tonyrefail: It wasn't very wet this week but it was quiet warm.

Stanford in the Vale Primary School: Hello, the mornings of this week have been very cold and icy. We have had a rainy week this week. bye,bye

Auchenlodment Primary School: It has been a very warm week even though it's January!

Broad Haven Primary School: A cloudy week until today it is very sunny but cold

Sylwadau am y prosiect:

Ysgol Bro Ogwr: Yr wythnos yma fe dorrodd y dyfais i gasglu dwr ar ddydd Iau pan ddaeth y glaw. Roedd split ynddo a mae'r athro wedi defnyddio duct tape i rhoi fe yn ol at ei gilydd. Fe all hyn olygu bod ein canlyniadau ni ddim yn hollol gywir.

Athro’r Ardd: Diolch am roi gwybod am y broblem. Da iawn i'ch athro am drwsio’r mesurydd glaw . Gadewch i mi wybod os ydych yn angen mesurydd glaw newydd.

Sylwadau am eich planhigion:

Ysgol Pennant: Maer bylbiau yn dechrau tyfu!

St Clare's Catholic Primary School: Some of our bulbs have started to shoot this week!

Ladygrove Park Primary School: nothing growing yet

Professor Plant: Don’t worry Bulb Buddies, I’m sure you will see something soon!

Garstang St. Thomas' CE Primary School: It was a really rainy week but it was quite warm outside. We have noticed some of our bulbs are growing because we can see pointy green shoots poking through the soil!

Arkholme CE Primary School: The bulbs in the pots are just starting to sprout and look healthy. We have just noticed that last years plants are also growing. As usual the days in January have been wet so we think that helped them to grow.

Henllys CIW Primary: Our biggest plant is a daffodil that is 2.5 cm tall.

Am dywydd diddorol Gyfeillion y Gwanwyn! Mae nifer ohonoch wedi sylwi ar faint mo cynnes oedd mis Rhagfur, a rhydych yn iawn! Wrth gymharu ein canlyniadau o 2011 i 2016, gallwn weld a Rhagfur 2016 oedd yr ail gynhesach ers dechrau'r prosiect. Ddim ond yn Rhagfur 2015 oedd tymherau yn uwch! Welodd Rhagfur 2016 hefyd y glawiad isaf ers dechrau'r prosiect, ac oriau golau haul gyfartaledd.

Beth am weithio allan eich darlleniadau cyfartal ar gyfer mis Tachwedd a Rhagfyr a chymharu heu’n hefo’r darlleniadau yn y tabl?

Mae nifer ohonoch wedi rhoi gwybod bod eich planhigion wedi cychwyn tyfu! Ydych chi'n meddwl y bydd y Crocws neu’r Cennin Pedr yn ymddangos yn gyntaf? Beth am edrych drwy’r adroddiad llynedd a chymharu'r dyddiau blodeuo ar gyfer y Crocws a’r Cennin Pedr i'ch helpu penderfynu pa un fydd yn tyfu’n gyntaf?

Mae fy mhlanhigion wedi cychwyn tyfu hefyd, rwyf wedi atodi llun. Plîs rhannwch eich lluniau fel bydda’n yn gallu dangos nhw ar fy blog nesaf!


Eich sylwadau:

 

Mae nifer ohonoch wedi sylwi ar pa mor gynnes oedd mis Rhagfyr ac wythnos gyntaf mis Ionawr:

Ysgol Pentrefoelas: Pawb allan yn chwarae yn y cae drwy'r wythnos gan ei bod yn braf iawn ac awyr glir bob dydd. Pawb yn rhyfeddu wrth weld mynyddoedd Eryri i gyd efom copaon clir drwy'r wythnos. Tywydd anhygoel o braf.

Athro’r Ardd: Rwy’n falch i glywed oedd gen ti dywydd braf. Mae’n siŵr oedd o’n rhyfedd weld y mynyddoedd heb eira ym fis Rhagfur. O be rwy’n dallt, bydd yr eira yn ôl wythnos yma!

Auchenlodment Primary School: What a warm week for December!

Lawhead School: We had very little rain this week and it was quite sunny too.

Hudson Road Primary School: Lots of warm days but quite windy!

Trellech Primary School: It was a lot warmer this week compared to last week. We can’t wait for our bulbs to grow.

Broad Haven Primary School: This week has been warmer and we have had fog. We break up next week.

Darran Park Primary: The temperature has risen over the week. Not much rainfall this week, quite a dry week.

Boston West Academy: There was barely any rain this week and all of the other weeks did have a lot of rainfall. The temperatures are very weird because they were on and off.

Stanford in the Vale Primary School: Hello, this week it has been warm, amazing because it is getting closer to Christmas. Some of the bulbs have started to pop up. Merry Christmas from Stanford!

YGG Tonyrefail: It was quite a warm week for December.

Severn Primary: We are surprised the plants are beginning to come up because it was so cold last week. It was much, much warmer this week. We had misty rain which didn't seem to end up in the collecting jar.

St Robert's R.C Primary School: Not too cold for the start of the year.

 

Mae llawer ohonoch wedi rhoi gwybod bod eich planhigion 'di cychwyn tyfu! Newyddion gwyllt Cyfeillion y Gwanwyn!

Beulah School: Mae rhai o'n bylbiau wedi dechrau tyfu.

Pirnmill Primary School: 20th December 2016. We noticed that three of the daffodils planted in the open ground had shoots poking through the soil. Is this too early?

Professor Plant: Hi Pirnmill Primary. A few schools have reported that their flowers have begun to bud! Mine have just poked their heads out of the soil! They began to appear about this time last year, but this is earlier than preceding years. Well done for looking after them so well!

Auchenlodment Primary School: We started back at school on Thursday. Some of our bulbs have started to sprout, we are all very excited!

Broad Haven Primary School: A frosty start to the week on Tuesday. On Friday it rained all day. Green shoots are appearing.

 

Diolch am yrru newyddion diweddaraf ac adborth ar y prosiect:

St Paul's C.I.W. Primary: Hello Pr.plant we have had a good week one girl who is a rainfall child said she is having a good time but she is sad that after Christmas she is not going to be a rainfall child so can you stop Mr. Wilson from trying to do that thank you for all your help from K and A.

Professor Plant: Hi K and A. I’m glad to hear that you are enjoying the project! Please thank the rainfall child for all her hard work. Hopefully she will have another role taking readings or logging data! If she is really enjoying the project she could always take her own readings at home. The Met Office have a website where people can share readings they’ve taken: http://wow.metoffice.gov.uk/ Maybe Mr. Wilson would be able to help her the first few times she enters data!

Coppull Parish Primary School: We had a mini disaster this week. The folder with results in was left out overnight in the rain. Although every page was completely sodden, and the file had to be binned. The relevant information was rescued by a group of y5 children including R, M and L.

Professor Plant: Hi Coppull Parish, I’m sorry to hear you’ve had trouble! I’m glad you managed to rescue your readings, well done all! The term planner and other resources are all available on the website, so you can print out new copies if these were badly damaged: https://museum.wales/spring-bulbs/

Tonyrefail Primary School: We lost the rain gage for Monday Tuesday Wednesday sorry

Professor Plant: Not to worry Tonyrefail Primary, I’m glad it turned up! Thank you for letting me know.

Stanford in the Vale Primary School: Hello,Did you have a nice Christmas? Monday, Tuesday we were all off school so that’s why it said no record. It has been really icy in the mornings. Bye Bye.

Professor Plant: Hi Stanford in the Vale Primary. I had a lovely Christmas thank you, did you? Thank you for letting me know why there were missing readings. Keep up the good work!

 

Diolch am yrru newyddion diweddaraf ar y tywydd yn ardal chi:

Ysgol Pentrefoelas: Cawsom law mawr iawn Dydd Iau a dydd Gwener. Dymsa'r tro cyntaf inni fethu mynd ALLAN i chwarae y tymor yma!

Garstang St. Thomas' CE Primary School: It was cold and rainy on Tuesday and we stayed in at playtime.

Carnbroe Primary School: Monday was freezing and the ground was solid but the other days were mild and the soil in our plant pots was moist. No sign of our plants blooming.

Darran Park Primary: This week there was quite a lot of rain.

St Paul's C.I.W. Primary:  Hello pr.plant rainfall on Monday we put was 50 but 60 is the real number bi.

Barmston Village Primary School: We have had a big change in temperature this week and got very wet on Thursday!

Arkholme CE Primary School: It has been cold and a bit wet apart from Tuesday. Hopefully it will snow soon .we have enjoyed it.

 

Daliwch ati Gyfeillion y Gwanwyn,

Athro'r Ardd

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

Heddiw yw’r diwrnod olaf i gasglu darlleniad tywydd cyn Nadolig! Mae’r rhan fwyaf o ysgolion yn cychwyn ei gwyliau o 16 Rhagfur, ac yn cychwyn yn ôl yn yr ysgol ar y 2 neu’r 3 o Ionawr. Byddwch yn cymryd darlleniad tywydd nesaf yr wythnos o’r 2-6 Ionawr. Wrth gofnodi eich darlleniadau i’r wefan, plîs nodwch ‘’dim cofnod’ ar gyfer y dyddiau rydych i fwrdd o’r ysgol.

Does dim rhaid cymryd eich potiau adra dros y gwyliau. Os yw’r potiau mewn lle saf lle byddant ddim yn cael ei effeithio gan y gwynt, bydda nhw’n iawn. Mae'r pridd yn cadw’r bylbiau yn ddwfn yn erbyn y tywydd oer.

Mae’r tywydd wedi bod yn eithaf cynnes am y gaeaf, a bydd o’n ddiddorol i weld yr effaith mae hyn yn cael ar ein bylbiau! Gwelodd Tachwedd 2016 tymereddau is a llai o law na flwyddyn ddiwethaf, ond llawer mwy o golau haul! Yn Dachwedd 2015 gwelodd y DU 35.6 horiau o haul, cawsom ni 74.6 o oriau blwyddyn yma, mae hwnna dros ddwbl! Oedd y tymheredd yn is, ond ddal yn gynnes am yr amser o’r flwyddyn. Oedd na llai o law, ond ddal digon i helpu ein bylbiau tyfu. Os mae’r patrwm yma yn parhau, efallai fyddwn yn weld ein blodau yn gynharach flwyddyn yma!

Mwynhewch eich gwyliau Cyfeillion y Gwanwyn.

Nadolig Llawen gan

Athro’r Ardd a Bwlb Bychan