Amgueddfa Blog: Spring Bulbs

Diolch am rannu'ch sylwadau wrth gofnodi ei'ch data tywydd Cyfeillion y Gwanwyn. Mae'n ddiddorol clywed am eich profiad o'r prosiect. Rwyf wedi ateb y sylwadau o wythnos un yn isod. Cadwch ati hefo'r gwaith da!

Athro'r Ardd

 

Ysgol Y Traeth: Mae hi wedi bwrw glaw yn Abermaw wythnos yma ond dydi hi ddim yn

ofnadwy o oer.

Athro’r Ardd: Diolch am rannu eich sylwadau, cadwch lan hefo’r gwaith da!

 

Ferryside V.C.P School: Roedd yn wythnos sych a'r tymheredd yn gyson.

Athro’r Ardd: Dda iawn Cyfeillion y Gwanwyn, diolch am rannu'ch sylwadau.

 

YGG Tonyrefail: Wedi mwynhau.

Athro’r Ardd: Rwy'n falch o glywed hynny Cyfeillion y Gwanwyn.

 

St Robert's R.C Primary School: Our first week of records Professor Plant from Dosbarth Seren.

Athro’r Ardd: Diolch Dosbarth Seren, great work!

 

Stanford in the Vale Primary School: Hi this is Stanford in the vale primary school, we done this amazing project last year. I am R one of the gardening club members. I was the one that recorded and submitted this data last year. I loved doing this project last year, I hope I will this year to. I will be also teaching some of my friends how to do this project this year too. Bye Bye R.

Athro’r Ardd: Hi R, it’s fantastic to hear that you enjoyed the project last year and I hope you enjoy it even more this year! Well done for sharing your knowledge by teaching others. You will be able to see your results from last year on the website, and can compare them to your findings this year! Good luck.

 

Belvoir Park Primary School: Thermometer has broken so no record for temperature.

Athro’r Ardd: Thanks for letting me know Bulb Buddies. A new thermometer is in the post and should be with you early next week.

 

St Andrew's RC Primary School: It has been a cold week with low rainfall.
We had so much fun doing this job.

Athro’r Ardd: I’m glad to hear you are enjoying the project Bulb Buddies. Keep up the Good work!

 

Tonyrefail Primary School: We had to move our rain gauge on Wednesday as we realised it was very close to a shelter. There was no school on Monday.

Athro’r Ardd: Well done for noticing that the rain gauge reading was being affected and for finding a more suitable place Bulb Buddies. Good work!

 

Carnbroe Primary School: Hello Professor Bulb our names are B and F. We are the rainfall and temperature measurers this week. The weather this week has been dry, sometimes sunny and we have only had rain on one day!

Athro’r Ardd: Hi Bulb Buddies, thank you for sharing your weather observations with me! I hope that you are enjoying the project.

 

Canonbie Primary School: We really liked this week because everyone had a good time measuring rainfall and temperature. We liked using the correct scales to measure temperature in Degrees Celsius. We made sure that our results were accurate whilst having fun as well! It has been quite cold this week but the afternoons have been brighter-lovely fresh weather. See you next week.

Athro’r Ardd: Hi Bulb Buddies, I’m glad to hear that you are enjoying the project! It sounds as though you are being very thorough in your investigation. Fantastic work!

 

St Kieran's Primary School: I have really enjoyed the planting of the bulbs and reading the thermometer and rainfall gauge.

Athro’r Ardd: It’s lovely to hear that you are enjoying the project! You might also enjoy comparing your results with those from other schools across the country by using the weather record graphs on the website.  

 

Whitestone Primary School: Children are excited about taking part in this project again this year.

Athro’r Ardd: Fantastic to hear, I hope they enjoy the project and that they engage with the resources on the website to further develop their knowledge and skills from last year.

 

Steelstown Primary School: We have been enjoying taking part in the project so far.
Everything is going successful at the moment. We are happy that we joined the project.

Athro’r Ardd: I’m glad to hear everything is going well Bulb Buddies. Keep up the good work!

 

Carnforth North Road Primary School: It was very muddy but we really enjoyed it.

Athro’r Ardd: I’m not sure if planting your bulbs was muddy, or if it was muddy when you collected your weather readings? I’m sure mud will have added to the fun in both cases!

 

Waddingham Primary School: This week the whole class read the temperature and rainfall measurements so we knew we were accurate.

Athro’r Ardd: Fantastic Bulb Buddies, it’s a good idea to take readings together to begin with to make sure everyone is getting the same answers. Good work.

 

Llanishen Fach Primary School: We've enjoyed being weather monitors this week.

Athro’r Ardd: You’ve done a fantastic job as weather monitors Bulb Buddies. I’m glad to hear you are enjoying the project.

 

Ysgol Bro Pedr: Our data is collected at the same time every day. We had two frosty early mornings, but it opened up beautifully by the time we recorded the temperatures. Tuesday was a washout!

Athro’r Ardd: Good work Bulb Buddies, consistency is important to scientific investigations. Keep up the good work!

 

Inverkip Primary School: Our temperature has been the same all week. We hope this will make our bulbs grow faster.

Athro’r Ardd: That’s very interesting Bulb Buddies. Are you able to check the thermometer in the morning, just to be sure that it is working properly? It’s likely to be colder in the morning than it will be in the afternoon. Why do you think that is?

 

Pembroke Primary School: We have a Vantage Pro2 weather station and we can provide more accurate data.
This will include daily low, high and mean temperatures and daily rain to nearest 0.2mm. I was unable to paste an image of records so typed below.
Monday 6th Mean temp 8.3 High temp 11.7 @13:30 Low temp 3.9 @ 06:00 rain 0.2mm
Tuesday7th Mean temp 9.3 High temp 12.1 @11:00 Low temp 4.1 @ 00:00 rain 3.6mm
Wednesd8th Mean temp 6.2 High temp 10.4 @14:00 Low temp 2.8 @ 07:00 rain 0.2mm
Thurs 9th Mean temp 10.4High temp 15.4 @12:00 Low temp 6.6 @ 00:30 rain 0.0mm
Friday10th Mean temp 10.9High temp 12.4 @13:00 Low temp 7.8 @ 00:30 rain 0.0mm

Athro’r Ardd: This is very exciting Bulb Buddies, thank you for sharing. There’s lots you can do with this data, including finding the average temperature and rainfall for the whole of November! Once you have this, you can compare your data to the average for the UK!

 

Betws Primary School: I think that the spring bulbs are growing up faster than last year.

Athro’r Ardd: You’ll have to watch your pots carefully, and let me know when you see the first signs of growth!

 

Auchenlodment Primary School: We are working hard to learn how to read scales and record the important data.

Athro’r Ardd: Fantastic Bulb Buddies, you are doing a great job!

 

Ysgol San Sior: Great first week.

Athro’r Ardd: I’m glad to hear it Bulb Buddies!

 

Arkholme CE Primary School: We are the first to record the weather and temperature and are bulbs are safely planted!!

Athro’r Ardd: Fantastic Bulb Buddies, thank you for your hard work!

 

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

Diolch am yr holl waith yr ydych wedi gwneud ac am rannu eich lluniau! Roedd o'n hynod o galed i ddewis dim ond pum enillydd. Mae'r lluniau a ddewiswyd yn dod o ysgolion yng Nghymru sef ddim cymryd rhan yn y prosiectau estyniad Edina. Os ydych yn cymryd rhan yn y prosiectau estyniad Edina fydd eich llun hefo cyfle o ennill cystadleuaeth nhw, a bydd yr Edina yn cyhoeddi enillwyr yn fuan.

Dyma'r enillwyr:

Ysgol Carreg Emlyn

Severn Primary School

Shirenewton Primary

St Julians Primary

Ysgol Bro Hyddgen

Diolch yn fawr i bob ysgol a rannodd eu lluniau. Oedd o’n wych i weld y holl waith rydych wedi gwneud a'r hwyl gawsoch!

Cadwch lan gyda'r gwaith caled Cyfeillion y Gwanwyn,

Athro'r Ardd

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

Rwy’n gobeithio bod pawb wedi mwynhau eu gwyliau hanner tymor!

Rwyf isio ddweud diolch mawr i bawb am eich gwaith caled ar y diwrnod plannu. Cafodd 17,360 o fylbiau ei blannu ar draws y wlad! Welais o’r llunia bod pawb wedi cael llawer o hwyl yn helpu!

Mae Cofnodion Tywydd yn cychwyn o 6 Tachwedd. Plîs wnewch yn siŵr bod eich mesurydd glaw ai’ch thermomedr wedi ei chadw mewn lle addas wrth ymyl eich bylbiau.

Mae’n syniad da i ymarfer cymryd cofnodion tywydd. Fedrwch wneud hyn wrth ychwanegu dŵr at y mesurydd glaw a chymryd mewn tro i gofnodi’r mesur. Wedyn, fedrwch gymharu i weld os mae pawb wedi cymryd yr un mesur.

Mae 'na adnoddau dysgu ar y wefan i helpu paratoi am gymryd cofnodion tywydd. Rwyf wedi atodi hyn rhag ofn bod rhai heb ei gweld eto. Mae’r adnodd hyn yn helpu ymateb cwestiynau pwysig fel ‘pam mae mesur tywydd yn bwysig i’n harbrawf o’r effaith mae’r hinsawdd yn cael ar ddyddiad blodeuo bylbiau gwanwyn’!

Defnyddiwch eich siart tywydd i gofnodi'r glaw a’r tymheredd pob ddiwrnod ysgol. Ar ddiwedd yr wythnos, cofnodwch mewn i’r wefan i rannu eich canfyddiadau. Fedrwch hefyd gadael sylwadau a chwestiynau i fi ymateb yn fy blog nesaf!

Plîs gadewch i mi wybod sut ydych yn wneud, a rhannwch luniau trwy Twitter ac e-bost.

Cadwch ymlaen a'r gwaith called Gyfeillion y Gwanwyn,

Athro’r Ardd

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

Mae'n bron diwrnod plannu! Ydych chi'n barod? Dyma rai adnoddau defnyddiol i'ch paratoi ar gyfer plannu eich bylbiau a gofalu amdanynt dros y misoedd nesaf! Mae'r rhain hefyd ar wefan Bylbiau'r Gwanwyn i Ysgolion: https://amgueddfa.cymru/bylbiau-gwanwyn/

Dylech ddarllen y dogfennau hyn:

• Llythyr oddi wrth Athro'r Ardd (cyflwyniad i'r prosiect)

• Mabwysiadu eich Bwlb (trosolwg o’r gofal fydd angen ar eich Bylbiau)

• Plannu eich bylbiau (canllawiau ar gyfer sicrhau arbrawf teg)

A chwblhewch y gweithgareddau hyn:

• Tystysgrif Mabwysiadu Bylbiau

• Creu Labelai Bylbiau

Mae'n bwysig eich bod yn darllen y rhain oherwydd maent yn cynnwys gwybodaeth bwysig! Er enghraifft, ydych chi'n gwybod pa mor ddwfn mae angen i chi blannu eich bylbiau? Neu sut i labelu fel mae’n glir lle mae'r Cennin Pedr a Chrocws wedi eu plannu?

Cofiwch dynnu lluniau o'ch diwrnod plannu i gystadlu yn y Gystadleuaeth Ffotograffydd Diwrnod Plannu!

Cadwch lygad ar dudalen Twitter Athro'r Ardd i weld lluniau o ysgolion eraill: https://twitter.com/professor_plant

Pob lwc! Gadewch i ni wybod sut mae'n mynd!

Athro'r Ardd a Bwlb Bychan

Bob blwyddyn mae ysgolion sy’n gwneud cyfraniad mawr yn cael eu dewis fel enillwyr Project Bylbiau’r Gwanwyn i Ysgolion – un o bob gwlad sy’n cymryd rhan. Ymddiriedolaeth Edina sy’n trefnu gwobrau yr Alban a Lloegr (a Gogledd Iwerddon o’r flwyddyn nesaf ymlaen), gydag Amgueddfa Cymru’n trefnu gwobrau’r ysgol fuddugol yng Nghymru.

Yr enillwyr eleni oedd Ysgol Gynradd Tonyrefail, a’u gwobr oedd trip i Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru, gyda bws a gweithdai addysgiadol am ddim. Roedd yn bleser cyfarfod â’r grŵp ac fe gawson ni amser wrth ein bodd yn astudio natur yn Sain Ffagan.

Dyma fi’n croesawu’r grŵp oddi ar y bws ac yn eu harwain drwy’r Amgueddfa i Sgubor Hendre Wen. Anaml mae’r sgubor ar agor i’r cyhoedd, a dim ond yn ddiweddar mae wedi dechrau cael ei defnyddio fel gofod addysgiadol i ysgolion. Dyma oedd ein pencadlys ni am y diwrnod, ac roedd y plant yn edrych ymlaen i glywed am yr ystlumod a’r adar sydd wedi ymgartrefu yn y sgubor!

Dechreuais drwy ddiolch i’r grŵp am eu gwaith caled ar y project, a gofyn sut oedden nhw’n cadw trefn ar y gwaith yn y dosbarth? Wedyn, dyma fi’n rhoi cyflwyniad byr o ganlyniadau’r project i ddangos sut mae eu gwaith wedi cyfrannu at astudiaeth hirdymor o effaith newid hinsawdd ar ddyddiadau blodeuo bylbiau’r gwanwyn. Un adborth diddorol oedd syniad clyfar y dosbarth i ddefnyddio rotor i ddangos tro pwy oedd hi i gasglu data bob wythnos, a gwneud yn siŵr bod pawb yn cael cyfle i gymryd rhan.

Dyma ni wedyn yn rhannu’n ddau grŵp. Aeth Grŵp A gyda Hywel i’r Tanerdy i astudio’r bywyd gwyllt sy’n byw yn y pyllau – roedd y pyllau’n arfer cael eu defnyddio i drin lledr, ond bellach mae nhw wedi llenwi â dŵr. Wrth chwilio dyma nhw’n canfod amryw greaduriaid sydd wedi ymgartrefu yn y pyllau, a thrafod eu cylch bywyd a’u cynefin. Cafodd y grŵp hefyd gyfle i ddal Madfall Ddŵr Balfog, oedd yn brofiad newydd sbon i’r mwyafrif!

Dilynodd Grŵp B fi i’r guddfan adar, lle buon ni’n braslunio’r coed ac yn defnyddio binocwlars a thaflenni adnabod adar i adnabod trigolion y goedwig. Roedden ni’n lwcus iawn i gael gweld amrywiaeth o adar, gan gynnwys cnocell fraith fwyaf! Daeth wiwerod a llygod coed i ddweud helo hefyd, oedd bron mor gyffrous â gweld yr adar. Dyma ni’n trafod y rhywogaethau adar gwahanol, eu lliwiau, eu cylch bywyd a’u cynefin. Dyma ni hefyd yn trafod sut mae bywyd gwyllt yn elwa o’r lle bwydo a beth allwn ni ei wneud yn ein gerddi neu ar dir yr ysgol i helpu bywyd gwyllt.

Ar ôl i’r grwpiau gyfnewid, fel bod pawb yn cael cyfle i archwilio’r goedwig a’r pyllau, dyma ni’n cael cinio yn y sgubor ac atebodd Hywel lawer o gwestiynau am yr Ystlumod Hirglust Brown, y rhywogaeth dan warchodaeth sy’n clwydo yn nhrawstiau’r sgubor.

Ar ôl cinio dyma ni’n cael trafodaeth ehangach ar gynefin a meddwl am y trychfilod gwahanol sydd i’w gweld yn ein gerddi. Roedd y drafodaeth yn help mawr gyd thasg nesaf y plant – creu gwesty trychfilod i fynd adref gyda nhw. Dyma ni’n ailgylchu potiau planhigion, gwellt yfed a gwellt naturiol wrth adeiladu, a thrafod ble fyddai orau i osod y gwestai i ddenu gwahanol drychfilod. Dewisodd rhai o’r grŵp osod eu gwestai mewn llefydd heulog, uchel er mwyn denu gwenyn unigol, a dewisodd eraill lefydd cysgodol ar y llawr er mwyn denu pryfed sy’n hoff o amodau oerach.

Dim ond ei gwneud hi’n ôl i’r bws mewn pryd wnaethon ni wrth i ni edrych am bryfed ar hyd y llwybrau. Fe ges i a Hywel diwrnod gwych ac o’r wên ar eu hwynebau a’r adborth ffafriol, cafodd Ysgol Tonyrefail amser wrth eu bodd hefyd. Diolch eto Gyfeillion y Gwanwyn!

 

Adborth Ysgol Gynradd Tonyrefail:

‘Dwi’n credu taw dyma un o’n hoff dripiau achos dwi heb weld y rhan fwyaf o beth welais i heddiw ac mae mor ddiddorol.’

‘Fe ges i amser da a mwynhau gwylio adar a chwilio’r pwll. Roeddwn i’n hoffi gwylio adar achos ei fod yn ddiddorol ac roeddwn i’n gallu gysgu am rywogaethau do’n i ddim yn gwybod amdanyn nhw o’r blaen.’

‘Fe wnes i fwynhau heddiw yn bennaf achos chwilio’r pyllau a’r gwylio adar.’

‘Fe ges i hwyl heddiw. Roeddwn i’n hoffi’r gwylio adar achos fe welais i rai adar am y tro cynta.’

‘Nes i fwynhau dal y fadfall ddŵr achos ei fod yn teimlo fel dal putty byw, ac fe wnes i hoffi gwylio’r adar achos eu bod nhw’n edrych yn bert iawn.’

‘Roeddwn i’n mwynhau achos dyma’r tro cyntaf i fi ddal madfall ddŵr. Roeddwn i’n falch bod fy ngwesty trychfilod wedi troi allan yn grêt.’

‘Fe ges i hwyl yn cwrdd â pawb a roen i’n dwlu gwneud gwesty trychfilod achos ei fod yn hwyl. Roedd heddiw yn hwyl.’

‘Roeddwn i’n hoffi gwneud y gwesty trychfilod achos dwi’n hoffi gwneud pethau.’