Digwyddiadau

ArddangosfaDeinosor Cymreig Newydd

Wedi'i Orffen
1 Rhagfyr 201531 Rhagfyr 2016
Pris Am Ddim
Addasrwydd Pawb

Mae sgerbwd y deinosor Cymreig newydd i’w weld unwaith eto yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

Mae oddeutu 200 miliwn o flynyddoedd oed, y deinosor Jwrasig hynaf erioed i gael ei ddarganfod yn y DU. Mae’n perthyn i grŵp y theropodau sydd hefyd yn cynnwys y Tyrannosaurus rex, er bod ein deinosor ni yn crwydro’r ddaear rhyw 130 miliwn o flynyddoedd ynghynt na’i gefnder enwog.

Mae’r deinosor Cymreig yn rhywogaeth gwbl newydd i wyddonwyr, sy’n ei wneud yn ddarganfyddiad hynod o gyffrous.

Mae fersiwn efo is-deitlau Cymraeg ar gael yma.

Beth ydyn ni’n ei wybod am y deinosor newydd?

-        Roedd yn ddeinosor cigysol fyddai’n hela mamaliaid bychan, madfallod ac ymlusgiaid eraill

-        Roedd yn cerdded ar ddwy goes ac roedd ganddo gynffon hir

-        Roedd ganddo waed cynnes ac mae’n debyg fod mân blu yn gorchuddio’i gorff gyda chwils ar hyd ei gefn

-        Bu farw’r deinosor hwn yn ifanc, pan oedd tua 50cm o daldra. Yn ei lawn dwf, byddai’n nes at 80cm.

-        Roedd yn byw ger y môr, pan oedd hinsawdd Cymru yn debycach i Fôr y Canoldir a’r moroedd yn fas ac yn gynnes

-        Bu farw yn agos i’r arfordir a chafodd ei gorff ei gario i’r môr cyn suddo i’r gwaelod a ffosileiddio gyda’r gwaddod a chreaduriaid bach eraill fel môr-ddraenogiaid a physgod bach.

Cafodd y creigiau yn cynnwys yr esgyrn deinosor ffosiledig eu darganfod ar y traeth yn Larnog, Bro Morgannwg, gan Rob a Nick Hanigan ym mis Mawrth 2014. Roedd y ddau frawd, sy’n gasglwyr ffosilau brwd, wedi mynd am dro i gael golwg ar y cwymp diweddaraf o’r clogwyni uchod, pan welsant siapiau diddorol yn y creigiau. Aethant â nhw i’w hastudio’n fanylach, a llwyddodd gwyddonwyr Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd i adnabod y math o ddeinosor. Buont yn gweithio gyda phaleontolegwyr o sefydliadau eraill, gan gynnwys Dr David Martill o Brifysgol Portsmouth, i ddynodi’r rhywogaeth newydd hon.

Mae’r ffosilau mewn tri darn o graig, fydd i’w gweld ym Mhrif Neuadd Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd tan 6 Medi. Mynediad am ddim.

 

Deinosor Cymreig Newydd © Bob Nicholls

Argraff arlunydd o’r deinosor Cymreig newydd

Deinosor Cymreig Newydd

Esgyrn o goes y deinosor

Deinosor Cymreig Newydd

Dant deinosor gydag ymylon miniog

Deinosor Cymreig Newydd

Rob a Nick Hanigan yn chwilio am ffosilau

Digwyddiadau