Syr Alfred Lewis Jones
Syr Alfred Lewis Jones
William Thomas
William Thomas
<em>Colony</em> a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885
Colony a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885
<em>Crocodile</em> a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885
Crocodile a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885
<em>Metropolis</em> a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885.
Metropolis a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885.

Mae gan Gymru 1,200km (750 milltir) o arfordir a hanes morwrol hir. Teithiodd morwyr o Gymru dros y byd i gyd yn allforio nwyddau o Gymru ac yn mewnforio deunyddiau crai ar gyfer diwydiant. Roedd llongau Cymreig ymysg y mwyaf adnabyddus ym maes masnach forwrol ac roedd perchnogion y cwmnïau ymysg y bobl fwyaf cefnog.

Gan fod gogledd Cymru mor agos at y porthladd mawr yn Lerpwl, nid yw'n syndod mai Cymry oedd llawer o berchnogion llongau mawr y ddinas. Un o Sir Gâr oedd Syr Alfred Lewis Jones yn wreiddiol, a dechreuodd weithio fel prentis i'r African Steamship Company ym 1857 pan oedd yn 12 oed. Erbyn 1900 roedd yn berchen ar ran fwyaf y cwmni. Sefydlodd Ysgol Meddygaeth Drofannol Lerpwl.

Oherwydd natur eu gwaith, teithiodd morwyr o Gymru i bedwar ban byd ac ymgartrefodd llawer ohonyn nhw mewn gwledydd eraill. Teithiodd William Jones o Niwbwrch, Môn i Awstralia ar longau ei ewythr, ac ymgartrefodd yn Burnie, Tasmania ym 1872 pan oedd yn 30 oed. Daeth yn berchennog llongau a diwydiannwr enwocaf yn yr ardal maes o law.

William Thomas

Ganed William yn Llanrhuddlad, Môn ym 1837. Symudodd i Lerpwl i fod yn glerc ym 1854 a chwe blynedd yn ddiweddarach roedd ganddo'i gwmni llongau ei hun, er ei fod yn casáu hwylio ei hun. Cadwodd gysylltiad cryf â'r gogledd a Môn ond daeth yn Faer Bootle ym 1892 a 1899. Bu farw ym 1915.

Syr Alfred Lewis Jones
Syr Alfred Lewis Jones
William Thomas
William Thomas
<em>Colony</em> a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885
Colony a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885
<em>Crocodile</em> a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885
Crocodile a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885
<em>Metropolis</em> a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885.
Metropolis a adeiladwyd ar gyfer William Thomas ym 1885.

Gadael sylw