Datganiadau i'r Wasg

YR ARTIST RAGNAR KJARTANSSON YN DYCHWELYD I GYMRU GYDA PHERFFORMIAD NEWYDD

Yr Awyr mewn Ystafell gan Ragnar Kjartansson

3 Chwefror – 11 Mawrth

 

Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

Gyda chefnogaeth Ymddiriedolaeth Derek Williams ac Art Fund

 

 

When you are here with me

This room no longer has any walls, but trees

Infinite trees.

When you are here, near to me

This violet ceiling

No, no longer exists

 

A harmonica sounds 
It seems to me like an organ 
That vibrates for you and for me 
Up in the immensity of the sky

For you and for me 
In the sky

 

(O Il cielo in una stanza gan Gino Paoli)

Bydd yr artist o Wlad yr Iâ, Ragnar Kjartansson, yn dychwelyd i Gymru i gyflwyno darn perfformiad newydd sbon, The Sky in a Room, sydd wedi’i gomisiynu ar y cyd gan Artes Mundi ac Amgueddfa Cymru. Fel rhan o’r perfformiad cyffrous, bydd nifer o organyddion yn cymryd eu tro i berfformio’r gân adnabyddus o 1959, “Il Cielo In Una Stanza” (Yr Awyr mewn Ystafell) ar organ 1774 Syr Watkins Williams Wynn. Bydd modd gweld y perfformiad rhwng 3 Chwefror a 11 Mawrth yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

 

Yn 2015, ar ôl cymryd rhan yn arddangosfa Artes Mundi 6, enillodd yr artist o Wlad yr Iâ, Ragnar Kjartansson, wobr brynu £30,000 Ymddiriedolaeth Derek Williams, sy’n galluogi Amgueddfa Genedlaethol Cymru i brynu darnau o waith celf gan artistiaid sydd wedi cyrraedd rhestr fer Artes Mundi.

 

Roedd modd prynu’r gwaith diolch i gymorth hael Ymddiriedolaeth Derek Williams a’r Art Fund, a bydd y gwaith yn dod yn rhan o gasgliad celf gyfoes Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd sy’n cynnwys darnau o waith gan Rodin, Bridget Riley, Monet a Lucien Freud. Dyma’r tro cyntaf i ddarn o waith gan Ragnar Kjartansson gael ei gomisiynu ar gyfer casgliad cyhoeddus yn y DU.

 

Bydd y comisiwn newydd cyffrous hwn yn uno dulliau celf hanesyddol a chyfoes mewn gofod lle mae’r ymwelydd yn tystio i amgylchedd breuddwydiol, swrrealaidd a doniol ar adegau, sy’n nodweddiadol o waith Kjartansson. Mae’r perfformiad yn defnyddio organ 1774 Syr Watkin Williams Wynn, sy’n rhan bwysig o Oriel Gelf Brydeinig y Ddeunawfed Ganrif Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd. Fel rhan o’r perfformiad, bydd pob un o baentiadau’r oriel yn cael eu tynnu i lawr er mwyn dangos y ffabrig mur glas golau â phatrwm addurnedig, gan amlygu’r organ a’r perfformiwr. 

 

Cafodd yr organ ei hadeiladu ym 1774 ar gyfer cartref Syr Watkin Williams Wynn yn Sgwâr Sant Iago, Llundain. Mae Williams Wynn yn enwog fel noddwr mwyaf hael y celfyddydau yn hanes Cymru. Tua diwedd y 1760au, teithiodd i Ewrop er mwyn casglu paentiadau’r meistri a chomisiynu darnau o waith gan bobl fel Syr Joshua Reynolds, Llywydd cyntaf yr Academi Frenhinol, gan alluogi dwsinau o benseiri, arlunwyr a cherddorion i greu gwaith o’r radd flaenaf. 

 

Mae’r perfformiad yn seiliedig ar gân boblogaidd o’r Eidal o’r enw “Il Cielo In Una Stanza” (Yr Awyr mewn Ystafell), a gyfansoddwyd gan un o gyfansoddwyr mwyaf poblogaidd yr Eidal, Gino Paoli. Recordiwyd y gân yn wreiddiol gan Mina - cantores hynod boblogaidd yn yr Eidal. Am bum awr y dydd dros gyfnod o bum wythnos, bydd nifer o organyddion yn cymryd eu tro i berfformio’r gân. Disgrifiwyd y gân gan y cyfansoddwr yn wreiddiol fel cred y gallai cariad oresgyn unrhyw rwystr neu ffin, unrhyw bryd.

 

Mae’r gân wedi ymddangos mewn ffilmiau clasurol gydol yr ugeinfed ganrif, gan gynnwys  “Girl With A Suitcase” (1960) a “Goodfellas” (1990) gan Martin Scorsese, ac mae fersiynau Eidaleg, Saesneg a Ffrangeg o’r gân wedi’u recordio, gan gynnwys fersiwn gan Carla Bruni.

 

Meddai Ragnar Kjartansson: Lleolir “Yr Awyr mewn Ystafell” mewn ystafell las sy’n arddangos paentiadau Prydeinig o’r ddeunawfed ganrif. Rwy’n awyddus i greu darn yn ymwneud â gofod, gan weddnewid y gofod yn yr ystafell hardd honno. Mae’r gofod unig hwn, sy’n llawn gwaith celf godidog fel arfer, bellach yn gwbl wag. Wedyn bydd y gân "Il Cielo in una Stanza" yn cael ei pherfformio’n gyson ar yr organ hynafol. Mae pawb yn yr Eidal yn gyfarwydd â’r gân, sy’n debyg iawn i anthem genedlaethol cariad yr Eidal. Bydd yn awdl i weddnewid gofod yr ystafell las fawreddog â’r organ.”

 

Mae Kjartansson yn enwog am greu fideos a pherfformiadau cyfnod benodol sy’n rhoi lle canolog i gerddoriaeth ac ailadrodd, gan greu awyrgylch lled hypnotig, a bydd yr elfennau hyn yn amlwg yn y perfformiad o “Yr Awyr mewn Ystafell”.

 

Meddai Cyfarwyddwr a Churadur Artes Mundi, Karen MacKinnon: “Rydym wrth ein bodd yn cael y cyfle cyffrous hwn i ymestyn gwaddol Artes Mundi a sbarduno “porth i gelf ryngwladol” yma yng Nghymru. Mae’n brofiad braf iawn gweithio gydag Amgueddfa Genedlaethol Cymru i ddod ag artist Artes Mundi yn ôl i Gymru a datblygu gwaith comisiwn ar safle penodol sy’n bwysig iawn i’r gymuned hon, y lle hwn, a’r adeilad hwn”.

 

Yr Awyr mewn Ystafell gan Ragnar Kjartansson

3 Chwefror – 11 Mawrth

Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, Parc Cathays, Caerdydd, CF10 3NP