Ein datganiad i'r ymgyrch Black Lives Matter

Arwydd o Orymdaith y Menywod a gynhaliwyd yng Nghaerdydd mewn ymateb i urddo Donald Trump, yr arlywydd UDA, Ionawr 2017.

Rydym yn credu y dylai diwylliant fod yn berthnasol, ac o fewn cyrraedd i bawb. Gan gydweithio â chymunedau ym mhob cwr o Gymru, mae rhagor i’w wneud er mwyn cyrraedd y nod hwn.

Rydym yn gofalu am dros 5 miliwn o wrthrychau yn ein saith amgueddfa a’n canolfan gasgliadau, ond gwyddom nad yw hyn o fewn cyrraedd i bob cymuned yngNghymru.

Nid yw pawb chwaith yn teimlo fod Amgueddfa Cymru yn lle iddyn nhw oherwydd nad yw’r amgueddfeydd a’r casgliadau yn eu cynrychioli.

Rydym yn cydnabod nad yw ein casgliadau, ein horielau a’n rhaglenni addysg yn rhoi darlun teg o holl hanesion Cymru.

Rydym am estyn llaw, a rhoi’r cyfle i bob cymuned yng Nghymru ddatblygu perthynas newydd a gwahanol ag Amgueddfa Cymru – o fewn pedair wal ac ar-lein.

Er mwyn cyrraedd y nod, bydd pobl Cymru yn greiddiol i greu ein casgliadau heddiw ac yn y dyfodol; ein cyfrifodeb yw dysgu gan gymunedau ym mhob cwr o Gymru a gwrando ar leisiau amrywiol.

Black Lives Matter

Mae mudiad Black Lives Matter wedi peri i nifer o sefydliadau roi ystyriaeth ddwys i’w rôl yn herio hiliaeth. Rydym yn deall yn well sut y mae Amgueddfa Cymru, fel sefydliad wedi’i drwytho’n hanesyddol mewn braint wyn, wedi chwarae ei rhan yn atgyfnerthu hiliaeth.

Mae casgliadau amgueddfa yn aml wedi’u gwreiddio mewn trefedigaethu a hiliaeth, ac mae’r un peth yn wir am Amgueddfa Cymru.

Megis dechrau ydyn ni, ond drwy gydweithio gyda phartneriaid cymunedol a phobl ifanc, rydym wedi dechrau ehangu ein casgliadau, cynyddu cynrychiolaeth,a chyfrannu at drafodaethau am ddad-drefedigaethu, cydraddoldeb a hiliaeth, a byddwn yn dal ati.

Rydym yn gweithio i adeiladu sector amgueddfa sy’n sefyll dros gydraddoldeb, hawliau dynol ac yn erbyn hiliaeth. Mae gennym ran i’w chwarae wrth yrru newid, drwy gydweithio â chymunedau a phartneriaid yng Nghymru a gwrthwynebu hiliaeth ym mhopeth a wnawn.

Beth ydyn ni’n ei wneud?

  • Rydym yn cydweithio â chymunedau du ar draws Cymru i adeiladu ymddiriedaeth a dealltwriaeth, a gofyn sut i wneud gweithio yn yr Amgueddfa yn ddeniadol i guraduron, cadwraethwyr, dylunwyr, technegwyr, palaeontolegwyr a llawer mwy.
  • Rydym yn adolygu casgliadau trefediagethol a hiliol a’u dehongliad gyda grwpiau cymunedol priodol ar frys.
  • Rydym wrthi’n casglu hanesion, hanesion modern, diwylliant materol a gwaith celf cymunedau du yng Nghymru ac yn adolygu’r casgliadau yma er mwyn adlewyrchu eu gwir hanes yn well.
  • Rydym yn meithrin sgiliau ac yn addysgu ein staff ym maes rhyngblethedd, BLM a chymunedau du, gan gynnwys defnydd iaith a therminoleg. Mae hyn yn cynnwys Ymddiriedolwyr, Cyfeillion, Noddwyr a Gwirfoddolwyr.
  • Mae cydraddoldeb ac amrywiaeth yn un o’n blaenoriaethau pennaf ac rydym wedi yrwymo i barhau â’r gwaith hwn.
  • Engraifftau o brosiectau cyfredol:

  • Lansio cylchgrawn celf digidol newydd, Cynfas, i hyrwyddo iechyd a llesiant pobl Cymru drwy’r celfyddydau a diwylliant. Mae’r rhifyn cyntaf hwn yn canolbwyntio ar Fis Hanes Pobl Dduon ac mae wedi’i olygu gan Gynhyrchydd Amgueddfa Cymru, Umulkhayr Mohamed.
  • Gweithdai ieuenctid y Panel Cynghori Is-Sahara (SSAP) i ail-ddehongli tri gwrthrych o’r casgliadau.
  • (Un)Seen (Un)Heardyn Amgueddfa Cymru. Ailddehongli oriel Rotunda Goscome John dan arweiniad y Cynhyrchydd Umulkhayr Mohamed i amlygu cynrychiolaeth a lleisiau pobl ddu.
  • Datblygu perthynas gyda threfnwyr Black Lives Matter Caerdydd i gasglu profiadau heddiw a diwylliant materol y mudiad yng Nghymru.
  • Yn ddiweddar rydym wedi derbyn nifer o blacardiau BLM a set o ddelweddau digidol a roddwyd i ni gan fyfyriwr-ffotograffydd lleol. Casglwyd y placardiau yn dilyn gwrthdystiad BLM ym mis Mehefin, gwnaeth ein Curadur Hanes Du gais or llwyfan yn gofyn i'r mynychwyr adael eu placardiau ar ddiwedd y rali er mwyn i'r Amgueddfa eu casglu.