Diolch Gyfeillion y Gwanwyn Penny Dacey, 7 Ebrill 2020 Annwyl Gyfeillion y Gwanwyn,Rwyf eisiau dweud diolch o galon am eich holl waith ar yr Arolwg Bylbiau Gwanwyn i Ysgolion. Wnes i fwynhau'r project eleni, yn enwedig y sylwadau gafodd eu rhannu efo'r data. Mae rhai o’ch sylwadau wedi eu hatodi ar ddiwedd y blog hwn.Caeodd ysgolion yn gynnar eleni, ac rwy’n dallt fod hyn yn newid mawr i bawb. Rwy’n dallt ei bod wedi bod yn amhosib i rai ohonoch rannu eich data ar y wefan cyn i’ch ysgol gau. Rwyf wedi bod yn gweithio o gartref hefyd, caeodd yr Amgueddfa rwy’n gweithio iddi yr un wythnos â’r rhan fwyaf o ysgolion. Rwyf wedi bod yn meddwl amdanoch chi i gyd dros y cyfnod hwn.Rwyf am barhau i sgwennu am y project ar y blog hwn ac ar Twitter. Yn yr wythnosau i ddod rwyf am edrych ar adnoddau a gweithgareddau fedrwch chi eu gwneud o gartref. Wythnos yma rwyf am awgrymu’ch bod chi'n creu llun o gennin Pedr a chrocws a dysgu sut i labelu gwahanol rannau o’r planhigion. Os ydych wedi gwneud y gweithgaredd yma o’r blaen, beth am ddarlunio planhigyn gwahanol y tro yma? Mae Ysgol St Mungo wedi rhannu lluniau o’r gwaith maen nhw wedi’i wneud o gartref, rwyf wedi atodi'r rhain ar y dde.Mae adnoddau ar gael ar wefan Bylbiau Gwanwyn i Ysgolion. Rwyf wedi atodi amlinelliad o gennin Pedr a chrocws y medrwch chi liwio a labelu. Rwyf hefyd wedi atodi adnodd i greu llyfryn origami am fywyd bwlb. Os fedrwch chi, plîs rhannwch eich gwaith efo’ch athro neu efo Athro’r Ardd ar Twitter (@Professor_Plant).Mae 'na hefyd lawer o adnoddau dysgu ar wefan Amgueddfa Cymru. Gallwch ddewis rhwng themâu gwahanol, o’r Rhufeiniaid a’r Celtiaid i gelf a deinosoriaid. I’w darganfod nhw, ewch i wefan addysg Amgueddfa Cymru. Bydd y dudalen hon yn dangos rhestr o’r saith Amgueddfa. Dewiswch Amgueddfa o’r rhestr, ac wedyn dewiswch ‘adnoddau’. Bydd y dudalen yn dangos adnoddau gwahanol yn dibynnu ar ba Amgueddfa wnaethoch chi ddewis.Cafodd rhai ysgolion gyfle i fynd â’u planhigion adre efo nhw. Nid oedd hyn yn bosib i bawb oherwydd fod yr ysgolion wedi cau mor sydyn. Plîs peidiwch â phoeni am eich planhigion, fe fyddan nhw’n iawn.Diolch eto am yr holl waith caled rydych wedi’i wneud ar yr arolwg hwn. Cofiwch wylio'r blog am ddiweddariadau Cyfeillion y Gwanwyn.Athro’r ArddEich sylwadau:Sylwadau am ysgolion yn cau:YGG Tonyrefail: Diolch am y prosiect eleni. Thank you for the project this year. Stay safe and well in the coming weeks. Professor Plant: Diolch, I hope you will take part again next year.Hudson Road Primary School: This is the last reading we are able to send. We have loved taking part in the Bulb project. Professor Plant: Thank you for sharing your data Bulb Buddies.St Julian's Primary School: We all took our daffodil pots home today on our last day at school for a while. Thank you for letting us take part once again. Professor Plant: I’m glad you were able to take your plants home and hope you will take part again.Gavinburn Primary School: Our school closed on the 20th March and only 3 flowers had appeared from our daffodils planted in the ground. Professor Plant: Thank you for the update Bulb Buddies, it’s helpful for us to know that plants hadn’t yet flowered.Dalbeattie Primary School: School is now closed but we are trying to keep records best that we can although they may not be as accurate. Professor Plant: Thank you Bulb Buddies, great work.Henllys CIW Primary: All the flowers opened except mine and a spare one . Everyone's opened over the same weekends too. There was another spare one that opened so I took that one home instead. Professor Plant: I’m sorry that your plant didn't flower but am glad that there was a spare one for you to take home. Thank you for all of your work on the project.Arkholme Primary School: This is the last day we are in school before it closes. Some of the flowers were broken in the strong winds and will not flower. Our teacher is going to check the bulbs when he is in school. Professor Plant: I’m sorry to hear the wind damaged your plants. Thank you for taking the time to update me on your last day in school and for all of the work you’ve done for the project.Arkholme Primary School: The mystery bulbs are just beginning to bud. The sunniest week so far this year. The crocus flowers have started to open out in the sunshine. This is the last day to look at the bulbs as school is closing for the virus. Professor Plant: Thank you for this final update and for checking on the plants for as long as you could. You paint a lovely picture of your school garden.Stanford in the Vale Primary School: Hi, This will be my last time submitting the weather data! After 3 years on doing it has finally come to an end! It has been fairly cold this week with not much rain! We won't be submitting it next week because school is closed! Thank you for the last time! Riley. Professor Plant: Dear Riley, thank you so much for the work that you have done for the project over the years. I’ve enjoyed reading your regular up-dates and wish you all the best. Remember to keep following the Blog for links to resources and to the end of project report.St. Robert's Catholic Primary: This is our last week of weather results as our school closes today. Professor Plant: Thank you for updating me Bulb Buddies, and thank you for all of the great work you’ve done.Darran Park Primary: Our weather has been a bit dryer this week. Unfortunately our class attendance has dropped continuously throughout the week and these children have not been able to check their plants. We have done this as best we could. Thank you for enabling us to do this project, we do hope that we will be able to do this again. Professor Plant: Thank you for taking part in the project and for updating me. I’m glad you have enjoyed the project and hope that you will take part again.Sanquhar Primary School: Bulb pots taken home by the children left in school. Professor Plant: Fantastic, thank you.Ysgol Bro Pedr: Take care of yourselves! Professor Plant: Thank you, and you Bulb Buddies.St Fergus' Primary School: Our flowers are not far away from opening, the tops are very yellow but no flowers yet. Our school is now closed due to the Corona virus. Professor Plant: Good observational skills and description Bulb Buddies. Thank you for updating me, it’s very helpful to know that some plants hadn’t flowered when schools closed.Sylwadau am eich planhigion:Dalbeattie Primary School: Only green leaves- no flower formed - this is like several of our crocus bulbs. Professor Plant: I’m sorry to hear that not all of your plants flowered Bulb Buddies, this sometimes happens. I’m glad that the other bulbs flowered for you to enjoy.St Fergus' Primary School: We have one crocus fully opened, a beautiful purple one, some more are just about to open. Professor Plant: Fantastic Bulb Buddies.Carnbroe Primary School: 2020-03-05. The crocuses bloomed early March.We are still waiting on the other bulbs to flower. Professor Plant: Thank you for entering your data Bulb Buddies.Sanquhar Primary School: We found our bulb bed had been burrowed into. We have replaced the bulbs. None of our bulbs in pots are showing anything yet. We have moved them to a sunnier position. Professor Plant: Thank you for the update Bulb Buddies. Do you have any ideas what might have been burrowing into your flower bed?!Bryncoch CiW Primary School: I noticed a caterpillar on my daffodil. Professor Plant: Fantastic Bulb Buddies, do you know what type of caterpillar it was?Llanedeyrn Primary School: I was shocked on how tall it had grown. Professor Plant: They do grow surprisingly tall!Bursar Primary Academy: 3 of the planted crocus' never flowered. Numbers 1, 15 and 30. We believe this is because these were sheltered from sunlight and rainfall. The Crocus' opened between 24/02/2020 and 05/03/2020. The heights range from 31mm to 98mm. Professor Plant: Well done for thinking about why some plants might flower and others not. This can also be why some plants flower earlier than others.Litchard Primary School: It shows the difference in temperature when we brought the crocus inside it opened within 10-15 minutes. Professor Plant: This is an interesting experiment to do, bringing one inside while the others are outside and comparing the flowering date.Hudson Road Primary School: There were two flowers that had opened when I measured them they were both 90 mm tall. Professor Plant: Fantastic work Bulb Buddy!Drummore Primary School: It is a small plant but its a step closer saving the world. Professor Plant: They are very small and delicate, but can teach us a lot about the natural world. Drummore Primary School: They take a long time to grow. Professor Plant: They do, and you’ve been very patient caring for it since October.Sylwadau am gofnodi data:Our Lady of Peace Primary School: We are happy to send in data again. Professor Plant: Thank you for sharing your data Bulb Buddies.Our Lady of Peace Primary School: Sorry we missed out a few weeks and a couple of days. As we said we are super sorry. Professor Plant: That can’t be helped, thank you for letting me know and for inputting the data you can.Saint Anthony's Primary School: It was really exiting to check the temperature and rainfall. Professor Plant: I’m glad you’ve enjoyed the project Bulb buddies, thank you for all the work you’ve done.
Tu hwnt i'r dosbarth: Addysg Hygyrch Heulwen Thomas, 2 Ebrill 2020 Ym mis Mehefin 2019 daeth cyfle i’r Adran Addysg yn Sain Ffagan i weithio mewn partneriaeth gydag Access Base Cantonian High School, Caerdydd. Mae’r Access Base ar gyfer disgyblion rhwng 11 a 19 mlwydd oed sydd ag Awtistiaeth. Fel Hwylusydd Addysg dwi wedi ffeindio bod gweithio gyda grwpiau ag Awtistiaeth yn werth chweil, felly roedd y cyfle i raglennu gweithgareddau ar eu cyfer yn gyffrous. Roeddwn yn edrych ymlaen at ddod i nabod y grŵp wrth iddynt ymweld â’r Amgueddfa yn rheolaidd.Yn ystod mis Mehefin a Gorffennaf daeth y grŵp i Sain Ffagan ar 3 ymweliad. Cyfle i ni brofi gweithgareddau gwahanol ac i ddod i nabod ein gilydd oedd y rhain. Aethom ni ar daith dywys o gwmpas y safle, buom yn gwneud potiau clai, a hefyd plannu planhigion gyda’r tîm Gerddi. Ar ôl y sesiynau profi, dyma ni’n penderfynu i’r grŵp ymweld bob pythefnos gyda phrosiect gwahanol bob tymor.Y prosiect cyntaf i ni oedd crefftau Nadolig. Dechreuon ni trwy greu baubles a goleuadau Nadolig allan o wlân trwy ffeltio. Roedd y gweithgaredd cyffyrddol yma yn boblogaidd iawn gyda’r disgyblion wnaeth greu nifer o gyfuniadau lliw diddorol! Yn yr ymweliadau i ddilyn, bu’r disgyblion yn creu mwy o baubles yn ogystal â chardiau Nadolig trwy ddefnyddio inc a stampiau. Yn y sesiwn olaf cyn Nadolig, bu pawb yn addurno potiau planhigion a phlannu bylbiau cennin Pedr a chrocws i fynd adref.Ar ôl Nadolig, y bwriad oedd i’r grŵp helpu ni i greu adnodd ar gyfer ymwelwyr gydag Awtistiaeth, i roi cyfle i’r ymwelwyr yma ddod yn gyfarwydd â’r safle cyn cyrraedd. Mae creu adnodd fel hyn yn rhywbeth dwi wedi bod eisiau neud ers sbel hir. Dyma’r grŵp yn ymweld â’r adeiladau a’r orielau yn Sain Ffagan cyn cymryd rhan mewn nifer o weithdai addysgol. Rydym wedi casglu llawer o adborth gan y grŵp fydd yn gallu cael ei ddefnyddio yn yr adnodd yn y dyfodol. Er enghraifft, mae llawer o eco yn yr Atriwm, ac mae golau yn gallu bod yn isel iawn yn rhai o’r adeiladau hanesyddol.Yn anffodus, mae ein hamser yn gweithio gyda’n gilydd wedi dod i ben am nawr, ond mae nifer o adeiladau ar ôl i’r grŵp weld, a nifer o weithdai i gymryd rhan ynddynt. Rydym yn edrych ymlaen yn fawr at groesawu’r grŵp yn ôl i Sain Ffagan cyn gynted â phosib!Miss Aimee Phillips – Cantonian High School - “Having a partnership with the St Fagans Learning team has given our pupils some amazing opportunities to learn outside of the classroom. Multisensory, hands on learning is vital to our pupils who are on the Autistic Spectrum. When working with the learning team, our pupils have been able to develop and refine their social skills which is a key area of learning. Some of our most memorable moments at St Fagans over the past year include, working in the Italian Garden, learning how to be a miller, the warrior workshop and most recently, watching lambs being born on the farm. As a teacher I would highly recommend the Learning team and their resources to anyone wanting a unique learning experience.”
Mae cofnodion blodau yn bwysig Penny Dacey, 24 Chwefror 2020 Helo Cyfeillion y Gwanwyn,Gobeithio gwnaeth pawb mwynhau'r gwyliau. Wnaeth eich planhigion blodeuo dros hanner tymor? Cofiwch i gofnodi'r dyddiad mae eich planhigyn yn blodeuo a’r taldra yng milimetr i’r wefan. Mae’n bwysig cofnodi'r wybodaeth hon ar gyfer pob planhigyn, oherwydd bydd hyn yn effeithio ar y dyddiad blodeuo cyfartalog ar gyfer eich Ysgol.Mae ysgolion syn cymryd rhan yn ymchwiliad ychwanegol yr Edina Trust hefyd yn cofnodi os yw’r Cennin Pedr wedi eu plannu yn y ddaear neu mewn pot.Rydym o hyd yn siarad am y cofnodion tywydd rydych yn cadw pob wythnos, ond mae’r cofnodion blodau yn bwysig hefyd. Mae'r ymchwiliad yn edrych ar effaith mae newid yn yr hinsawdd yn cael ar flodeuo planhigion y Gwanwyn. I wneud hyn mae'n rhaid i ni gymharu'r dyddiau blodeuo cyfartalog ar gyfer pob blwyddyn o’r ymchwiliad.Mae’r siart bar isod yn dangos y dyddiad blodeuo cyfartalog ar gyfer pob blwyddyn o’r prosiect. Llynedd welodd y dyddiad blodeuo cyfartalog cynharach ers 2008. Wyt ti’n meddwl bydd ein planhigion yn blodeuo yn gynharach neu’n hwyrach blwyddyn yma? Dyddiau blodeuo cyfartalog ar gyfer Cymru 2006-2019 Mae’r siart bar isod yn dangos y dyddiad blodeuo cyfartalog ar gyfer pob ardal ym 2019. Mae’n dangos a blodeuodd planhigion yn gynharach yn Ogledd Iwerddon ac yn hwyrach yn Yr Alban. Wyt ti'n meddwl byddwn yn gweld yr un patrwm eto blwyddyn yma? Dyddiau blodeuo cyfartalog 2019 Gwyliwch eich planhigion yn agos dros y wythnosau nesaf. 22 Chwefror oedd y diwrnod blodeuo cyfartalog ar gyfer y crocws yng 2019.Mae’n ddiddorol i weld sut mae ein planhigion yn datblygu dros amser. Mae gweithgareddau am fywyd planhigion ar gael ar y wefan: https://amgueddfa.cymru/bylbiau-gwanwyn/Cofiwch i rannu eich lluniau Cyfeillion y Gwanwyn.Athro’r Ardd
St Fagans Self-guided Mindful Walk Joe Lewis, 11 Chwefror 2020 We have just launched our self-guided mindful tour here at St Fagans National Museum of History. The tour is through the gardens around St Fagans Castle. Our new free fold-out map of the gardens encourages visitors to take in their surroundings and explore their different senses.The idea of the tour came from my own experience of using mindfulness for my mental health. St Fagans Castle gardens are beautiful all year round with animals and plants to see whatever the time of year. It is also a place where you can usually find a bit of quiet even during our busier times. Mindfulness is about being in the moment and focusing on individual senses. It’s surprising how much passes us by when we’re focused on our busy lives. Just stopping and concentrating on what you can smell or hear can help in times of stress.Having the opportunity to walk around the gardens and take in the sights, sounds, smells and textures of nature has been very calming for me. My particular favourite is the Italian Garden in the summer with the running fountain. I feel incredibly lucky to work somewhere where I can do this and I wanted to share it with everyone who visits St Fagans.Last summer I created a draft plan of a map to test with staff and community groups. Even though it was a very basic map at the time the feedback was very positive:"Wir wedi mwynhau’r daith - diolch Joe! Braf cael cyfle i grwydro gerddi’r castell a mwynhau’r awyr iach. Diolch!"“Lovely and peaceful, I like the sound of the water. The gardens were beautiful and very relaxing.”"Wedi mwynhau gwylio’r colomennod ar ben y colomendy."“Lots of quiet, secluded areas to sit down. I did find myself stopping to take note of my senses – smelling leaves, listening to the birds”"Gall hwn fod un o highlights newydd SF"“It felt like I had permission to take time and look and explore which was so nice.”The feedback fed into the creation of the final version. It is designed by Frank Duffy who has done a great job of the illustrations and the look of the map. The map was funded by the Armed Forces Covenant who have supported a range of innovative events, displays and programmes at the Museum since 2014. One of the aims of the funding is to support the wellbeing of veterans and their families, so the concept of the mindfulness walk fitted in perfectly with the Covenant’s objectives. Members of the Armed Forces community had a first look at the new maps on 9th December 2019 with very positive feedback for how it could be used to help those living with mental ill health.Try the tour out for yourself by picking up a copy at St Fagans. The map is available at the front desk or you can download a PDF version here.
Datblygu Sgiliau ac Addysg Gymunedol yn Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru Loveday Williams , 4 Chwefror 2020 Yn ystod 2019, treuliom amser yn datblygu rhaglen sgiliau San Ffagan gan gydweithio â phartneriaid a chymunedau i greu cyfleoedd ar gyfer addysg oedolion a datblygu sgiliau, fel rhan o waith menter Cyfuno a Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. I nodi lansiad adran newydd ar ein gwefan addysg ar gyfer Addysg Gymunedol dyma ddiweddariad ar yr hyn sydd wedi'i gyflawni hyd yn hyn, a beth sydd i ddod yn 2020.Addysg Gymunedol a Datblygu Sgiliau: Rydyn ni wedi cydweithio â sefydliadau megis The Wallich, Hafal, Crisis ac Oasis Cardiff i greu sesiynau blas ar sgiliau. Mae gweithdai trin lledr a chopr wedi ysgogi pobl i ddwyn ysbrydoliaeth o gasgliadau'r Amgueddfa, a'i blethu â'u profiadau diwylliannol eu hunain ym mhob sesiwn. Dyma nhw'n rhannu eu profiadau gyda ni, gan gynnwys y detholiad canlynol o uchafbwyntiau:"Cyfareddol, diddorol, gwerth chweil.""Doeddwn i byth wedi trin lledr o'r blaen, felly roedd e'n ddiddorol ac ymlaciol."Hyd yn hyn mae 243 o bobl wedi cymryd rhan mewn sesiynau rhwng Ebrill a Rhagfyr 2019, ac mae rhagor ar y gweill ar gyfer 2020.Partneriaethau Widening Access: Rydyn ni wedi cydweithio â sefydliadau megis adran Widening Access Prifysgol Fetropolitan Caerdydd er mwyn dod â rhaglenni addysg hygyrch i'r Amgueddfa, gan ddefnyddio ein casgliadau i ehangu ac ychwanegu gwerth i'r potensial dysgu. Yn 2019, cynhaliwyd dau gwrs ysgrifennu creadigol a chwrs therapi ategol yn Sain Ffagan. Mae cwrs therapi ategol arall yn cael ei gynnal ar hyn o bryd, ac mae cyrsiau pellach ar y gweill eleni.Detholiad o adborth dysgwyr:"Mae'r cwrs wedi cynyddu fy hyder a dangos i fi lle ydw i am wella.""Wedi mwynhau'r cwrs yn fawr, tiwtora da ac awyrgylch cefnogol."Sgiliau iaith: Mae creu cyfleon i bobl ddysgu a datblygu eu sgiliau iaith yn rhan bwysig o'r rhaglen datblygu sgiliau. Yn 2019, adeiladodd Sain Ffagan ar ei phartneriaeth ag Ysgol y Gymraeg Prifysgol Caerdydd a ddarparodd gwrs Mynediad 1 20 wythnos (Ionawr i Orffennaf 2019). Aeth nifer o'r dysgwyr ymlaen i gofrestru ar gyfer y Cwrs Mynediad 2 a ddechreuodd ym mis Medi 2019. Dechreuodd cwrs Mynediad 1 newydd ym mis Ionawr.Mae dysgwyr ESOL yn elwa o adnoddau dysgu ESOL Sain Ffagan, a ddatblygwyd ar y cyd â Choleg Caerdydd a'r Fro (CAVC), gan gynnig yr Amgueddfa fel lleoliad croesawgar i ddysgu, rhannu diwylliant a datblygu eu gwybodaeth a dealltwriaeth o dreftadaeth ddiwylliannol Cymru. Mae grwpiau wedi ymweld o golegau megis CAVC a’r adnoddau yn cael eu lawrlwytho yn rheolaidd o wefan yr Amgueddfa - cyfanswm o 174 weithiau rhwng Mai a Rhagfyr 2019.Eleni rydym yn dathlu'r llwyddiant hwn ac yn gobeithio ei ddatblygu ymhellach drwy lansio ardal newydd ar ein gwefan ar gyfer Addysg Gymunedol. Ewch i'n gwefan i ddysgu rhagor am sut i gymryd rhan a threfnu ymweliad.Diolch i bob cyfrannwr, y sefydliadau partner a'r tîm yn Sain Ffagan am bob llwyddiant hyd yn hyn.