Spirited

Laku Neg, 26 Hydref 2022

Spirited is an immersive installation in honour of fractured African traditions that feed and underpin our island culture in Trinidad and Tobago.

 

The Vision

In dreaming this work we thought about women. We knew about Luisa Calderón whose torture became well known during the infamous 1806 trial of Picton. We found reference to Present (a young enslaved woman executed by Picton for attempting to run away), in a Bridget Brereton history book. V.S. Naipaul’s Loss of El Dorado informed us of Thisbe, who was accused of sorcery and condemned to death - hanged, decapitated and burnt at the stake - her head placed on a pole. These women are essentially our ancestors. We considered questions such as: what would they say if they were able to speak through us? How can we honour them and transform their suffering - scream into song, torture into dance?

On seeing the drawings of Luisa’s torture we imagined her suspended figure as an elegant dancer. Captivated by the beauty of the human form, that motif would become a feature throughout the final piece.

Mary-Anne has a beautiful phrase: “6 aunties and a grandma” -  embodying in many ways the kitchen space as a creative yard, a place for wisdom, disagreement, challenge, questioning and throwing lots of ideas into a pot - The kitchen, that yard aesthetic, was how we dreamed together. 

In dreaming, we imagined that anything was possible. We wanted to play with traditional and contemporary digital media and create an immersive journey, a dance.

 

The Work

While the kitchen yard aesthetic informed our dreaming, it was the Carnival yard aesthetic that informed how we made the work. At the heart of this was an invitation to be involved. 

Having worked in community arts, the intuition here was that, in order for people (such as museum staff) to have ownership over the work, they must feel part of it, so that they can deliver the message and share with others.

The making involved:

Collecting, Twisting, Weaving - “A tapestry of memory and understanding” The woven newspaper was the most communal aspect of our work - chosen as a way of utilising a handmade, something-from-nothing Carnival making aesthetic.

Metal work - Led by Cindy, we worked with Cardiff Engineering Company on the large centrepiece gallows structure. The intricate music box with a chocolate-covered wire Luisa, is a micro reflection of the macro centre installation.

Video & Photography - We produced 3 videos, each speaking to a different aspect of the journey we were symbolising through the 3 women. The photographs  aimed to re-imagine a childhood for Present, our women and all whom they represent.

Soundscape - We approached the audio as a continuation of the weaving. We invited and commissioned 4 musicians and composers to contribute pieces based on their interpretation of the environment we wanted to invoke. Interwoven are the spoken words of Luisa from a translation of Governor Picton’s trial.

Everyday hurricane Passing - This acapella by Mary-Anne is an invocation for Grandmothers we never knew and Nennen, women who cared for us in their absence, to dance.

‘Everyday Hurricane Passing’ but despite destruction, invasion, derision, separation, obstruction, bombardment, intrusion and denial, ever resourceful, we dream, we create riches, we dance and fight, we raise.

Painting - In this we wanted to engage an idea of transformation, with a particular focus on Thisbe representing warrior and healer. The limited and bright colour palette is in deliberate high contrast to Picton’s portrait.

The women - The presence, the actions and the duties of women are all pervading in the Caribbean. Our men were not allowed to be there to protect us. Through the narratives we know and the narratives we imagine, we centre these women within our paintings, wire work, photographs, videos and chocolate. We dance with beauty and the macabre - we tell a story of the named and step into the unnamed collective - the procession of those killed, tortured, wounded and maimed.

Creating the environment - The spiral is an echo of the centrepiece moving outward and inward - symbolising the processional. The colours on the wall represent the vibration and intensity of Caribbean colour and flavour.

 

The Resonance

This work is a celebration - we are still here.

 

See Spirited for yourself as part of the Reframing Picton exhbition at National Museum Cardiff until 3 September 2023.

Diwrnod Plannu 2022

Penny Dacey, 20 Hydref 2022

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

 

Bydd ysgolion o ardraws y DU yn plannu eu bylbiau mor agos at 20 Hydref ag posib. 

 

Cliciwch yma am adnoddau i'ch paratoi ar gyfer diwrnod plannu ac am wybodaeth ar sut i ofalu amdan eich bylbiau dros y misoedd nesaf!

 

Bydd yr adnoddau hyn yn help ar gyfer diwrnod plannu:

• Mabwysiadu eich Bwlb (trosolwg o’r gofal fydd angen ar eich bylbiau)

• Plannu eich bylbiau (canllawiau ar gyfer sicrhau arbrawf teg)

 

A dyma weithgareddau hwyl i gwblhau:

• Tystysgrif Mabwysiadu Bylbiau

• Creu Labelai Bylbiau

 

Plîs darllenwch y rhain oherwydd maent yn cynnwys gwybodaeth bwysig! Er enghraifft, ydych chi'n gwybod i labelu eich potiau fel mae’n glir lle mae'r cennin Pedr a chrocws wedi eu plannu?

Cofiwch dynnu lluniau o'ch diwrnod plannu a rhannu'r rhain i gystadlu yn y Gystadleuaeth Diwrnod Plannu.

 

Cadwch lygad ar dudalen Twitter Athro'r Ardd i weld digwyddiadau diwrnod plannu yn ysgolion eraill.

 

Pob lwc, gadewch i ni wybod sut mae'n mynd.

 

Athro'r Ardd a Bwlb Bychan

Gŵyl Fwyd Cynaliadwy

Ellen Davies, 16 Hydref 2022

Roedd hi'n bleser croesawu ein Gŵyl Fwyd yn ôl i Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru eleni! Ar ôl dwy flynedd o wyliau digidol, roedd hi'n wych gweld cymaint o bobl yn blasu bwydydd, mwynhau gweithgareddau gyda'r teulu a gwrando ar y gerddoriaeth fyw wych. 

Roedd cynaliadwyedd yn thema bwysig eleni, ac fe weithion ni'n galed i leihau effaith amgylcheddol yr ŵyl. Dyma rai o'r llwyddiannau eleni: 

  • Defnyddiwyd 4,241 o gwpanau amlddefnydd yn y bariau yn yr ŵyl

  • Hawliodd 156 o gwsmeriaid ostyngiad ar ddiod boeth drwy ddod â chwpan amlddefnydd yn ôl

  • Teithiodd 648 o bobl i'r ŵyl ar wasanaeth Bws Caerdydd 

  • Casglodd FareShare Cymru 100kg o fwyd dros ben ar ddiwedd y penwythnos – gwerth 240 pryd o fwyd! Wnaeth nifer o stondinau gwerthu allan o gynnyrch yn ystod y digwyddiad yn golygu bod dim gwastraff bwyd!

  • Ni ddefnyddiodd y contractwyr gwastraff domen wastraff – cafodd unrhyw wastraff oedd yn methu cael ei ailgylchu ei brosesu i greu ynni

  • Cyflwynwyd map digidol sy'n lleihau'r angen am brintio 

Roedd cynaliadwyedd yn amlwg yn y rhaglen hefyd. Darparodd Good Food Cardiff weithdai, sgyrsiau ac arddangosiadau ar dyfu a choginio bwyd ar bob cyllideb. 

Cafodd nifer o ymwelwyr ifanc gyfle i gamu nôl mewn amser a mwynhau gweithgareddau traddodiadol, o odro gwartheg a choginio yng Nghymru oes Fictoria yn Ffermdy Llwyn yr Eos, i greu menyn yn Abernodwydd. Cefnogwyd digwyddiadau addysg yr ŵyl gan chwaraewyr y People's Postcode Lottery.

Rydyn ni'n eiddgar i glywed am eich profiad chi. Lleisiwch eich barn drwy lenwi'r holiadur byr hwn. Gŵyl Fwyd Amgueddfa Cymru Food Festival 2022 

Cefnogwyd Gŵyl Fwyd Amgueddfa Cymru gan Gronfa Adfer Bwyd a Diod Cymru 2022.

Black Lives Matter - A speech from the opening of the Reframing Picton exhibition at National Museum Cardiff

The Reframing Picton group, 13 Hydref 2022

Black Lives Matter.

For generations, even up to recent years, that’s been a controversial statement. Thomas Picton is only one of many instruments of the British Empire who exported, demonstrably, an opposing belief.

I’m unsure where I heard this but it’s stuck with me since:

“The instant a subject becomes aware they have been exposed to propaganda, that propaganda ceases to be effective”

In the case of Thomas Picton and his legacy, drenched in the blood of Africans and Native Caribbeans, was sanitized, valorised iteratively while he lived and especially following his death. The murder of George Floyd spurred people and institutions into gear, Amgueddfa Cymru were thankfully one of those institutions.

At the heart of the idea of empire is a differential sense of importance. Some places are more important than others, setting up the Metropole and the Colony. A center and a periphery. The prevailing narrative has always been fundamentally white supremacist, at the expense of Africans and Natives. The British Empire used the metropole-colony model to evade accountability for events driven by people like Picton.

Reframing Picton represents a divergence from this narrative. 

In the time we worked on this project we made a point to expose, not erase history. It was essential that we directly involved people connected to Trinidad, where Picton entrenched his reputation for barbarism during his tenure as Governor. 

Amongst the goals for this exhibit is the creation of a site of conscience rather than indoctrination. To create a dialogue between museums, the governments that fund them and the communities they serve. To create healthy ways of addressing.

Finally, I’ll leave you with a quote that I think encapsulates the purpose of the project most pertinently:

“If we want our future to be better than our past we need to challenge which aspects of our culture we preserve, build upon and deconstruct”

Dathlu Amrywiaeth mewn Chwaraeon

Fflur Morse, 30 Medi 2022

Y 30ain o Fedi yw Diwrnod Cenedlaethol Treftadaeth Chwaraeon, a’r thema eleni yw dathlu amrywiaeth ym myd chwaraeon.  

Mae’n gyfle i ddathlu treftadaeth chwaraeon cymunedau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol a defnyddio eu storiâu i addysgu ac ysbrydoli.

Bydd y blog yma yn cyflwyno uchafbwyntiau o gasgliad Amgueddfa Cymru sydd yn taflu golau ar straeon chwaraeon amrywiol yng Nghymru.  

Crys CPD Dreigiau Caerdydd a wisgwyd gan Murray Harvey

Sefydlwyd CPD Dreigiau Caerdydd yn 2008 a dyma dîm pêl-droed LHDTC+ cyntaf Cymru. Cynhaliwyd eu gêm gyntaf ar ddydd Sul 26 Hydref 2008 yn erbyn Rhufeiniaid Llundain ar Barc Caedelyn, Caerdydd. Dreigiau Caerdydd enillodd y diwrnod hynny gyda sgôr o 5-4. Gwisgwyd y crys pêl-droed yma gan y capten, Murray Harvey (aelod o Ddreigiau Caerdydd rhwng 2008 a 2018), yn y gêm gyntaf hon. 

Crys Clwb Rygbi Llychlynwyr Abertawe a wisgwyd gan David Parr

Mae Clwb Rygbi Llychlynwyr Abertawe yn dîm rygbi hoyw a chynhwysol. Cafodd y tîm ei sefydlu ar 9 Mai 2015, a hwn oedd yr ail dîm hoyw i gael eu sefydlu yng Nghymru. 

Dyma oedd cit cyntaf y tîm, a gwisgwyd y crys yma gan David Parr a ymunodd â Llychlynwyr Abertawe ym mis Ionawr 2016. Dywedodd David,

“Being part of an open, inclusive club that doesn't discriminate has been great for my self confidence, physical and mental health and has enabled me to make many lifelong friendships. I wore the kit on many occasions throughout 2016 and 2017 including against fellow LGBT team the Cardiff Lions in January 2017”.

Llun cyhoeddusrwydd wedi'i lofnodi gan y bocsiwr, Pat Thomas

Ganed Pat yn 1950 yn Saint Kitts, a symudodd i Gaerdydd yn saith oed. Enillodd sawl teitl bocsio mewn dau bwysau yn ei yrfa hir o dros bedair blynedd ar ddeg. Aeth ymlaen i sefydlu Clwb Bocsio Tiger Bay ym 1984, lle bu hefyd yn gweithio fel hyfforddwr ar ôl ymddeol o focsio proffesiynol.

Taflen a ddyluniwyd gan Anthony Evans ar gyfer Mudiad Gwrth-Apartheid Cymru.

Dyma daflen ddwyieithog a ddyluniwyd gan yr artist Anthony Evans ar gyfer Mudiad Gwrth-Apartheid Cymru. Mae'r daflen yn hysbysebu gwrthdystiad a gynhaliwyd yng Nghaerdydd ar 16 Ebrill 1986 i brotestio yn erbyn gem rygbi rhwng Llewod Prydain a Gweddill y Byd (Rest of the World). Roedd carfan Gweddill y Byd yn cynnwys chwe chwaraewr Springboks o Dde Affrica. 

Ar flaen a chefn y daflen mae'r arysgrif: ''Mae nhw'n chwarae â gwaed yn NE AFFRICA - dim cysylltiadau / NO LINKS WITH SOUTH AFRICAN BLOOD SPORTS. 

Bathodyn blaser Gemau Olympaidd 1952 a wisgwyd gan Eileen Allen

Dyma fathodyn blaser wedi'i addurno â Jac yr Undeb gyda OLYMPIC GAMES 1952 arni. TCynhaliwyd Gemau Olympaidd 1952 yn Helsinki, ddeng mlynedd yn hwyrach na'r bwriad oherwydd dechrau'r Ail Ryfel Byd. 

Gwisgwyd y bathodyn gan Miss Eileen Allen o Gaerdydd. Ym 1952 roedd hi’n aelod o Dîm Prydain Fawr fel dyfarnwraig ar y panel hoci. 

Roedd hyn yn gamp enfawr i feddwl mai dim ond dynion allai gystadlu mewn hoci yn y Gemau Olympaidd yr amser hynny. Ni ymddangosodd hoci i fenywod yn y Gemau Olympaidd tan 1980.  

Pâr o gareiau enfys Stonewall

Yn olaf, dyma bâr o gareiau enfys gan y mudiad Stonewall. Lansiwyd y careiau hyn gan Stonewall yn 2013, i hyrwyddo cydraddoldeb LHDTC+ ac i helpu atal homoffobia mewn chwaraeon. Dosbarthwyd y pâr yma i bobl a fynychodd Raglen Modelau Rôl Stonewall Cymru yng Nghaerdydd ym mis Tachwedd 2019. 

Dywedir ar y label: 

MAKE SPORT EVERYONE’S GAME 

Mae’r bobl a’r cymunedau sydd yn ymddangos yn y blog yma wedi gwneud cyfraniad aruthrol i chwaraeon yng Nghymru, wrth weithio i sicrhau bod chwaraeon yn gynhwysol i bawb. Mae eu straeon bellach yn rhan o gasgliad y genedl, yno i ysbrydoli'r cenedlaethau nesaf o athletwyr a chefnogwyr.

Mae’n bwysig ein bod yn parhau i gynyddu cynrychiolaeth yn y casgliad cenedlaethol i sicrhau bod diwylliant yn agored i bawb, ac i geisio rhoi darlun teg o holl hanesion Cymru.

Cysylltwch â ni os oes gennych unrhyw wrthrychau yr hoffech eu rhoi i ddatblygu casgliad chwaraeon Amgueddfa Cymru, fel y gallwn barhau i amrywio’r casgliad, gan sicrhau y bydd cenedlaethau’r dyfodol yn gallu dysgu am holl dreftadaeth chwaraeon Cymru. 

Yn olaf, gallwch chwilio a gweld gwrthrychau o’r casgliad ar gatalog Casgliadau Arlein yr Amgueddfa.

#NSHD2022