Casgliadau Arlein
Amgueddfa Cymru
Chwilio Uwch
Plasty Margam, Morgannwg, tua'r Dde
Adeiladau domestig Abaty Margam oedd man cychwyn datblygu Plasty Margam yn yr unfed a'r ail ganrif ar bymtheg. Ochr ogleddol y plasty oedd cefn y tŷ ac mae ei gynllun yn adlewyrchu sut y câi ei ddefnyddio. Roedd ystafelloedd y teulu, gyda'u ffenestri di-ri, ar y chwith, a'r ceginau, y stablau a llety'r gweision a'r morwynion ar y dde. Mae olion y cabidyldy yn y canol, ynghyd ag eglwys y plwyf gerllaw, sy'n un o adeiladau'r fynachlog ganoloesol a oedd wedi goroesi. Di-nod iawn yw adeiladau bach to gwellt pentref Margam yng nghornel dde isa'r darlun, o gymharu â'r plasty.
Saif y plasty mewn parc ceirw gyda pherllannau a gerddi ffurfiol o'i gwmpas. Tŷ gwledda yw'r adeilad sy'n debyg i dŵr ar y chwith, a adeiladwyd tua 1670. Y tu hwnt iddo, mae rhodfa osgeiddig yn arwain y llygaid drwy'r caeau cyfagos i bentref bach Notais a thwyni tywod Cynffig, sydd yn llygad yr haul, a gwelir Môr Hafren yn y pellter.