Amgueddfa Blog: Spring Bulbs

Shwmae Cyfeillion y Gwanwyn!

Mae nifer ohonoch wedi yn sôn yn ddiweddar bod eich Bylbiau Bychan wedi blodeuo sy’n wych!  Mae amser yn dod i ben i lanlwytho eich data blodeuo i’r wefan Bylbiau’r Gwanwyn i Ysgolion os nad ydych wedi yn barod.  Y dyddiad cau yw dydd Gwener Ebrill 2ail, sydd hefyd yn Ddydd Gwener y Groglith felly gallwch fwynhau picen y Grog ar ôl lanlwytho’ch data!  Sicrhewch fod eich data blodeuo wedi ei lanlwytho erbyn y dyddiad yma i sicrhau fod pob Cyfaill y Gwanwyn yn derbyn eu tystysgrif Gwyddonwyr Gwych!

Wyddoch chi fedrwch adael sylwad wrth lanlwytho eich data blodeuo a thywydd?  Di wrth fy mod yn clywed am eich profiadau gofalu am eich Bylbiau Bychan felly plîs cadwch y sylwadau'n dod trwy’r wefan Bylbiau’r Gwanwyn i Ysgolion neu ar Drydar.  Dyma ambell o’ch sylwadau o’r wythnosau diwethaf:

  • “Ar ddiwrnodau heulog mae’r blodau crcoys yn agor fel sêr” – Dosbarth 2, Coastlands Primary.
  • “Braf yw gweld sut mae’r blodyn yn cau wedi tywydd oer ac agor wrth i’r haul ddod allan!” – Amy, Stanford in the Vale Primary.

Arsylwadau arbennig Cyfeillion! Mae rhai blodau yn fregus a byddant yn cau i amddiffyn eu hun rhag y tywydd oer a all eu niweidio.  Wrth i dymereddau codi maent yn “agor fel sêr!”

Mae Ysgol Henllys yn sicr wedi cael canlyniadau cennin Pedr cymysg:

  • “Roedd fy un i yn dal iawn” - Aneurin
  • “Roedd fy un i yn denau” - Emily
  • “Roedd fy un i yn dda iawn nes bo’r gwynt yn ei dorri” - Oliver

O diar, mae’n flin gen i glywed hynny Oliver! Yn sicr fe gawsom ni gyd gwyntoedd cryf yn ddiweddar sydd yn gallu fod yn beryglus i gennin Pedr tal.  Llwyddoch chi gyd dyfu blodau ac nid chi sydd ar fai.

  • “Agorodd fy mwlb i heddiw ond mae rhywbeth wedi bwyta’r petalau.  Mae nifer o’n bylbiau wedi eu dwgyd gan wiwerod yn ystod yr hydref a gwelsom ni rhai ohonynt yn gwneud ar ein camera nos!” – Alexandra, Livingston Village Primary School

Nid dyma’r tro cyntaf i mi glywed am ladron blewog yn dwyn bylbiau ac yn anffodus nid dyma’r unig sylwad o’r Cyfeillion yma yn sôn am hyn.  Anghofiwn weithiau fod bylbiau a phlanhigion hefyd yn fwyd i greaduriaid eraill.  Yr unig les yw eich bod wedi sicrhau pryd o fwyd i anifeiliaid llwglyd!  Ni allaf gredu eich bod wedi ei ddal ar gamera – oes gennych lun allwch rannu?

  • “Mae’n debyg fod ein bylbiau yn y ddaear wedi agor yn gyntaf ym mis Chwefror a rydant yn fwy o lawer na’r rhai wedi eu plannu ym mhotiau.  Rydyn ni gyd wrth ein boddau yn gwneud y prosiect yma a rhaid rhoi canmoliaeth arbennig i Riley (cyn-ddisgybl yr ysgol) am helpu Mrs. Finney gyda’r arsylwadau tywydd a glawiad yn ystod lockdown” - Mrs. Finney, Stanford in the Vale Primary School.

Arsylwad diddorol iawn - mae gan fylbiau sy’n tyfu yn y ddaear mwy o fwynau a gwagle i dyfu na bylbiau sy’n tyfu ym mhotiau felly rydant yn aml yn blodeuo’n gynt ac yn tyfu’n dalach os ydynt wedi eu cysgodi rhag y gwynt.  Rydw i wrth fy modd clywed eich bod chi gyd wedi mwynhau gweithio ar y prosiect eleni ag am ymdrech wych gan Riley!  Darllenaf eich holl sylwadau hyfryd ynglŷn â’r tywydd a garddio a diolch o galon am helpu Mrs. Finney gyda’r gwaith dros lockdown, rwyt yn Gyfaill y Gwanwyn anhygoel!

Mae’r flwyddyn yma wedi bod yn anodd i bawb ond rydych chi gyd wedi gwneud gwaith anhygoel ac mae gweld gymaint o flodau hardd yn dystiolaeth o’ch holl waith caled.  Diolch o galon unwaith eto Cyfeillion y Gwanwyn, athrawon a rhieni!  Gobeithiwn agor ymgeision am Fylbiau’r Gwanwyn 2021 – 22 yn dilyn gwyliau’r Pasg, felly os ydych wedi mwynhau bod yn Gyfeillion eleni gewch chi gyfle gofalu am ragor o Fylbiau Bychan tymor nesaf!

Garddio Hapus!

Athro’r Ardd.

Helo unwaith eto Cyfeillion y Gwanwyn! Mae llwyth o dywydd amrywiol i gofnodi yn ddiweddar – gwelsom ni iâ ac eira i heulwen hardd a phob dim arall rhyngddynt!  Efallai eich bod yn tybio am effaith yr holl dywydd gwahanol yma ar eich Bylbiau Bychan – peidiwch â phoeni cyfeillion, mae eich Bylbiau Bychan yn hapus i ymlacio ym mhob math o dywydd.  Gallant wrthsefyll glaw, rhwystro’r rhew a goroesi’r gwres yn hawdd!

Yn sôn am dywydd, hoffaf ddweud diolch i’r holl Gyfeillion y Gwanwyn a’u hathrawon am barhau i lanlwytho eu data tywydd lle’n bosib.  Plîs peidiwch â phryderi os ni allwch lanlwytho data ar hyn o bryd – deallwn wrth gwrs fod amodau pawb yn unigryw sy’n hollol ffein!

Mae nifer o Gyfeilion y Gwanwyn wedi gweld blodau ar eu crocysau a’u cennin Pedr sydd yn wych!  Rhaid bod hwn yn deimlad arbennig i weld effaith eich gwaith caled.  Rydw i wastad y mwynhau clywed sôn am Fylbiau Bychan sydd wedi tyfu i mewn i flodau hardd felly cofiwch gadw cofnod o’r dyddiad pryd sylwch chi’r blodyn gyntaf a rhowch wybod i mi trwy gofnodi’r dyddiad ar wefan Bylbiau’r Gwanwyn.  Mae pob Cyfaill y Gwanwyn yn edrych ar ôl Bylb Bychan eu hun, felly mewn dosbarth o 25 er enghraifft, bydd 25 dyddiad i lanlwytho i’r wefan.  Athrawon – os sylwch nifer o flodau wrth i chi ddychwelyd i’r dosbarth, gallwch ddefnyddio’r dyddiad dychwelyd fel y dyddiad blodeuo, jyst cofiwch adael sylwad ar y wefan i fy atgoffa!

Peidiwch â phoeni os nad ydy’ch Bylbiau Bych wedi blodeuo eto, mae’n bosib bod y tywydd oer diweddar wedi eu harafu ychydig.  Dwi’n siŵr welwch chi flodau dros yr wythnosau nesaf wrth i’r tywydd cynhesu!

Wrth gwrs mae nifer o Gyfeillion y Gwanwyn dal i fod i ffwrdd o’r ysgol a’u Bylbiau Bychan.  Peidiwch â phryderi os nad ydych wedi gweld eich Bylbiau Bychan am sbel, bydden nhw’n hollol iawn yn yr ysgol!  Gobeithio bydd Cyfeillion y Gwanwyn yn ôl yn y dosbarth yn fuan, ond wrth i ni aros am hynny rydw i wedi paratoi pecyn gweithgareddau hwylus i geisio oddi adref!  Mae’r gweithgareddau yn ymwneud a’r tywydd a garddio a byddant yn help mawr os ydych yn colli eich Bylbiau Bychan.  Beth am roi cynnig arnynt a rhannu eich gwaith caled ar Drydar?  Fy nolen yw @Professor_Plant a chofiwch ddefnyddio’r hashnod #CyfeillionYGwanwyn!

Diolch o galon i bawb am eich gwaith caled ac ymroddiad Cyfeillion, athrawon a rhieni.  Rydych i gyd yn sêr!

Garddio Hapus!

Athro’r Ardd.

Blwyddyn Newydd Dda Cyfeillion y Gwanwyn!  Mae Chwefror arnom ni’n barod sy’n golygu bydd gwanwyn yma cyn i ni wybod.  Efallai bod rhai ohonoch wedi sylwi bod eich bylbiau yn egino – os felly rydych chi’n bell ar eich ffordd i flodau hardd.  Peidiwch â phoeni os na welwch egin eto, gall rhai bylbiau gymryd ychydig yn hirach cyn eu bo nhw’n barod i egino, yn enwedig os yw’r tywydd yn oer.

Rydyn ni gyd yn gwybod bydd y gwanwyn yma ychydig yn wahanol i flynyddoedd eraill.  Rwy’n siŵr bydd nifer ohonoch chi’n colli eich dosbarth a’ch iard os ydych yn dysgu oddi adref.  Efallai bod ambell un ohonoch yn poeni am eich Bylbiau Bychan yn ôl yn yr ysgol heb unrhyw un i edrych ar eu hol – peidiwch â phoeni, bydd eich bylbiau yn ddiogel ac yn sownd, yn enwedig os ydynt wedi eu plannu tu allan.

Er nad ydyn ni gyd yn yr ysgol ar hyn o bryd mae Athro’r Ardd dal angen eich help i gasglu data’r tywydd a bois bach mae cryn dipyn o ddata i’w casglu!  Mae’n holl bwysig ein bod ni’n cadw cofnod o’r glawiad a’r tymheredd wrth i’n bylbiau tyfu gan fydd hyn yn helpu ni deall a dehongli ein canlyniadau’n well yn y gwanwyn.  Rydw i wedi meddwl am ambell ffordd y gallwch chi gadw eich Baby Bulbs yn hapus a helpu Professor Plant parhau i gasglu data’r tywydd a blodeuo.  Byddaf wrth fy modd os allwch fy helpu trwy wneud un o’r canlynol os yn bosib:

 

Syniadau Athro's Ardd ar gyfer parhau i gasglu data oddi adref:

  • Gall Bulb Buddies/rhieni gasglu’r potiau yn ddiogel a monitro eu tyfiant oddi adref?
  • Gall Bulb Buddy sy’n byw yn agos at yr ysgol casglu’r offer monitro tywydd a chymryd cyfnodau oddi adref?
  • A fydd athro sy’n dal i fynychu’r ysgol fod yn hapus i gasglu data tywydd a blodeuo gydag unrhyw Bulb Buddies sydd hefyd dal i fynychu ysgol?  Gall y data gael ei lanlwytho i’r wefan neu ei gasglu i’r dosbarth gwreiddiol ei lanlwytho unwaith i bawb ddychwelyd.
  • Oes unrhywun arall sydd â mynediad i’r ysgol byddai’n fodlon cadw llygad ar y planhigion?

 

Beth arall gall Bulb Buddies eu gwneud oddi adref?

  • Mae’n holl bwysig casglu data tywydd am ein bylbiau – efalli gallwch gadw dyddiadur tywydd ar gyfer Athro’r Ardd
  • Bydd gan wefan gwylio tywydd swyddfa’r MET data tymheredd a glawiad dyddiol ar gyfer eich ardal, efallai gallwch gofnodi'r rhain yn ddyddiol?
  • Dylai Bulb Buddies a rhieni sy’n dysgu oddi adref cadw llygad ar wefan Bylbiau’r Gwanwyn am adnoddau dysgu a gweithgareddau i geisio yn y tŷBeth am rannu eich gwaith caled ar Drydar?  Fy nolen yw @Professor_Plant

 

Diolch o galon unwaith eto am eich help Cyfeillion, rydych chi gyd yn gwneud gwaith arbennig gyda’r ymchwiliad yma a gallaf byth gwneud hwn heboch chi gyd! Hoffwn hefyd dweud diolch i’r athrawon a’r rhieni yn ogystal – rydyn ni gyd yn ddiolchgar iawn am eich cymorth wrth oresgyn trafferthion y tymor.

Garddio hapus i chi gyd!

Athro’r Ardd.

 

manylun o gennin pedr

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

Diolch am eich gwaith caled yn cymryd cofnodion tywydd dros y wythnosau diwethaf. Byddwch yn cymryd darlleniad tywydd nesaf yr wythnos o’r 4-8 Ionawr. Wrth gofnodi eich darlleniadau i’r wefan, plîs nodwch ‘dim cofnod’ ar gyfer y dyddiau rydych i fwrdd o’r ysgol.

Does dim rhaid cymryd eich potiau adra dros y gwyliau. Os yw’r potiau mewn lle saf, bydda nhw’n iawn. Mae'r pridd yn cadw’r bylbiau yn ddwfn yn erbyn y tywydd oer.

Mae’r tywydd wedi bod yn eithaf cynnes am y gaeaf, a bydd o’n ddiddorol i weld yr effaith mae hyn yn cael ar ein bylbiau!

Mwynhewch eich gwyliau Cyfeillion y Gwanwyn.

Nadolig Llawen a Blwyddyn Newydd Dda,

Athro’r Ardd a Bwlb Bychan

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

Rydw i wedi mwynhau darllen eich sylwadau a gweld eich lluniau o'r diwrnod plannu. Rwy'n falch i weld cafodd pawb cymaint o hwyl yn plannu'r bylbiau ac i glywed bod chi'n mwynhau cymryd eich cofnodion tywydd. Daeth fy hoff sylw wythnos yma o Ysgol Pearson; roeddent yn hapus ei bod wedi bwrw glaw oherwydd y gallent gymryd darlleniad glawiad.

Dyma rai o'r sylwadau rydych wedi'u rhannu â'ch data tywydd hyd yn hyn:

Data tywydd

Pearson Primary School: Yay it finally rained a bit. Athro'r Ardd: It makes me very happy to think that being able to take rain measurements means you are happy to see it rain. Keep up the good work Bulb Buddies.

Our Lady of Peace Primary School: Hi Professor Plant its K* and A*, we are having so much fun doing this job thank you again from K* and A*. Athro'r Ardd: You are welcome Bulb Buddies, I’m glad you are enjoying the project!

Llanbedr Church in Wales Primary: We may need to look at the location of our rain catcher. Athro'r Ardd: If you have noticed that the rain catcher is being blocked in some way then it would be good to find a new location. Well done for observing this Bulb Buddies.

St Joseph's Primary (North Road): We've really enjoyed planting our bulbs and have set up our rain gauge. We're really looking forward to collecting our data! Athro'r Ardd: Fantastic work, I’m happy that you are enjoying the project.

Ochiltree Primary School: So fun and I enjoyed checking the measurements so much. Athro'r Ardd: Fantastic, keep up the good work!

Stanford in the Vale Primary School: A mild week with sunshine outbreaks - cannot believe we are in our 3rd week of observations! Athro'r Ardd: Time flies when you are having fun, keep up the great work Bulb Buddies.

St Peter Primary School (Plumbridge): We enjoyed our first week recording. It was very fun recording the temperature and rainfall. Athro'r Ardd: I’m glad you are enjoying the project, you really are super scientists!

Eich planhigion

St Patrick Primary School (Drumgreenagh): We enjoyed taking the temperature and the rainfall this week. We can`t wait until they bloom. We look at how they are doing every now and again. We hope we done a good job at looking after them. Athro'r Ardd: It sounds like you are doing a fantastic job Bulb Buddies.

Coastlands School: It has been very wet this week here in Coastlands! We are wondering if this will affect the growth of our plants. We know our plants need water, but surely not this much! Athro'r Ardd: Hi Bulb Buddies, thank you for your weather data and for the concern you’ve shown for your bulbs. It is possible for plants to receive too much water and this can cause damage and stunt growth. The plant pots you use have holes in them to help drain excess water. I would only worry if you notice that the soil becomes saturated and that puddles form on the surface for long periods of time. I would also like to check that you are entering your rainfall in mm and not cm measurements, as your rainfall does not seem to be overly high.

Llanedeyrn Primary School: On Monday we noticed a tip appearing from one of the pots - a daffodil bulb. Through the week 6 more tips of the daffodil bulbs are appearing. Athro'r Ardd: Fantastic work Bulb Buddies. Maybe you could take photos before you finish for the holidays and compare them when you are back in school!

Arkholme Primary School: A lot of leaves fell on the bulbs this week which gives them a nice blanket. It's been very wet this week but four bulbs have sprouted. Athro'r Ardd: Well done for watching your bulbs closely and spotting the first signs of growth.

St Mary Primary School (Co Down): Hello Professor Plant. We have planted our bulbs and we are waiting and watching for them to grow. We can't wait to see the flowers bloom. Athro'r Ardd: I’m glad to hear you are keeping a close eye on your plants Bulb Buddies, keep up the good work.

Carnbroe Primary School: No shoots have come out the plants yet. Athro'r Ardd: Well done for keeping watch of your plants Bulb Buddies.

Ochiltree Primary School: I really enjoyed planting the bulbs it was really fun and exciting. Athro'r Ardd: I’m glad you are enjoying the project Bulb Buddies.

Sylwadau tywydd

Athro'r Ardd: Diolch am eich arsylwadau tywydd Cyfeillion y Gwanwyn. Mae'n ddiddorol i gael trosolwg wythnosol o dywydd ardraws y DU!

YGG Tonyrefail: Wel am wythnos wlyb!! Gobeithio cawn wythnos brafiach yr wythnos nesaf. 

Darran Park Primary: We have had a mixture of sunshine, clouds, fog and rain showers this week.

Livingston Village Primary School: It was really foggy on Monday and Tuesday. 

Ysgol Bro Pedr: It's been a mixed week - lots of rain and some sunshine - no need to water the bulbs. 

Moffat Academy: H*, A*, R* and F*. November 9th: mild and cloudy with a warm sun. November 10th: dark sky with lots of clouds. November 11th: warm but very cloudy. November 12th: sunny with a very cold wind. November 13th: heavy rain but sunny periods. Athro'r Ardd: Thank you for the daily overview Bulb Buddies, keep up the good work.

Pil Primary School: There was more rainfall this week. The temperature went from 16 at the beginning of the week to 13 at the end of the week. We liked putting the information in. Athro'r Ardd: I’m glad to hear that you are enjoying taking weather records Bulb Buddies.

Sheuchan Primary School: Today was a bright sunny day but it has the lowest temperature. 

Newbuildings Primary School: Lots of rain in Northern Ireland as well as some lovely sunshine! 

Stanford in the Vale Primary School: It's been a mild week with outbreaks of sunshine! 

Holy Cross Girls Primary School: Wednesday was a very wet day, so we didn't get to check our plants until Thursday. It was a cold week, Tuesday was the hottest temperature. 

Litchard Primary School: It’s been a mild week this week. It’s been wet with some lovely sunshine during the day.

Newbuildings Primary School: Newbuildings has had a lot of rain this week. The heaviest rainfall was on Thursday and Tuesday was the warmest day. No sign of any shoots on our bulbs yet! 

Stanford in the Vale Primary School: We observed our first frosts this week - it’s been a cold week! 

Holy Cross Girls Primary School: Wednesday was a very wet day, so we didn't get to check our plants until Thursday. It was a cold week, Tuesday was the hottest temperature.