Amgueddfa Blog: Addysg

Rybuddion Tywydd

Penny Tomkins, 25 Ionawr 2023

Helo gyfeillion y gwanwyn,

Mae’n amser diddorol i astudio ac arsylwi ar y tywydd! Bydd y rhan fwyaf ohonoch wedi gweld rhew a gwyntoedd uchel yr wythnos ddiwethaf. Rwy'n deall oedd rhaid i rai ysgolion  cau, a hyd yn oed os oedd eich ysgol ar agor efallai ei bod hi’n rhy beryglus i gymryd darlleniadau tywydd.

Mae'n debyg byddwch chi wedi clywed pobl yn sôn am rybuddion tywydd dros yr wythnos ddiwethaf. Caiff rhybuddion tywydd eu rhyddhau gan swyddfa’r MET (gwasanaeth tywydd swyddogol y DU) gyda chod lliw (gwyrdd, melyn, ambr a choch) i ddangos pa mor eithafol fydd y tywydd mewn gwahanol ardaloedd.

Gwyrdd: dim tywydd garw.

Melyn: posibilrwydd o dywydd eithafol, gofalwch.

Ambr (oren): posibilrwydd cryf y bydd y tywydd yn effeithio arnoch chi mewn rhyw fodd, paratowch.

Coch: yn disgwyl tywydd eithafol, cynllunio ymlaen llaw a dilyn cyngor y gwasanaethau brys ac awdurdodau lleol.

Mae’r Swyddfa Dywydd hefyd yn defnyddio symbolau i ddangos pa fath o dywydd i’w ddisgwyl. Dyma symbolau yn dangos rhybudd coch am law, rhybudd gwyrdd am wynt ac eira, rhybudd ambr am iâ a rhybudd gwyrdd am niwl. Mae hyn yn golygu bydd hi'n bwrw glaw yn drwm a dylech chi baratoi am iâ. Beth am edrych ar y tywydd lleol ar wefan y Swyddfa Dywydd?

Mae swyddfa’r MET yn ein rhybuddio er mwyn i ni baratoi am dywydd garw. Gall tywydd garw (fel gwynt cryf a rhew) achosi problemau a’i gwneud hi’n anodd teithio. Weithiau bydd ffyrdd, rheilffyrdd a hyd yn oed ysgolion yn cau oherwydd tywydd gwael.

Pa fath o dywydd weloch chi'r wythnos diwethaf? Os nad oeddech allu casglu cofnodion tywydd, nodwch 'dim cofnod' ar y ffurflen, a dweud yn yr adran sylwadau pa fath o dywydd weloch chi! Gallwch hefyd diweddaru ar eich planhigion, ydyn nhw wedi cychwyn tyfu eto?

Daliwch ati gyda'r gwaith da gyfeillion,

Athro’r Ardd

Cofnodion Tywydd 2022

Penny Tomkins, 4 Tachwedd 2022

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

 

Rwyf isio rhoi diolch mawr i chi gyd am eich gwaith caled yn plannu eich bylbiau. Wnaethom ni plannu dros 18 mil o fylbiau ar draws y DU! Mi welais o’r llunia chafodd pawb llawer o hwyl yn helpu!

 

Cychwynnodd cofnodion tywydd ar 1 Tachwedd. Mae 'na adnoddau dysgu ar y wefan i helpu paratoi ar gyfer gymryd cofnodion. Rwyf wedi atodi hyn rhag ofn bod rhai heb ei gweld eto. Mae’r adnodd hyn yn ateb cwestiynau pwysig fel pam mae mesur tywydd yn ganolog i’n hymchwiliad.

 

Defnyddiwch eich siart tywydd i gofnodi'r glaw a’r tymheredd pob ddiwrnod y ydych yn yr ysgol. Ar ddiwedd yr wythnos, cofnodwch mewn i’r wefan i rannu eich canfyddiadau. Fedrwch hefyd gadael sylwadau a chwestiynau i fi ymateb yn fy blog nesaf.

 

Plîs gadewch i mi wybod sut ydych yn wneud, a rhannwch luniau trwy Twitter ac e-bost.

 

Dal ati gyda'r gwaith da Gyfeillion y Gwanwyn,

 

Athro’r Ardd

Celebrating St. Fagans Victorian tree heritage

Luciana Skidmore, 28 Hydref 2022

Autumn sends us an invitation to pause and admire the beautiful trees that surround us. It lays a vibrant carpet of colourful leaves welcoming us into the woods. In this once in a year spectacle, we advise that you wear comfortable shoes, take slower steps and mindfully redirect your gaze up to the sky to contemplate our magnificent trees. 

In St. Fagans National Museum of History, you can find some of the most beautiful specimens of trees planted by the Victorians and Edwardians that shaped our beautiful gardens. 

This year we celebrate the 150th anniversary of the Fern-leaved Beech (Fagus sylvatica ‘Aspleniifolia’) located in the terraced gardens of the castle. This magnificent and unusual specimen was planted in 1872 under the head gardener William Lewis. This cultivar was introduced in the UK in the early 1800’s and won the RHS Award of Garden Merit in 2002. The leaves are dark green and deeply serrated, turning golden before falling in autumn. This specimen has an impressive dark and smooth trunk with its girth measuring 3.67m in diameter. The Fern-leaved Beech is a Chimera, originated from a plant cell mutation of the Common Beech (Fagus sylvatica). An interesting fact is that occasionally some of the serrated leaves revert to the Beech leaf shape, when that happens it is advisable to remove the reverted branches as they tend to grow more vigorously than the cultivar.

Another magnificent feature that celebrates 150 years in St. Fagans is the row of London and Oriental Planes planted by William Lewis along the formal ponds overlooking the terraced gardens.  The London plane is a natural hybrid of the Oriental Plane and the American Plane. The Oriental (Platanus orientalis) and London Plane (Platanus x acerifolia) are distinguishable by their leaf shape with the Oriental Plane having more deeply lobed leaves. Many London planes were planted over 200 years ago in the squares of London, hence its common name. This tree can withstand high levels of pollution and was one of the few trees that could thrive in the soot-laden atmosphere of cities before the passing of the Clean Air Act in 1956. Did you know that this resilient tree can store around 7.423 kg of Carbon at maturity? Large trees like this play an important role in improving air quality by sequestering carbon dioxide, removing air pollutants and absorbing gases that are harmful to human health.

William Lewis was also responsible for the planting of the Pine Walk in 1870. This beautiful avenue of Black Pine (Pinus nigra) and Scots Pine (Pinus sylvestris) guides you through the path towards the old Orchard. These tall and majestic trees enclose the space resembling the walls of a Cathedral. The bark of the Black Pine is dark grey with ridges and the needles are longer than other Pines. The Scots Pine is the only Pine native to Britain, it has shorter and compact needles and a warm red upper bark. Unfortunately, in recent years we have lost some of our Pine trees, in order to preserve this historic feature, we have planted four new Black Pines along the path. 

As we take pleasure in admiring these magnificent trees in the present, we must thank some of the far-sighted people of the past who have gifted us with this wonderful legacy. Trees make our cities a more pleasant and healthy environment. They enhance biodiversity, reduce flood risk, improve air quality, provide shade, and reduce the urban heat island effect in summer months. If you would like to leave a valuable legacy for future generations, start by planting a tree.  

If you are visiting St. Fagans gardens this autumn, follow this Tree Walk Guide written by Dr. Mary Barkham to learn more about our outstanding tree collection. 

Diwrnod Plannu 2022

Penny Tomkins, 20 Hydref 2022

Helo Cyfeillion y Gwanwyn,

 

Bydd ysgolion o ardraws y DU yn plannu eu bylbiau mor agos at 20 Hydref ag posib. 

 

Cliciwch yma am adnoddau i'ch paratoi ar gyfer diwrnod plannu ac am wybodaeth ar sut i ofalu amdan eich bylbiau dros y misoedd nesaf!

 

Bydd yr adnoddau hyn yn help ar gyfer diwrnod plannu:

• Mabwysiadu eich Bwlb (trosolwg o’r gofal fydd angen ar eich bylbiau)

• Plannu eich bylbiau (canllawiau ar gyfer sicrhau arbrawf teg)

 

A dyma weithgareddau hwyl i gwblhau:

• Tystysgrif Mabwysiadu Bylbiau

• Creu Labelai Bylbiau

 

Plîs darllenwch y rhain oherwydd maent yn cynnwys gwybodaeth bwysig! Er enghraifft, ydych chi'n gwybod i labelu eich potiau fel mae’n glir lle mae'r cennin Pedr a chrocws wedi eu plannu?

Cofiwch dynnu lluniau o'ch diwrnod plannu a rhannu'r rhain i gystadlu yn y Gystadleuaeth Diwrnod Plannu.

 

Cadwch lygad ar dudalen Twitter Athro'r Ardd i weld digwyddiadau diwrnod plannu yn ysgolion eraill.

 

Pob lwc, gadewch i ni wybod sut mae'n mynd.

 

Athro'r Ardd a Bwlb Bychan

Celf a Cherdd: Arddangosfa Ryngweithiol

Rachel Carney, 30 Awst 2022

Beth sy’n gwneud i chi dreulio amser yn edrych ar baentiad penodol? Beth sy’n eich tynnu chi i mewn? Gall fod yn anodd crisialu’r meddyliau hyn mewn geiriau, a dyna lle gall barddoniaeth helpu.

Rhwng 6 Medi ac 6 Tachwedd, bydd arddangosfa farddoniaeth ryngweithiol yn ein horiel ‘Celf ym Mhrydain y Ddeunawfed Ganrif’. Bydd modd i chi ddarllen (neu wrando ar) nifer o gerddi a luniwyd mewn ymateb i rai o’r paentiadau. Bydd hefyd gwahoddiad i chi roi cynnig ar lunio eich cerdd eich hunan...

Felly, efallai y byddwch chi’n gofyn, pam barddoniaeth? Gall barddoniaeth fynd â ni ar drywydd annisgwyl. Gall ein helpu ni i gyfleu syniadau ac argraffiadau nad oedden ni hyd yn oed yn ymwybodol ohonyn nhw, i ddeall ymateb ein hisymwybod i ddarn o waith celf. Gall ein helpu ni i ymgysylltu â chelf mewn ffordd wahanol, a’i gweld o safbwynt o’r newydd.

Does dim rhaid i’r cerddi fod yn ‘dda’. Does dim rhaid iddi edrych fel cerdd hyd yn oed. Mae’n ymwneud ag arafu a gadael i ran wahanol o’ch ymennydd gymryd y llyw – y rhan o’ch ymennydd sy’n myfyrio mewn ffyrdd nad ydych chi’n ymwybodol ohonyn nhw, wrth i chi edrych ar waith celf, gan drosi eich meddyliau’n eiriau.

Does dim atebion ‘cywir’ nac ‘anghywir’. Bydd pob ymateb creadigol yn rhoi dehongliad newydd i ni, lens newydd y gallwn weld drwyddi.

Bydd yr arddangosfa ryngweithiol yn cynnwys cerddi a luniwyd gan grŵp amrywiol o unigolion a gymerodd ran mewn cyfres o weithdai ysgrifennu yr haf hwn, ochr yn ochr â cherddi a luniwyd gan ymwelwyr i’r amgueddfa. Mae’r arddangosfa’n ffurfio rhan o broject ymchwil PhD a drefnwyd gan y bardd sy’n byw yng Nghaerdydd, Rachel Carney, a ariennir gan Bartneriaeth Hyfforddiant Doethurol Cymru a De Orllewin Lloegr.

Gwrandewch ar y cerddi ar ein tudalen Digwyddiadau.

Dysgwch fwy am yr ymchwil hon, a sut gallwch chi helpu.

Gallwch ddarllen a chymryd rhan mewn project tebyg hefyd: Celf a Geiriau, a gynhaliwyd ar Instagram yn 2021.