Casgliadau Arlein
Amgueddfa Cymru
Chwilio Uwch
Slate
Llechen wedi ei harsgrifio / llofnodi gan aelodau o gymuned ardal Blaenau Ffestiniog. Mae’r llechen yn perthyn i gasgliad o dair llechen. Roedd y casgliad llechi yn eiddo i Margaret Davies a symudodd i Flaenau Ffestiniog o ardal Birkenhead fel ‘ifaciwî’ yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Daeth ‘ifaciwîs’ i ardal Blaenau Ffestiniog ar drên, ac mae adroddiadau lleol yn cofnodi bod y band pres lleol, Band yr Oakeley (band yn gysylltiedig â’r diwydiant llechi), wedi eu croesawu i’r orsaf. Cychwynnwyd y don gyntaf o wacad (evacuation) yn ystod yr Ail Ryfel Byd ar y 1 Medi 1939, ac mae’r llechen yma yn dyddio o’r cyfnod yma. Mae’r casgliad llechi wedi eu dyddio 8 Medi 1939 - diwrnod pen-blwydd Margaret Davies yn 15eg oed. Credir bod y llechi yn gofnod o’r diwrnod pen-blwydd. Yn ôl teulu Margaret Davies dim ond dau atgof o’i chyfnod fel ifaciwî oedd hi’n drafod:- 1)y ffaith ei bod ddim yn hoffi nionod gan mai nionyn wedi ei ferwi a gynigwyd iddi fel pryd cyntaf gan ei ‘theulu newydd’ ar ôl diwrnod hir o deithio (enghraifft o ‘swper chwarel’; 2) bod ganddi beth dealltwriaeth o’r iaith Gymraeg gan fod ei ‘theulu newydd’ yn rhugl yn y Gymraeg.
Evacuees came to the Blaenau Ffestiniog area on a train, and reports state that the local brass band, the Oakeley Band (a brass band associated with the slate industry), welcomed them to the railway station on their arrival at Blaenau Ffestiniog. The first wave of evacuation during the Second World War was initiated on the 1 September 1939, and the slates dates from this period. The slates are dated 8 September 1939 – the day of Margaret Davies' birthday. The slates are believed to be a record of the birthday. According to Margaret Davies's family she only mentioned two recollections of her time as an evacuee:- 1) her dislike of onions stemmed from her time as an evacuee - evidently when she arrived at her ‘new home’, after a long day’s travel, she was given a boiled onion for supper (an example of ‘swper chwarel / quarryman’s supper’); 2) she had some understanding of the Welsh language as her 'new family' were fluent in Welsh.