Casgliadau Arlein
Amgueddfa Cymru
Chwilio Uwch
Benz motor car - AX 90
Yn ogystal ag arloesi gyda'r injan betrol roedd Carl Benz, yn 1890au, gyda'r cyntaf i lwyddo i gynhyrchu ceir modur ar raddfa eang. Yn 1890 gwnaeth y cwmni gar pedair sedd ag iddo injan 7 marchnerth gymharol fawr. Mae'n hysbys fod y car wedi'i gofrestru yn 1904 gyda'r plât rhif AX 90 gan ryw Ddoctor Cropper o Gasgwent a'i defnyddiai i ymweld â'i gleifion, ond nid oes unrhyw sicrwydd p'un ai ef oedd y prynwr cyntaf. Yn 1910 cyflwynwyd y car i'r Amgueddfa Wyddonol yn Llundain ac yn y flwyddyn ganlynol fe'i cynigiwyd i Amgueddfa Genedlaethol Cymru. Er nad oedd wedi bod ar y ffordd fawr am yn agos i drigain a deg o flynyddoedd cafodd ei argyweirio'n fecanyddol yng ngweithdy Amgueddfa Diwydiant a Môr Cymru yn 1978 a llwyddodd i gwblhau ras yr Hen Geir o Lundain i Brighton yn 1978 a 1979. Roedd Benz yn synied am y car modur fel cerbyd di-geffyl. Mae'r corff, o ran arddull ac o ran ei drefniant eistedd wyneb-yn-wyneb, yn debyg i gerbyd. Un silindr sydd i'r injan a honno wedi'i gosod yn llorweddol yng nghefn y cerbyd gyda chamdro agored, gyriant belt a charn llywio yn hytrach nag olwyn. Mewn cyferbyniad roedd yna eisoes yn 1900 nifer o geir eraill ar y ffyrdd a oedd yn debyg, o ran ymddangosiad a gwneuthuriad mecanyddol, i geir yr oes hon. Nid yw'n syndod, felly, i ddeall fod ceir Benz yn ymddangos braidd yn hen ffasiwn yn. 1900 a gwelwyd gostyngiad, nid yn unig yn eu gwerthiant, ond hefyd yng nghyllid y cwmni. Mae gan y car dri gêr i gyd — dau normal ac un arbennig i ddringo rhiwiau a chaiff y gyriad ei drawsyrru i'r olwynion drwy gyfrwng cyfuniad o feltiau a chadwyni gan roi uchafswm cyflymder o ryw 16 milltir yr awr ar dir gwastad. Ffynhonell: Arweinlyfr Amgueddfa Diwydiant a Môr Cymru, 1984
Carl Benz was not only one of the pioneers of the petrol engine but, during the 1890s, was one of the first people to manufacture successfully a motor car in large quantities. In 1900 the company made a 4-seater with a relatively large 7 HP engine. The Museum's car is that particular model. It is known that the car was registered in 1904, with the plate AX 90, by a Dr. Cropper of Chepstow who used it on his medical rounds, but it is uncertain whether he was the original purchaser. In 1910 the car was given to the Science Museum in London who, in the following year, offered it to the National Museum of Wales. After having been off the road for nearly seventy years the car was mechanically overhauled in the Welsh Industrial and Maritime Museum's Workshops in 1978 and successfully completed the London-Brighton Veteran Car Rally in 1978 and 1979. Benz visualised the motor car as a horseless carriage; the body, both in its style and in its face-to-face seating arrangement, is similar to a carriage, while, mechanically, the engine has one cylinder, mounted horizontally at the rear, with an open crank and belt drive and a steering handle rather than a wheel. By contrast there were already many other cars on the road in 1900 which were similar, both mechanically and in appearance, to today's cars. It is not surprising, therefore, that in 1900 the Benz cars had rather an old-fashioned appearance and their sales, together with the company's fortunes, consequently started to decline. The car has two normal and one special hillclimbing gear and the drive is transmitted to the wheels by means of a combination of belts and chains, giving a maximum speed on level ground of about 16 mph. (Source: Welsh Industrial & Maritime Museum Guidebook, 1984).