Casgliadau Arlein
Amgueddfa Cymru
Chwilio Uwch
Letter
Llythyr a anfonwyd at Mr Owen William Humphreys oddi wrth Brif Gwnstabl Heddlu Gwynedd yn ei hysbysu ei fod wedi derbyn ‘Tysteb ar Felwm’ gan y Gymdeithas Ddyngarol Frenhinol (gwobr dewrder). Roedd hyn i gydnabod y dewrder a ddangoswyd gan Mr O.W.Humphreys wrth geisio achub cydweithiwr. Ar yr 8fed o Fedi 1966 Mr Eric Lyall (Stiward yn Chwarel Dinorwig) oedd y person olaf i gael ei ladd mewn damwain yn Chwarel Dinorwig. Syrthiodd Mr Lyall 120 troedfedd wrth geisio rhyddhau bloc mawr o lechen o wyneb y graig, ac o ganlyniad torrodd ei benglog. Ar adeg ei farwolaeth roedd Mr Lyall yn 45 oed, ac yn dad i dri o blant (20, 17, a 10 oed). Fe beryglodd Mr Owen William Humphreys (oedd hefyd yn stiward yn Chwarel Dinorwig) ei fywyd ei hun trwy geisio achub Mr Lyall. Yn dilyn y ddamwain, enwebwyd Mr O.W. Humphreys am wobr dewrder, a derbyniodd ‘Dysteb Er Anrhydedd ar Felwm’ gan y Gymdeithas Ddyngarol Frenhinol (Honorary Testimonial on Vellum by the Royal Humane Society). Sefydlwyd y Royal Humane Society yn Llundain ym 1774 gan William Hawes a Thomas Cogan, a oedd yn awyddus i hybu technegau achub bywyd. Daeth yn amlwg bod pobl yn peryglu eu bywydau eu hunain wrth achub eraill a rhoddwyd gwobrau i gydnabod y gweithredoedd dewr hyn. Dyna yw pwrpas y gymdeithas hyd heddiw. Mae'r gwobrau a roddwyd ar gyfer gweithredoedd o ddewrder yn cynnwys medalau efydd, arian ac aur a Thystebau ar Felwm neu Femrwn. Dyfernir y Dysteb ar Felwm pan mae rhywun wedi rhoi ei hun mewn perygl sylweddol i achub, neu geisio achub, rhywun arall.
On the 8 September 1966 Mr Eric Lyall (a quarry Steward) was the last person to be killed by an accident at Dinorwig Quarry. Mr Lyall fell 120 feet while trying to free a large block of slate from the rock face, and as a result fractured his skull. At the time of his death Mr Lyall was 45 years old, and was a father to three children (aged 20, 17, and 10 years old). Mr Owen William Humphreys (who was also a steward at Dinorwig Quarry) risked his own life by trying to save Mr Lyall. Following the accident Mr O.W. Humphreys was nominated for a bravery award and received an Honorary Testimonial on Vellum by the Royal Humane Society.