Mae’r wefan hon yn defnyddio cwcis i hwyluso’ch defnydd. Gweld ein Polisi Cwcis
Gosodiadau

Gosodiadau Cwcis

Angenrheidiol

Mae'r cwcis hyn yn gwbl angenrheidiol ar gyfer weithrediad y wefan.

 

Cwcis sy'n mesur defnydd y wefan

Rydym yn defnyddio Google Analytics i fesur sut ydych yn defnyddio'r wefan er mwyn i ni ei wella yn seiliedig ar angen defnyddwyr.

 

Cwcis sy'n helpu gyda chyfathrebu a marchnata

Gall y cwcis hyn gael eu gosod gan wefannau trydydd parti a gwneud pethau fel mesur sut rydych yn gwylio fideos YouTube.

 
 
Gweld ein Polisi Cwcis
Cyfrannwch
Amgueddfa Cymru
English
Fy nghyfrif
Cyfrannwch
Casgliadau ac Ymchwil
Adrannau Casgliadau Arlein Canolfan Gasgliadau Cenedlaethol

Teulu
Amgueddfa
Cymru

Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

Amgueddfa Lechi Cymru

Amgueddfa Wlân Cymru

Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

  • Casgliadau ac Ymchwil
  • Adrannau
  • Tudalen Hon: Casgliadau Arlein
  • Canolfan Gasgliadau Cenedlaethol
  • Erthyglau
  • Cymru Hynafol
  • Celf
  • Celf ar y Cyd
  • Hanes
  • Hanes Naturiol
  • Yr Amgueddfa ar Waith
  • Iechyd, Lles ac Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
  • Amdanom Ni
  • Casgliadau ac Ymchwil
  • Dysgu
  • Siop
  • Cefnogwch ni
  • Digwyddiadau
  • Cymryd Rhan
  • Iechyd a Lles

Casgliadau Arlein

Amgueddfa Cymru

Chwilio Uwch

Chwilio Uwch

Image filter options
Nôl i Ganlyniadau

Notes

Miss Janet James (respondent)

Nodiadau gan Miss Janet James, Castell Newydd Emlyn, ar 'Batrwm Bwydydd a Chadw Ty' mewn atebiad i Holiadur Amgueddfa Werin Cymru, 1971. Anfonwyd Llyfrau Ateb gan Amgueddfa Werin Cymru at unigolion ar draws Cymru er mwyn casglu a chofnodi gwybodaeth am agweddau o ddiwylliant gwerin yn eu hardaloedd yn cynnwys amaeth, crefftau, bwyd, arferion a thafodiaith. Mae’r ymatebion wedi eu hysgrifennu â llaw yn y llyfrau. Roedd y Llyfrau Ateb yn ddilyniant i’r holiaduron a anfonwyd ym 1937.

Notes by Miss Janet James, Newcastle Emlyn, on food patterns and domestic life as a response to a questionnaire by the Welsh Folk Museum, 1971. Answer Books were sent out by the Welsh Folk Museum to individuals across Wales as a way of collecting and documenting information on aspects of folk culture in their areas, including agriculture, crafts, food, customs and dialects. The responses were hand-written in the books. The Answer Books had a similar purpose to the earlier questionnaires sent out in 1937.

**Tudalen 1/Page 1** **Janet Jones 14** **Patrwn Bywyd a Chadw Tŷ.** **Ar Fferm** A. 1. Bwyteid cawl i ginio, ac wedi ei dwymo i swper (cawl eildwym new "gawl twymo" ei gelwent ef.). [sic] 2. Uwd i frecwast neu bara menyn a chaws. Cawl i ginio yn y gaeaf. Bwdram, uwd a llaeth yn yr haf. Bara menyn a chaws i de. Cawl twymo i swper, neu fara a llaeth twym. Amserau Prydiau [3 wedi'i groesi allan] Brecwast – tuag wyth o'r gloch wedi gorffen godro a bwydo'r anifeiliaid. Doedd dim pryd rhwng brecwast a chinio and 'roedd teg deg yn fath o sgwlc gyda'r gwregedd [?]. Weithiau fe gefai'r dynion hefyd de deg yn yr haf. Cinio: deuddeg o'r gloch. Swper: 'roedd hwn yn gynnar, am saith o'r gloch. 'Roedd hen ddywediad fod swper nos Gŵyl Dewi heb olau cannwyll. B. Bwyd yn nhymor yr haf. 1. Brewast – Uwd. Bara a chaws. Ambell waith ceid bacwn ag ŵy wedi ffreio. Cinio. – [sic] Tatws a chig gyda llysiau o'r ardd. Cawl. Treli [?] gyrch. Uwd a llaeth. Os byddai'r dynion allan yn y caeau sucan a llaeth, neu sucan a thoblen [?]. Te. – [sic] Bara menyn a chaws neu jam weithiau. Swper – Tatws a chig mochyn, neu datws wedi eu "pwtsio" [sic] gyda llaeth enwyn. [sic] 2. Ceid y bwyd gorau yn yr haf am fod ymenyn ffris i'w gael, tatws newydd a phob math o lysiau yn yr ardd, ynhgyd a ffrwythau.

**Tudalen 2/Page 2** 3. Yr oedd yn haws i ddarparu bwyd yn yr haf am fod mwy o amrywiaeth o fwyd ffres wrth law. 4. Amrywiadau bwyd – bara barlys, bara ceirch, "twmplis" [sic] afalau neu bwdin wedi ei ferwi mewn clwtyn neu liain, - efo gwsberis neu riwbob wedi ei dorri, o'i gymysgu mewn rhyw fath o "batter" gweddol dew, o'i ferwi am oriau mewn dwr berw yn y cwdyn lliain. Roli-poli a chyrens ynddi wedi ei ferwi un fath. Reis a llaeth wedi ei ferwi .weithiau. 'Sgedon ffres wedi eu ffrio, "mecryll o lan y môr." Ar ddiwrnod pobi fe [?] potes datws. 5. Ceid 'sgaden ar ôl diwrnod marchnad a chocos pan ddeuai'r dyn o gwmpas. Os byddai ffermwr yn yr ardd a buwch neu eidion wedi cael anffawd, megis dorri coes, gwerthid ef o dŷ i dŷ ac o fferm i fferm, wedi ei dorri yn ddarnau cyfleus. C. Bwyd y Sul. 1. Cedwid unrhyw faethyn at y Sul. Cig mochyn ffres weithiau a ffowlyn bryd arall ac hefyd fe geid gig eidion oer. Pwdin reis wedi ei bobi yn araf yn y ffwrn nes ei fod o liw hufen dwfn gyda "raisins" ynddo weithiau fe dorrai hwn fel tafell o fara wedi iddo oeri. 2. 'Roedd y bwyd yn well ar y Sul. 'Roedd mwy o ferched a morynion ar y fferm i eilio bod gartref i goginio cinio. 'Roedd cinio i'r pregithwr [sic] yn ei dro yn achlysur arbennig iawn. Yn aml iawn fe geid cig oer a thatws wedi berwi i ginio a phwdin reis wedi ei gynhesu. Weithiau fe geid tartu [?]. CH. Gweithwyr. 1. Mewn fferm ag un forwyn y feistres a baratoi'r bwyd, ond fe gai honno gyfle i ddysgu gyda'r meistres, a helpu i baratoi – crafu tatws etc.

**Tudalen 3/Page 3** 2. Y wraig fyddai'n paratoi'r bwyd gan amlaf ond pan fethau'r wraig y brif forwyn fyddai y gwneud hynny. neu y brif forwyn gyda'i meistres. D. Ystafelloedd y Tŷ 1. Ystafelloedd y llawr – Y gegin orau, y parlwr bach Ystafelloedd [sic] ('shwm') [?], llaethdy. Weithiau fe fyddai'r llaethdy ychydig ar wahân i'r tŷ. 2. Paratoid y bwyd yn y gegin. 3. Cedwid bwyd megis llaeth ac ymeryn yn y llaethdŷ. 'Roedd hwn yn le oer wynebu'r gogledd gyda llawer o meinciau o gurig [?] glas oer. Byddai bacwn yn hongian o dan y llofft yn y gegin. Byddai bara ceirch hefyd mewn basgedi o dan y lloft. Mewn rhai ffermydd 'roedd math o ystafell hirgul yng nghefn y llofft lle byddai'r custiau blawd ceirch, a "stand" i ddal y cosynnau. 'Roedd hefyd gwpwrdd yn y "thwm" foed. 4. Roedd pob math o gig at fwyd y gaeaf yn cael ei hollti neu ei biclo. Helltid moth, neu eidion mewn picl o ddwr a halen. Helltid pysgod a'u sychi yn y simne ac fe helltid crochenaid mawr o fenyn yn yr haf ar gyfer y gaeaf. Sychid llysiau o dan y lloft ac yna byddai rhaffai o "wynwyn" a brynid gan Stori Wynwns yn hongian. Byddai "shallots" a'u bresych coch yn cael ei piclo mewn finegr. DD. Lle Bwyta. 1. Os oedd y teulu'n fawr iawn fe fwytai'r gwr a'i wraig yn y gegin. 2. Fe fwytai'r gweision ar morynion eu bwyd yn yr "rwm ford." [?] 3. Y "rwm ford" [?] gelwir yr ystafell hyn. 4. Roedd y teiliwr ar [sic] wniadyddes yn cael bwyta gyda'r meistr a'r feistres yn y gegin yn yr rwm ford.

Delwedd: Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
  Chwyddo / Rhagor o ddelweddau (10)

Pwnc

Bywyd Gwerin

Rhif yr Eitem

F71.60

Historical Associations

Association Type:
Lle: Newcastle Emlyn (Cards. area)

Creu/Cynhyrchu

Miss Janet James

1971

Rôl: respondent
Cyfnod: 1971

Derbyniad

Donation, 1971

Deunydd

papur

Categorïau

Holiaduron a llyfrau ateb Amgueddfa Werin Cymru Cardiganshire
Nid yw sylwadau ar gael ar hyn o bryd. Ymddiheuriadau am yr anghyfleustra.

Eitemau cysylltiedig

Bywyd Gwerin

Answer book

MS 2120/1
Mwy am yr eitem hon
Bywyd Gwerin

Notes

F71.59
Mwy am yr eitem hon
Bywyd Gwerin

Essay

MS 1156
Mwy am yr eitem hon
Bywyd Gwerin

Answer book

MS 626
Mwy am yr eitem hon

Map o'r Wefan

Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

  • Ymweld
  • Casgliadau ac Ymchwil
  • Dysgu
  • Blog
  • Ein Cefnogi
  • Siop
  • Llogi Cyfleusterau

Ein Hamgueddfeydd

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru
  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau
  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru
  • Amgueddfa Lechi Cymru
  • Amgueddfa Wlân Cymru
  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

Ymunwch â Ni

  • Cysylltwch â ni
  • Cymryd Rhan
  • Tanysgrifio i'n Cylchlythyr
  • Facebook
  • Instagram

Y Wefan

  • Datganiad hygyrchedd
  • Cwcis
  • Hawlfraint

Corfforaethol

  • Amdanom ni
  • Swyddi
  • Swyddfa'r Wasg
  • Llyfrgell Luniau
  • Canolfan Casgliadau Cenedlaethol
  • Gweithio gydag eraill
  • Ffotograffiaeth a Ffilmio
Noddir gan Lywodraeth Cymru
  • Facebook
  • Instagram
Rhif Elusen 525774
×
❮
❯