Casgliadau Arlein
Amgueddfa Cymru
Chwilio Uwch
Recordiad sain / Audio recording: Roy Grant
“Chefais i mo fy ngeni gydag un llygad, ond doedd gen i erioed ddwy lygad, fe dyfais i fyny ac er gwaethaf hynny, rwyf wedi cyflawni fy nyhead, sef bod yn beiriannydd.” Ganed Roy Grant yn Jamaica ym Mai 1942. “Dyflwydd oed oeddwn i pan gollais i fy ngolwg yn fy llygad chwith, damwain oedd hi... yn 1944, pwy a ŵ yr sut oedd mendio llygad bryd hynny, doedd mo’r fath beth â thriniaeth i hynny... erbyn y diwrnod wedyn... roedd twll yng nghannwyll y llygad.” “Yn 15 mlwydd oed, roeddwn i am fod yn beiriannydd... fe es i i’r ysgol beirianneg...” “Yn bedair blwydd ar bymtheg, doeddwn i erioed wedi teithio y tu hwnt i fy mhlwyf... yn 1962, ar y 18fed o Fawrth, esgynnais ar fwrdd yr SS Begona... roedd yn cludo bron i 5,000 o bobl, roedd hi’n enfawr. Fe dreulion ni 11 o ddyddiau a nosau ar fwrdd y llong honno.” “Doedd hi ddim yn hawdd bryd hynny, fel person Du, i ddod yn beiriannydd. Ysgrifennais at fy nghyfnither, fe ddaeth hi i Gymru... roedd Pont Hafren wrthi’n cael ei hadeiladu ac roedd gwaith adeiladu peirianyddol ar raddfa fawr [yn digwydd].” “Felly, ddois i yma ym Mehefin 1962, ddiwedd mis Mehefin, a dechreuais weithio yn Top Grinding Enigneering.” “Fe wnes i berffeithio’r twlsyn torri, un i dorri [neilon] yn gyflym... fe wnaethon nhw fy mhenodi’n weithiwr mewn gofal. Ond nid fy enw i ymddangosodd yn y papur yn dweud fy mod wedi’i ddatblygu, enw’r bos oedd ynddo. Fel arall, mi fuaswn i’n ddyn cyfoethog... Wnes i erioed ddychmygu yn fy nyddiau cynnar y buaswn i’n eistedd i lawr ac yn rhoi cyfweliad, felly dyma ichi un, ond prif uchafbwynt fy mywyd oedd pan enillais i wobr am Lyfr Gorau yng Nghymru, yn Abertawe, Neuadd Brangwyn, am ‘When Darkness Turns to Light’, dyna ichi foment da.” “Gyda’r genhedlaeth hŷn yn dod i ddiwedd eu hoes, chi’r ieuanc fydd yn dechrau newid y drefn a newid yr awyrgylch... mwynhewch, ond dysgwch, dysgwch, dysgwch... efallai bydd pethau’n cymryd ychydig yn hirach, ond fe ddaw’r cyfle...”
Oral history recording with Roy Grant, born in Jamaica in May 1942. Recorded as part of Race Council Cymru’s Windrush Cymru Heritage Project.
Pwnc
Rhif yr Eitem
Historical Associations
Creu/Cynhyrchu
14/02/2020 / 14/02/2020