Mae’r wefan hon yn defnyddio cwcis i hwyluso’ch defnydd. Gweld ein Polisi Cwcis
Gosodiadau

Gosodiadau Cwcis

Angenrheidiol

Mae'r cwcis hyn yn gwbl angenrheidiol ar gyfer weithrediad y wefan.

 

Cwcis sy'n mesur defnydd y wefan

Rydym yn defnyddio Google Analytics i fesur sut ydych yn defnyddio'r wefan er mwyn i ni ei wella yn seiliedig ar angen defnyddwyr.

 

Cwcis sy'n helpu gyda chyfathrebu a marchnata

Gall y cwcis hyn gael eu gosod gan wefannau trydydd parti a gwneud pethau fel mesur sut rydych yn gwylio fideos YouTube.

 
 
Gweld ein Polisi Cwcis
Cyfrannwch
Amgueddfa Cymru
English
Fy nghyfrif
Cyfrannwch
Casgliadau ac Ymchwil
Adrannau Casgliadau Arlein Canolfan Gasgliadau Cenedlaethol

Teulu
Amgueddfa
Cymru

Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

Amgueddfa Lechi Cymru

Amgueddfa Wlân Cymru

Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

  • Casgliadau ac Ymchwil
  • Adrannau
  • Tudalen Hon: Casgliadau Arlein
  • Canolfan Gasgliadau Cenedlaethol
  • Erthyglau
  • Cymru Hynafol
  • Celf
  • Celf ar y Cyd
  • Hanes
  • Hanes Naturiol
  • Yr Amgueddfa ar Waith
  • Iechyd, Lles ac Amgueddfa Cymru
Amgueddfa Cymru
  • Amdanom Ni
  • Casgliadau ac Ymchwil
  • Dysgu
  • Siop
  • Cefnogwch ni
  • Digwyddiadau
  • Cymryd Rhan
  • Iechyd a Lles

Casgliadau Arlein

Amgueddfa Cymru

Chwilio Uwch

Chwilio Uwch

Image filter options
Nôl i Ganlyniadau

Notes

Miss Auriol Thomas (respondent)

Nodiadau gan Miss Auriol Thomas, Llandysul, ar 'Batrwm Bwydydd a Chadw Ty' mewn atebiad i Holiadur Amgueddfa Werin Cymru, 1971. Anfonwyd Llyfrau Ateb gan Amgueddfa Werin Cymru at unigolion ar draws Cymru er mwyn casglu a chofnodi gwybodaeth am agweddau o ddiwylliant gwerin yn eu hardaloedd yn cynnwys amaeth, crefftau, bwyd, arferion a thafodiaith. Mae’r ymatebion wedi eu hysgrifennu â llaw yn y llyfrau. Roedd y Llyfrau Ateb yn ddilyniant i’r holiaduron a anfonwyd ym 1937.

Notes by Miss Auriol Thomas, Llandysul, on food patterns and domestic life as a response to a questionniare by the Welsh Folk Museum, 1971. Answer Books were sent out by the Welsh Folk Museum to individuals across Wales as a way of collecting and documenting information on aspects of folk culture in their areas, including agriculture, crafts, food, customs and dialects. The responses were hand-written in the books. The Answer Books had a similar purpose to the earlier questionnaires sent out in 1937.

**Tudalen 1/Page 1** **Patrwm Bwydydd a Chadw Tŷ** **Tŷ Gwladwr** A. 1. Bwyteid cawl gan amlaf i ginio, ond ambell waith, cawsai ei ail dwymo i swper os fyddai peth ar ôl. 2. brecwast - wŷ wedi berwi, uwd, cig moch a wyau. cinio – cawl neu bwyd y cybudd, sef cig mochyn a wynwyn wedi cael eu berwi gyda tatws te – bara ac ymenyn, jam, caws, bara brith, tarten a byns swper – cig oer a thatws wedi eu ffrio, cawl wedi ei ail dwymo neu bara llaeth. brecwast – 8:00 a.m. tê – 4:00 p.m. cinio – 12:30 p.m. swper – 8:00 p.m. 3. Yn y gaeaf ceir tê a biscedi, ond ni cheir ddim yn yr haf. Gelwir hwn yn ‘Dê Deg’ B. 1. brecwast – te a bara a menyn, caws cinio – tatws a chig oer. tê - yr un fath ar [sic] gaeaf swper – salad 2. amser Nadolig – mwy o felysion, a bwyd drud, sef, ffrwythau – dathlu geni’r Iesu. 3. haf – cynheuafau[sic] gwair a thatws. 4. Ar ddydd Sul ceir cig fres [sic], tatws, gravi[sic], ac amryw o lysiau. 5. Prynnir[sic] ffagodau, sosej, cig moch, a phicls wynwyn yn y farchnad. C. 1. cig fres[sic] neu cyw iâr, amryw o lysiau, tatws wedi eu rhostio, tatws ac wedyn pwdin reis. 2. Nac oedd – dim prydiau[sic] oer. CH 1. gwraig y fferm 2. un o’r morynion yn helpu’r wraig

**Tudalen 2/Page 2** D. 1. gegin, parlwr, ystafell fwrdd a llaethdŷ 2. ystafell bwrdd. (gelwir hon yn ystafell ford) 3. yn y llaethdŷ. 4. eu roi [sic] I mewn yn y llaethdŷ ar y meinciau oer, neu mewn cypyrddau mawr Dd. 1. yn y gegin. 2. yn y gegin fach 3. ystafell fwrdd. 4. yn y gegin efo’r teulu E. 1. a) boiler sgot?? b) dysl bridd neu eu hongian i lawr o’r nenfwd. c) ffiolau, basn, a llwyau pren. 2 a) yr oedd llawer o’r bobl yn gwneud llestri pren eu hunain, ond yr oedd turnwyr lleol i’w gael. b) prynnwyd [sic] y rhain mewn siop lestri. c) copr, pres a tsieni [sic] – mewn siopau eto. F 1. Dydd Llun – golchi a smwddio. “ Mawrth – rhoi glanhau’r llofft. “ Mercher – glanhau’r gegin, a gwneud mân bethau eraill, wedyn mynd i’r farchnad yn y prynhawn. Dydd Iau – glanhau’r tŷ drwyddo, fel dod ar [sic] matiau allan i’w ysgubo, a sgleinio’r celfi. Yn yr haf cawsai’r ffenestri eu glanhau hefyd. Dydd Gwener – Diwrnod prysur, pobi bara a gwneud cacennau erbyn y Sul. Dydd Sadwrn – Paratoi erbyn y Sul – rhostio’r cig a gwneud y pwdin. Glanhau’r tatws a’r llysiau i gyd. Dydd Sul – mynd i’r cwrdd. 2. Rhaid oedd ysgubo’r clos a glanhau esgidiau’r teulu i gyd, a thynnu’r dillad gorau allan o’r cwpwrdd

** Tudalen 3/Page 3** i’w caledi erbyn y Sul. Ff. G. 1. Yn yr haf, byddai’r gŵr yn glanhau’r ardd, a thorri’r cloddiau. Byddai’r wraig yn glanhau’r drôrau. Ambell i noswaith, bydant yn paentio’r drysau tu allan, a’r glwyd. 2. Nid oedd llawer o waith yn mynd ymlaen y tu allan yn y gaeaf am fod y dydd yn fyr. Byddai’r wraig yn gwnio’r dillad y plant (chotio’r), a gwau’r hosannau, ac hefyd siwmperau. Ng. 1. Cinio dydd Sul oherwydd fod ganddynt gyw iâr neu gig fres [sic] ac amryw o lysiau. Ar hyd yr wythnos yr oeddynt yn cael bwyd mwy syml. 2. cenhin [sic], persli, wynwyn a safri. 3. cennin syfi, sibwn, a mint. H. 1. Cawsai ymenyn i wneud o tua fis Mai i fis Medi, am fod y gwartheg allan yn pori, felly yr oedd ganddynt fwy o laeth. b) Yr oedd y caws yn cael eu[sic] wneud pan oedd y llaeth a dim digon o hufen i wneud ymenyn. Cawsai eu [sic] wneud yn yr haf, ac wedyn eu [sic] storio erbyn y gaeaf. c) Cawsant datws newydd tua fis Mai, ac hefyd llaeth enwyn am fod ymenyn yn cael ei wneud ch) diwedd y Gwanwyn – sibwn, letys, berwr, ffa, pys, Haf – moron, panas, a ffa ffrengig. d) ‘Roedd y bara ceirch yn cael ei baratoi erbyn y cneifio, fel rhyw fwyd arbennig gyda bara ymenyn a chaws. Cawsai ei fwyta hefyd pan fyddai pobl ddieithr yn ymweld â’r teulu. dd) Cedwi’r[sic] y rhain mewn ffordd arbennig erbyn y gaeaf.

**Tudalen 4/Page 4** e) Bwyteid pysgod. Ceid rhai o’r môr mewn siop bysgod, ond deliwyd rhai mewn afonydd agos. Ceir un neu fwy o fathau o bysgod drwy’r flwyddyn. f) cegddu, hadog, lleden, macrell – o’r môr. brithyll, gwyniedyn ac eog – yn yr afonydd agos ff) Bwytawsant gwningen wedi ei rhostio, berwi, neu mewn stiw. Yr oedd ysgyfarnog yn cael ei ystyried fel moethyn. Rhostiwyd ffesant. I a) Bwytawyd crempog ar Fawrth Ynyd ac amser benblwydd y feistres. – Chwerfor 23ain. b) bwytawyd cig llo ar y pasg c) Cynhaeaf gwair – berwi’r cig moch a serio y croen â siwgwr brown, tatws newydd, pys, wedyn digon o bwdin reis a chwrens, ac ar ôl y cyfan, yfant ddigon o gwrw sinsir o waith cartref. ch) I swper ar ôl gorffen y cynhaeaf, cawsant gig oer, bara ymenyn, a bara brith. d) gwŷdd, bara ymenyn, a llaeth. dd) gwŷdd neu porc. L a) lladdwyd mochyn tua fis Tachwedd. b) c) ch) saets, teim, persli, a cennin syfi, safri. d) gwneud llawer o jam – mwyar, plums, gwsberins, cwrens coch a du. dd) Na. e) Byddant yn piclo wynwyn a bresych coch. f) Cochwyd pysgod. Ll. 1. bara llaeth, sucan, wyiau[sic]. 2. rhosmari i annwyd ac hefyd blodau’r ysgawen.

**Tudalen 5/Page 5** M. llaeth buwch, wyau ac uwd N. 1) Berwi cig mochyn neu eidion 2) O. Bara menyn, caws, cacennau – cacen ferem, a teisen lap. P. a) gwneud bara planc, tato rhost a thato drwy’r pil. Ph. a) b) R. 1) y wermod lwyd, y gamil, rhosmari 2) rhai – ee, eli eryrod.

**Tudalen 6/Page 6** iii) Na Rh. 1. swatio hwy 2. cathod a trapiau 3. holltu a’u hongian 4. camphor 5. mynd allan ar gwely plu unwaith y flwyddyn S. 1. 2. Dechrau’r flwyddyn – gwneud siwt i’r gŵr. 3. Gwinio. Prynasant y gwlanen yn ffair Glyngaeaf. 4. a) ffatrioedd gwlan a’r marchnadoedd. b) gwely pluf 5. 6. T 1. arian y wyau. Yr oedd y gŵr yn gweithio. 2. tê, swgwr [sic], blawd. 3. cael y defnydd yn y ffair a gwna’r teiliwr hwy

**Tudalen 7/Page 7** iii) Na Rh. 1. swatio hwy 2. cathod a trapiau 3. holltu a’u hongian 4. camphor 5. mynd allan a’r gwely plu unwaith y flwyddyn. S. 1. 2. Dechrau’r flwyddyn – gwneud siwt i’r gŵr. 3. Gwinio. Prynasant y gwlanen yn ffair Glyngaeaf. 4. a) ffatrioedd gwlan a’r marchnadoedd. B) gwely pluf 5. 6. T 1. arian y wyau. Yr oedd y gŵr yn gweithio. 2. tê, swgwr [sic], blawd. 3. cael y defnydd yn y ffair a gwna’r teiliwr hwy. 4. Cael eu gwneud gan seiri. Na. Th. 1. Dillad hen am y plant; byw mewn tai bach – teuluoedd mawr iawn. 2. os byddai’r haf wedi bod yn wlyb a’r cynhaeaf wedi eu distriwio. 3. Oedd. Eu llosgi. 4. gwerthu wyau, ymenyn, cyw iar, gw^yddau a llaeth enwyn.

Delwedd: Trwy ganiatâd Amgueddfa Cymru
  Chwyddo / Rhagor o ddelweddau (7)

Pwnc

Bywyd Gwerin

Rhif yr Eitem

F71.59

Historical Associations

Association Type:
Lle: Llandysul

Creu/Cynhyrchu

Miss Auriol Thomas

1971

Rôl: respondent
Cyfnod: 1971

Derbyniad

Donation, 11/2/1971

Deunydd

papur

Categorïau

Holiaduron a llyfrau ateb Amgueddfa Werin Cymru Cardiganshire
Nid yw sylwadau ar gael ar hyn o bryd. Ymddiheuriadau am yr anghyfleustra.

Eitemau cysylltiedig

Bywyd Gwerin

Answer book

MS 1899/1
Mwy am yr eitem hon
Bywyd Gwerin

Answer book

MS 393
Mwy am yr eitem hon
Bywyd Gwerin

Answer book

MS 1899/2
Mwy am yr eitem hon
Bywyd Gwerin

Answer book

MS 1899/4
Mwy am yr eitem hon

Map o'r Wefan

Amgueddfa Cymru

Amgueddfa Cymru

  • Ymweld
  • Casgliadau ac Ymchwil
  • Dysgu
  • Blog
  • Ein Cefnogi
  • Siop
  • Llogi Cyfleusterau

Ein Hamgueddfeydd

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru
  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau
  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru
  • Amgueddfa Lechi Cymru
  • Amgueddfa Wlân Cymru
  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

Ymunwch â Ni

  • Cysylltwch â ni
  • Cymryd Rhan
  • Tanysgrifio i'n Cylchlythyr
  • Facebook
  • Instagram

Y Wefan

  • Datganiad hygyrchedd
  • Cwcis
  • Hawlfraint

Corfforaethol

  • Amdanom ni
  • Swyddi
  • Swyddfa'r Wasg
  • Llyfrgell Luniau
  • Canolfan Casgliadau Cenedlaethol
  • Gweithio gydag eraill
  • Ffotograffiaeth a Ffilmio
Noddir gan Lywodraeth Cymru
  • Facebook
  • Instagram
Rhif Elusen 525774
×
❮
❯