Amser Bwyd

Hafan Amser Bwyd

Bara Gwenith

Y Bala, Gwynedd

Powlen bridd

Powlen bridd

Ffilm bwysig yn dangos yr hen ddull traddodiadol o grasu bara mewn ffwrn fach.

Yn y darn golygedig yma, gwelir Mrs Leis Rogers, Ffair-rhos yn codi toes a gymysgwyd ac a dylinwyd eisoes o'r badell a'i roi ar fwrdd y gegin. Yna mae'n ei dylino'n ysgafn a'i lunio'n dorth gron. Marcio'r wyneb wedyn â chyllell cyn rhoi'r dorth yn y ffwrn fach i'w chrasu ar y tân agored. Rhoi'r clawr ar y ffwrn ac yna codi darnau o fawn coch o'r tân ag efail haearn a'u rhoi ar wyneb y clawr yn drefnus - llanw o gwmpas ymyl y clawr yn gyntaf, yna llanw'r canol. Rhoi darnau o fawn ffres ar y tân o dan y ffwrn. Awr yn ddiweddarach, mae Mrs Rogers yn codi'r clawr oddi ar y ffwrn yn ofalus â'r efail - gofalu bod dim o'r llwch mawn yn syrthio ar wyneb y dorth. Y dorth wedi crasu - ei chodi allan o'r ffwrn, taro'r ochr isaf â dwrn i'w phrofi a'i rhoi ar y bwrdd i oeri.

Bara

Y Rysáit

Byddwch angen

  • dau bwys o flawd gwenith
  • tri chwarter owns o furum ac ychydig o siwgr
  • ychydig o halen
  • ychydig o ymenyn (yn ôl y dewis)
  • peint o ddŵr cynnes

Dull

  1. Rhoi’r blawd mewn padell wedi’i chynhesu ymlaen llaw a chymysgu’r halen drwyddo.
  2. Cymysgu’r burum a’r siwgr mewn dysgl ac ychwanegu ychydig o’r dŵr cynnes atynt.
  3. Gwneud pant yng nghanol y blawd a thywallt y burum a’r siwgr iddo. 
  4. Taenu ychydig o flawd dros wyneb y burum, gorchuddio’r badell â lliain glân a’i gadael mewn lle cynnes am ryw ugain munud.
  5. Yna tylino’r toes yn dda gan ychwanegu’r dŵr cynnes fel y bo angen.  Rhaid i’r toes hwn fod yn feddalach na thoes blawd gwyn. 
  6. Rhoi lliain dros wyneb y badell eto a’i gadael mewn lle cynnes am ryw awr o amser er mwyn i’r toes godi.
  7. Iro[M1]  tuniau bara a’u rhoi mewn lle cynnes.
  8. Yna codi’r toes i fwrdd pren, ei rannu, a’i foldio’n dorthau yn ôl maint a siâp y tuniau.
  9. Rhoi’r toes yn y tuniau a’i adael i godi eto am hanner awr cyn crasu’r torthau mewn popty cymharol boeth am ryw awr.  (Y mae rhwbio ychydig o ymenyn i’r blawd gwenith yn help i rwystro’r bara rhag sychu’n fuan.)

Y Bala, Meirionnydd.

Nid yw sylwadau ar gael ar hyn o bryd. Ymddiheuriadau am yr anghyfleustra.