Gwasanaeth Ysgolion yr Amgueddfa yn 1950

Gwasanaeth Ysgolion yr Amgueddfa yn 1970

Gwasanaeth Ysgolion yr Amgueddfa yn 1970

Dathlodd Gwasanaeth Addysg yr Amgueddfa ei ben-blwydd yn 60 oed yn 2009. Fe'i sefydlwyd ym 1949 fel Gwasanaeth Ysgolion yr Amgueddfa, ond yr Adran Addysg yw'r enw arno bellach.

Syr Ciryl Fox, y Cyfarwyddwr ar y pryd, oedd y grym tu ôl i'r gwasanaeth i ysgolion. Y nod oedd gwella addysgu a dysgu yn y pynciau confensiynol ond hefyd i greu dyheadau tu hwnt i'r cwricwlwm. Darparwyd y mewnbwn creadigol gan swyddogion pwnc, sef athrawon cymwys oedd eisoes wedi'u lleoli yn yr adrannau curadurol priodol.

Nid oedd modd integreiddio Gwasanaeth Ysgolion yr Amgueddfa yn llwyr i'r Amgueddfa gan iddo gael ei ariannu'n annibynnol trwy danysgrifiadau gwahanol Awdurdodau Addysg Lleol. Fodd bynnag, pan dynnwyd cyllid yr Awdurdodau Addysg Lleol yn ôl yn y 1990au, a chyda dyfodiad yr awdurdodau unedol, integreiddiwyd yr Adran Addysg yn llwyr i'r Amgueddfa Genedlaethol. Prif nod y curaduron yw casglu, cadw, dehongli ac arddangos deunydd, a sicrhau bod gwrthrychau o'r casgliadau wrth gefn yn hygyrch i ymchwilwyr. Nid yw eitemau o'r math yn addas ar gyfer cael eu trafod gan grwpiau ysgol, nac fel deunydd benthyg i ysgolion. Fodd bynnag, llwyddodd y Gwasanaeth Ysgolion greu casgliad benthyg sylweddol dros y blynyddoedd, casgliad sydd yn parhau i gael ei gynnal.

Lluniwyd catalogau pwnc i alluogi ysgolion ddewis deunydd i'w fenthyg. Dosbarthwyd y benthyciadau ar ddiwedd pob tymor yn barod i'w cludo ledled Cymru ar ddechrau'r tymor nesaf.

Erbyn 1970, roedd pob un o'r adrannau curadurol yn cymryd rhan mewn rhyw fodd yn y Gwasanaeth Ysgolion, gan gynnwys Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru. Roedd pob un o Awdurdodau Addysg Lleol Cymru'n cyfrannu tuag at y cynllun, ac o ganlyniad gallai ysgolion uwchradd dderbyn benthyciadau bob tymor, gallai ysgolion cynradd fwynhau arddangosiadau teithiol, ac wrth gwrs, roedd nifer o ysgolion yn ymweld â'r amgueddfeydd yng Nghaerdydd a Sain Ffagan, fel y gwnânt heddiw gyda'n holl amgueddfeydd.

Cymaint oedd enw da'r Gwasanaeth, derbyniodd y staff geisiadau i gynorthwyo gyda'r gwaith o sefydlu mentrau tebyg mewn gwledydd eraill.

Erthygl gan Donald Moore (cyn Swyddog Archaeoleg Gwasanaeth Ysgolion yr Amgueddfa ac, yn ddiweddarach, yr uwch Swyddog oedd yn gyfrifol am weithredu'r gwasanaeth cyfan).

One of the peregrine chicks has died. We are now down to three chicks in the nest.  

Staff, and our peregrine-cam visitors, noticed yesterday that there were only two chicks in the nest. So our first thought was that we had lost two!  

Luckily the third chick returned to the nest in the evening after having been on a journey around the clock tower ledge.  

Today the RSPB project officer has spent the day looking for the fourth chick, but to no avail. It seems unlikely that the chick is still alive.  

One possible explanation is that the chick was the weakest of the four, and that the hot weather over the last few days has been too much for it to cope.  

The three remaining chicks look very healthy and have a very good chance of surviving, particularly as the weather seems to be getting cooler.

Last week our Museum photographer took some stunning pictures of the peregrines from the Museum's roof. We hired a 600mm F4 lens with a 2x converter to enable us to zoom in to the nest.

Here are some images of the 4 chicks and the parents feeding the chicks.

Edrychwch ar y gyfres yma o lyniau o'r Titywod Fawr sy'n nythu yn ein blwch nythu gyda camerau arbennig!

Thanks to everyone who came to the Moth Night last Saturday. It was the first time we've had a moth night at St Fagans and I found it very interesting. I'll definitely like to do more in the future!

My personal favourite moths on the night were the Lunar Marbled Brown and the Nut-Tree Tussock. Here's a list of all the species we found - thanks to Dave at SEWBReC for this!

Micropterix thunbergella

Eriocrania subpurpurella

Agonopterx cf heracliana

Capua vulgana

Dark-barred Twinspot Carpet

Small Phoenix

Golden-rod Pug

Mottled Pug

Brimstone

Coxcomb Prominent

Lunar Marbled Brown

Flame Shoulder

Common Quaker

Hebrew Character

Nut-tree Tussock

Pictures and loads more info on moths can be found at UK Moths