Cofnodion tywydd yn hedfan i mewn!

Danielle Cowell, 16 Tachwedd 2012

Wiw! Dyna ddechrau gwych i gofnodi tywydd eleni. Mae pedwar deg chwech o ysgolion wedi danfon cofnodion i mewn ac mae mwy yn dod fel yr wyf deipio! Cafodd y prosiect ei grybwyll hefyd yn y South Wales Echo a'r Oxford Times.

Wiw! Dyna ddechrau gwych i gofnodi tywydd eleni. Mae pedwar deg chwech o ysgolion wedi danfon cofnodion i mewn ac mae mwy yn dod fel yr wyf deipio! Cafodd y prosiect ei grybwyll hefyd yn y South Wales Echo a'r Oxford Times

Os ydych chi erioed wedi meddwl beth yw eich bylbiau yn wneud unwaith mae wedi’i phlannu,  beth am wneud y llyfryn origami bach hwn! Bywyd cudd y bwlb gan Athro'r Ardd. (Fersiwn lliw) (Fersiwn llenwi'r bylchau) (Sut i wneud)

Mae llawer ohonoch wedi anfon sylwadau a chwestiynau - gwelwch fy atebion isod:

Ysgol Nant Y Coed - "We have had rain this week but not enough to measure. We've enjoyed keeping the records this week" Prof.P: "Thanks for the info and delighted to hear you are enjoying being a scientist!"

St Mary's Catholic Primary School - "Hello, we have had no rain this week". Prof. P: "Hi St Mary's - Welcome to the project - keep up the good work!"

Greyfriars RC Primary School - "Hi we are really enjoying this" Prof.P: "So glad you are enjoying!"

Nether Kellet Primary School - "It has been hard to remember to keep track of the bulb project since it's only our first week. We forgot to cheek on Wednesday so we went on the weather forecast. Do you own the museum we are gathering information for? We really enjoyed collecting the weather information and are 'into' the project now!" Prof.P: "Yes I agree it can be tricky to remember in the beginning, good idea to check with your local forecast when you forget, delighted that you are enjoying it now! I don't own the Museum but I work here so I guess it own me ;-) The Museum is owned by the people of Wales, part of my job is to help people understand and enjoy the weird and wonderful collections we have. I'm very lucky!"

Thorneyholme RC Primary School - "We are enjoying growing and looking after our bulbs.
We love your hair-do and your glasses!!" Prof.P: "Thanks no one has ever complimented me on my hair or glasses before - you've made my day! Glad you're enjoying!"

Ysgol Clocaenog - "Diolch am y bylbiau. Mae hi wedi bod yn wythnos dda i'r bylbiau oherwydd dydi hi ddim wedi bod yn rhy oer ac mae hi wedi bwrw glaw. Athro'r Ardd: Dim problem, dwi'n falch i glywed bod y tywydd yn dda i'r bylbiau".

Medlar with Wesham CE Primary School - "Hi Professor plant. We have not yet watered our plants because it has rained a lot. Prof.P: "Yes that is good, it's important that your bulbs don't get too wet or too dry."

Glyncollen Primary School - "Thank you for the bulbs. We are looking forward to when they grow." Prof.P: "You're welcome! You should start to see some growth after Christmas!”

Ysgol Deganwy - "We have moved our pots to the south side of our mobile classroom against a wall. There has been some building work on the previous north side which meant we couldn't put our pots there." Prof.P: Thanks for letting me know. They should get a lot more sun on the South side too.

Henllys CIW Primary - "Rainfall on Thursday 8 November was 0.5 mm; Rainfall on Friday 9 November was 0.1mm." Prof.P: "Thanks for these details - very accurate recording!"

St Joseph's Primary School (Penarth) - "We were interested to see that the temperature remained the same for Wednesday, Thursday and Friday, even though we thought that it felt colder." Prof.P: "That is interesting; sometimes the wind can make it feel colder. It you have two thermometers you could check if they say the same thing."

Westwood CP School - "Cloudy but dry week apart for some rain on Friday. Temperature are not too bad yet but I'm sure worse is to come!" Prof.P: "Thanks for the update and Welcome to the project again this year!"

Stanford in the Vale Primary School - "Dear Professor Plant. First week of observations...Monday really cold with sharp frosts to the ground...then Thursday warm and sunny blue sky's amazing. No rain has been recorded as we have had no rainfall. Best Wishes. Stanford in the Vale Gardening Club." Prof.P: "Thanks for the observations, a real mixture of weather - keep up the good work!"

Diolch

Athro'r Ardd

www.museumwales.ac.uk/scan/bylbiau

www.twitter.com/professor_plant

 

Natural History Halloween Open Day - more scary pictures!

Julian Carter, 13 Tachwedd 2012

Following on from the last post about our Natural History Halloween Open Day, we thought you might like to see some more pictures of the event.

We had some freshly collected fungi on display, including an invitation to sample the smell of a fresh stinkhorn and to speculate on the significance of the smell to the biology of the fungus. We found it got some interesting reactions (although it’s not so fun being sat downwind from it!).

There were also some less stinky but realistic wax models of fungi. These were made in the mid 1900s by our in-house botanical model-maker, a practice that continues today.

A ‘murder mystery’ had also taken place in our herbarium (the plant collections), an area not usually open to the public. Whilst surrounded by our quarter of a million pressed herbarium specimens, you had to work out which plant was used to poison the victim!

If this has whetted your appetite, keep an eye on our Natural History collections Twitter feed @NatHistConservation for more behind the scenes sneak peeks. Also stay tuned to the What’s On guide on our main website for details of the next Open Day. More stories from behind the scenes can also be found on the 'Rhagor' pages of our website e.g. conserving wax models.

Natural History Open Day.

Julian Carter, 7 Tachwedd 2012

During half term we held a Natural History open day in the main hall at National Museum Wales, Cardiff. It was a great opportunity for us to chat to visitors about our work and show them parts of the collections not normally seen by the public.

The day had a Halloween theme, and visitors had the chance to engage with a wide range of material from the collections. This included solving a ‘murder mystery’ in the herbarium, comparing our UK bats to the size of the largest fruit bat or studying closely a bedbug!

It was a busy, but fun day for all the staff involved. Look out on the website for the next open day.

Rhywogaeth newydd i wyddoniaeth: Pryfed Dawnsio o Chile

Adrian Plant, 6 Tachwedd 2012

Casglu trychfilod, Alerce Andino, Chile.

Casglu trychfilod, Alerce Andino, Chile.

Rhywogaeth <em>Chelipodozus</em> (tua 4mm o hyd).

Rhywogaeth Chelipodozus (tua 4mm o hyd).

Rhywogaeth <em>Cladodromia</em> (tua 4mm o hyd).

Rhywogaeth Cladodromia (tua 4mm o hyd).

Rhywogaeth <em>Empis</em>. Rhywogaeth heb ei disgrifio o grŵp <em>macrorrhncha</em> (tua 6mm o hyd).

Rhywogaeth Empis. Rhywogaeth heb ei disgrifio o grŵp macrorrhncha (tua 6mm o hyd).

Rhywogaeth heb ei disgrifio o <em>Neotrichina</em> (tua 4mm o hyd).

Rhywogaeth heb ei disgrifio o Neotrichina (tua 4mm o hyd).

Mae pob rhywogaeth yn esblygu drwy'r amser, ac mae amgylchiadau megis newid yn yr hinsawdd, symudiad cyfandirol ac ecoleg yn effeithio ar eu dosbarthiad ac amrywiaeth cyfredol - hyd yn oed yng nghyd-destun lleol Cymru. Felly, rhaid i wyddonwyr astudio organebau mewn cyd-destun byd-eang er mwyn gwerthfawrogi eu lle ym Mhren y Bywyd yn gywir.

Mae hyn yn arbennig o wir yn achos trychfilod, gan gynnwys pryfed (Diptera). Yn y gorffennol pell, ymddangosodd eu llinachau esblygol pwysig mewn llefydd sydd bellach wedi eu gwahanu oherwydd bod y cyfandiroedd yn symud oddi wrth ei gilydd. Er enghraifft, esblygodd llawer o rywogaethau pwysig Diptera ym Mhatagonia ac Awstralasia ar adeg pan oedd y tiroedd hyn yn rhan o'r cyfandir hynafol anferth, Gondwana.

Mewn ardaloedd tymherus, mae llawer o'r pryfed a elwir yn bryfed dawnsio (Empidoidea) a gallant gyfrif am 10% o holl rywogaethau pryfed. Mae rhai'n bwydo ar flodau ac maent yn bwysig o ran peillio, ac mae'r rhan fwyaf ohonynt yn ysglyfaethu anifeiliaid di-asgwrn-cefn sy'n help mawr i reoli plâu. Mae gan eraill ddefodau paru cymhleth sy'n cynnwys ehediadau ysblennydd a chyflwyno trychfilod meirw fel 'anrhegion'!

Ymddangosodd yr Empidoidea am y tro cyntaf yn Ngondwana yn ystod yr oes Jwrasig, o leiaf 160 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Wrth i'r cyfandir anferth dorri'n ddarnau llai a'r darnau hynny symud ymhellach oddi wrth ei gilydd, bu cynnydd anferth yn amrywiaeth y pryfed hyn.

Mae gwaith ar y cyd rhwng entomolegwyr Amgueddfa Cymru ac amgueddfeydd eraill ar draws y byd wedi gwella ein dealltwriaeth o hanes esblygol y pryfed hyn.

Ar gyfer un o'r projectau, aeth tîm o entomolegwyr o Amgueddfa Cymru a'r Muséum national d'Histoire naturelle ym Mharis ar alldaith i Batagonia dan nawdd CAFOTROP (CAnopée des FOrêts TROPicales).

Y nod oedd chwilio am rywogaethau Gondwanaidd newydd yn fforestydd glaw trwchus a thymherus Patagonia Chile gan ddefnyddio dulliau samplo arbenigol chwilio agos, rhwydo a maglu. Yna, gwnaed gwaith didoli, dosbarthu a chadw'r samplau yn barod ar gyfer eu paratoi a'u henwi yn ôl yn y labordy.

Roedd y fforestydd glaw deheuol a thymherus yn gyfoeth o Empidoidea, ac mewn tair wythnos o gasglu, casglwyd tua 8,000 o sbesimenau, gan gynnwys llawer a oedd yn rhywogaethau newydd i wyddoniaeth.

Mae llawer o'r genera a enwyd bellach ddim ond i'w cael mewn lleoliadau fu unwaith yn rhan o Gondwana, megis Ceratomerus, Clinorhampha a Cladodromia. Un darn o newyddion hynod gyffrous oedd canfod rhywogaethau newydd i'r grŵp Empis macrorryncha, sy'n perthyn yn agos i rywogaethau hysbys y grŵp yn ne-orllewin Awstralia.

Awgryma hyn fod y rhywogaeth wedi esblygu o hynafiad cyffredin a oedd, fwy na thebyg, yn byw cyn i Gondwana wahanu.

Dechrau oer i'r ymchwiliad eleni!

Danielle Cowell, 5 Tachwedd 2012

Heddiw, mae disgyblion ar draws y DU wedi dechrau cadw cofnodion tywydd ar gyfer yr ymchwiliad Bylbiau Gwanwyn i Ysgolion. Hyd at ddiwedd mis Mawrth byddant yn cofnodi'r tymheredd a faint o law sy’n cwympo fel rhan o'r ymchwiliad hinsawdd hwn.

Dim ond pum radd yn fy ngardd yng Nghaerdydd y bore mha. Flwyddyn ddiwethaf, roedd y tymheredd cyfartalog ar gyfer mis Tachwedd yn naw rhad Celsius. Rhannau o’r DU wedi cael eira heddiw, ac maent bellach mewn perygl o lifogydd pan fydd yr eira yn toddi! Gweler: http://www.guardian.co.uk/uk/2012/nov/05/flood-warnings-weekend-rain-snow

Gadewch i mi wybod os ydych yn cael unrhyw eira!

Edrychaf ymlaen at weld y cofnodion tywydd yn dod i mewn ar ddydd Gwener. Os oes gennych unrhyw gwestiynau am gofnodi - cysylltwch â mi.


Diolch yn fawr!

Athro'r Ardd.