Polychaete research in the Falklands by Teresa Darbyshire - day 18 Peter Howlett, 2 Rhagfyr 2011 This was an odd ‘in between’ kind of day. With no car to get around I was very limited in my options of what to do. I got a lift over to the Fisheries department this morning and spent a few hours putting notes together of the animals I’ve found so far and the sites I’ve been to. I also managed to put names to some of species by going through relevant papers I had.Eventually I put together what pots and chemicals I needed to take with me on this weekend’s dive survey and walked back into Stanley. This was actually very pleasant as the weather at that point was warm and sunny and the wind seemed to be dropping off. On my way I passed a Night Heron (photo 1) at the water’s edge, the first I have seen not sitting still on a nest. Apparently they are generally most active at night, hence the name! All very tranquil.The low tide was late afternoon today and rather than waste it without a car, I decided to sample a different site along the edge of Stanley. This similarly involved a nice walk along the water’s edge deciding which spot to dig up. By this point, the usual strong wind had become a gentle breeze and the water was unusually still, it all made a nice change.Stanley is a long, stretched out town, so walking along the front takes a while. There’s not a great deal of change along the shore but I picked a spot just short of the wreck of the Jhelum (photo 2), an old wooden sailing ship condemned and left to rot all the way back in 1871!This site was slightly different to the one we first sampled over two weeks ago. The stones embedded in a coarse sand were covered underneath in the tubes of the same terebellid worm we found on day 1. Although these worms were the same, there were lots of others in the sand to pick out as well and I am hopeful that some of these may be different. Again, being car-less meant no going back to the lab to look at my catch under the microscope. I had to content myself with sorting them out in the flat instead.Plans are underway to hire a car next week to get me mobile again for my last week of sampling which will be great. As for tomorrow, we are leaving at 6am for Egg Harbour on the edge of Falkland Sound between East Falkland, where I am now, and the other main island, West Falkland, where we will be diving for the next few days. Hopefully, the still evening is a good sign of the weather we will get.
Bysedd rhewllyd Danielle Cowell, 2 Rhagfyr 2011 Bysedd rhewllyd ar fy beic bore 'ma - o ddiwedd mae'n teimlo fel y Gaeaf.Ddoe oedd y diwrnod cyntaf y gaeaf, ond mae'r hydref ysgafn wedi gadael fy ngardd edrych yn ddryslyd ychydig.Mae'r hydref wedi bod yn un o'r cynhesaf a gofnodwyd ers 1910. All hyn esbonio pam mae fy rhosod, llygad y dydd a choed yn blodeuo ym mis Rhagfyr? Gweler y lluniau, cymerais ar fy ffôn y bore yma.Mae rhan gyntaf y rhew yn ymddangos yn yr ardd a fydd yn fwy na thebyg yn rhewi fy mlodau dryslyd. Ochr i ochr, i'r blodau mae rhai coed yn yr ardd yn dangos arddangosfa o aeron yr hydref?!Oes gen ti lluniau or blodau yn Mis Rhagfyr?
James Pyke Thompson (1846-1897) David Jenkins, 1 Rhagfyr 2011 James Pyke Thompson, 1846-1897 Roedd James Pyke Thompson yn un o gymwynaswyr pennaf Amgueddfa Cymru. Cymynodd ei gasgliad celf i'r Amgueddfa, a rhoi symiau mawr o arian i sicrhau datblygiad Amgueddfa Cymru. Ganwyd James Pyke Thompson yn Bridgwater yng Ngwlad yr Haf. Roedd yn perthyn i Samuel Browne, oedd yn bartner yng nghwmni melino Spillers, a sefydlwyd gan Joel Spiller yn Bridgwater ym 1829.Gwelodd diwydiant melino'r DU newidiadau mawr yn ystod y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Daeth melinau mawr wedi'u pweru gan stêm i gymryd lle'r hen felinau dŵr a gwynt gwledig, ac fe'u hadeiladwyd yn y porthladdoedd mawr i brosesu'r cyfaint cynyddol o rawn oedd yn cael ei fewnforio i fwydo'r boblogaeth.Spillers yng NghaerdyddAgorodd Spillers felin o'r fath yng Nghaerdydd ym 1854.Yn dilyn marwolaeth gynnar Joel Spiller y flwyddyn cynt ac ymddeoliad Samuel Browne, daeth y busnes i feddiant y teulu Thompson.Ym 1864 y dechreuodd James Pyke Thompson reoli Spillers yng Nghaerdydd ar y cyd â'i dad. Ymgartrefodd mewn tŷ crand ym Mhenarth o'r enw Redlands, a byddai yntau a'i wraig Sarah yn chwarae rôl flaenllaw yn eglwys Undebol West Grove.Casglwr celf brwdCyn ymuno â'r cwmni, treuliodd Pyke Thompson flwyddyn ym Mharis, lle datblygodd ei ddiddordeb mewn celf gain. Roedd ei gasgliad yn cynnwys paentiad hynod yr artist cyn-Raphaelaidd, Dante Gabriel Rossetti, Rosamund Deg (a brynwyd gan yr artist am £72-9-0d ym 1885), wyth print ar hugain gan Turner, dros saith deg o luniau dyfrlliw gan artistiaid Prydeinig amrywiol a chasgliad coeth o borslen Caerwrangon, Chelsea, Nantgarw ac Abertawe.Roedd Pyke Thompson am i'r cyhoedd rannu ei gasgliad. Ym 1887 adeiladodd oriel ar dir ei gartref a'i galw yn Dŷ Turner. Fe agorodd ar 27 Mehefin 1888, ac roedd ar agor ar brynhawniau Sul, pwnc llosg ar y pryd. Roedd Pyke Thompson wedi dadlau ers amser y dylai amgueddfeydd ac orielau cyhoeddus agor ar y Sul, gan ei fod o'r farn y byddai cyfleon o'r fath yn "...dyrchafu meddyliau dyn ac yn cyffwrdd eu calonnau."Bu farw Pyke Thompson yn Sevenoaks, Swydd Gaint, ar 17 Chwefror 1897 ac ym 1921, daeth Tŷ Turner dan reolaeth yr Amgueddfa Genedlaethol. Yn ei ewyllys, cymynodd ei gasgliad celf, oedd erbyn hynny yn cynnwys llun dyfrlliw mawr gan Turner o Briordy Ewenni, a swm o £3,000 i Amgueddfa Caerdydd; trosglwyddwyd y rhain yn ddiweddarach i'r Amgueddfa Genedlaethol Newydd.Caiff ei haelioni ei gydnabod yn enw Oriel Pyke Thompson yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, lle mae detholiad o'i gasgliad porslen yn dal i gael ei ddangos heddiw. Mae gweithiau eraill o'i gasgliad yn cael eu dangos yn orielau celf yr Amgueddfa hefyd.CysylltiadauFfotogallery, Turner House
Polychaete research in the Falklands by Teresa Darbyshire - day 17 Peter Howlett, 1 Rhagfyr 2011 I’m halfway through my trip. Two weeks from now, at the time I’m writing this, I should be back in my own bed. It’s a strange thought.My intention to do another pre-breakfast orca vigil this morning failed as I woke to to the sound of wind and rain at 5.30. I wasn’t that dedicated and so went back to sleep. Still, after breakfast, with a couple of hours before my flight back, I headed out with a last hope. As I reached the beach I thought I saw a black fin in the water….no it was five! I spent the next hour and a half happily watching a pod of orcas patrolling outside the sheltered pool that the seal pups play in (photo 1). The occasional squall blew through leaving me very damp and the strong wind made standing up difficult but it was worth staying. My camera’s not good enough to get really good shots from the distance I was at but I did what I could. Sadly, I didn’t get to see any seal-munching though, ah well.The flight back was bumpy and the landing was my first experience of approaching a runway sideways but ended smoothly. The flight also afforded good views of the islands from the air (photo 2) The afternoon was spent editing two talks I am due to give here, one to a general public audience and one, slightly more technical, to the staff at the Fisheries department. Now that I have had a couple of weeks here and have some photographs of the worms I have been collecting, I was able to add a bit more local relevance to the presentations.Sadly, the night before I went diving last week, the owner of the car I was borrowing returned and retrieved it. I now have to work on finding an alternative in order to do more shore sampling. Still ,we are off on a new dive survey on Friday morning and I have plenty to do at the lab tomorrow to keep me going until then.Not much to report today so I thought I might add a few words on life out here for those who are interested.Before I flew out, several friends voiced doubt and some concern about the availability of various supplies out here. In some cases you might have thought I was flying out to a third world country! Just in case though I was careful to pack some essentials. A small jar of marmite and some chocolate. Well, let’s face it, toiletries were bound to be available. I am happy to report however, that supply levels are good and marmite, the rating standard, is indeed available. Even my Green & Blacks milk chocolate can be replaced.Groceries are generally quite expensive. However, as the two main supermarket brands stocked are Sainsbury and Waitrose it’s difficult to judge how much of the expense is the brand and how much the shipping!Fresh fruit and vegetables are expensive and not available in a large variety but frozen and tinned varieties are easy to stock up on. Fresh meat is mostly beef or mutton of varying cuts and both are cheap, very good quality and very tasty. In terms of other kinds of non-food supplies its difficult to know what’s available. From what I’ve heard though most are bought via Amazon!People are all very friendly and in that typical island style, everyone knows everyone and where they live. If you need to know where someone lives or their phone number, if you ask someone on the street then they will probably know!As mentioned before, 99% of all cars on the road are 4x4s and most of these are landrovers. Speed limit is 25mph around town and 40mph everywhere else for very good reasons. It’s only around Stanley that smooth roads exist. Outside of town, roads are just gravel and only go to the main settlements. Beyond that there are just tracks that require the 4x4. I’ve heard several stories of accidents and none are between cars, all involve coming off the road. I won’t be speeding anywhere! Fingers crossed I’ll get some transport sorted though so I can trundle off somewhere new soon.
William James Tatem, Barwn 1af Glanely, 1868-1942 David Jenkins, 30 Tachwedd 2011 William James Tatem, Barwn 1af Glanely o Sain Ffagan. Mae'n debyg taw fel perchennog ceffylau rasio nodedig y cofiwn ni am Arglwydd Glanely heddiw, gyda'i geffylau yn ennill pob un o'r pum Clasur Prydeinig. Yn y diwydiant llongau y gwnaeth ei ffortiwn fodd bynnag, ac roedd yn hael yn ei gefnogaeth o achosion da yn ne Cymru, yn enwedig Amgueddfa Cymru a Phrifysgol Caerdydd. Nid Cymro oedd Tatem o gwbl; cafodd ei eni yn Appledore yng ngogledd Dyfnaint ym 1868, ac wedi marwolaeth ei dad yn ifanc, symudodd ei fam y teulu i Gaerdydd pan oedd Tatem yn ddeunaw. Ymunodd â chwmni llongau Anning Brothers fel clerc gan ddod i ddeall y busnes llongau yn drylwyr. Defnyddiodd y wybodaeth hon i fentro i'r busnes ar ei liwt ei hun ym 1897, ac roedd meistr un o'i longau hefyd yn frodor o Appledore, William Reardon Smith. Fflyd fawr Erbyn 1914 roedd Tatem wedi adeiladu fflyd sylweddol o un llong ar bymtheg. Cafodd ei urddo'n fachog ym 1916 ac ym 1918 cafodd ei ddyrchafu'n un o arglwyddi'r deyrnas gan ddwyn y teitl, Barwn Glanely o Sain Ffagan. Roedd yn berchennog llongau craff a werthodd ei fflyd am grocbris ym 1919 pan oedd ffyniant diwedd y Rhyfel Byd Cyntaf ar ei anterth, cyn dychwelyd i'r busnes gyda chwe llong newydd am fargen ychydig flynyddoedd yn ddiweddarach. Diolch i hyn, bu blynyddoedd y dirwasgiad yn llawer haws iddo na'i gyfoedion. Exning, plasty'r Arglwydd Glanely yn Newmarket Yr Arglwydd Glanely yn arwain Singapore, wedi ennill ras St Leger 1930; Gordon Richards oedd y joci 'Sporting Bill' Datblygodd ei ddiddordeb mewn rasio ceffylau ymhellach wedi diwedd y Rhyfel Byd Cyntaf. Ym 1919-20 prynodd dŷ gwych Exning yn Newmarket, a stablau cyfagos Lagrange. Daeth ei fuddugoliaeth fawr gyntaf yn Royal Ascot ym 1919 pan enillodd Grand Parade y Derby. Roedd y fuddugoliaeth hon yn ddadleuol ar y pryd, gan taw ef oedd yn berchen y ffefryn yn yr un ras, Dominion. Roedd Dominion ymhell ar ei hol hi pan basiodd Grand Parade y postyn yn gyntaf am bris o 33/1 — gyda arian Glanely i gyd ar hwnnw! Roedd yn ffigwr adnabyddus yn y rasys mawr i gyd a byddai pawb yn ei adnabod fel "sporting Bill". Dyngarwch ac achosion da Roedd yn hael ei gefnogaeth ariannol i Amgueddfa Cymru, ac enwyd Oriel Glanely yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd ar ei ôl. Bu'n llywydd Coleg Prifysgol De Cymru a Sir Fynwy ddwywaith, ym 1920-25 a 1934-42, ac ariannodd y gwaith o adeiladu labordai gwyddonol newydd. Yn ystod Rhyfel Cartref Sbaen defnyddiodd ddwy o'i longau ei hun i gludo nifer fawr o ffoaduriaid o Wlad y Basg i dde Cymru, a sefydlodd elusen i'w cynorthwyo yn ddiweddarach. Er iddo lwyddo mewn sawl maes, profodd sawl tristwch yn ei fywyd personol. Bu farw ei unig fab, Shandon yn chwe mlwydd oed ym 1905, a bu farw'r Arglwyddes o'i hanafiadau yn dilyn damwain car ym 1930. Cafodd yntau ei ladd mewn cyrch awyr ar Weston-Super-Mare ar 24 Mehefin 1942.