Newid yn y tywydd ers fy adroddiad yr wythnos diwethaf!

Mae’r tymheredd wedi cwympo ac mae’r wlad i gyd dan eira. Mae sawl ysgol wedi cau ac mae ysgolion eraill yn cofnodi bod y mesuryddion glaw yn ‘llawn eira’! Roedd Ysgol Gynradd Maesycwmer yn glyfar iawn yn toddi’r eira yn eu mesurydd glaw cyn ei gofnodi! Gwelwch y sylwadau isod.

Neithiwr, cofnodwyd y tymereddau isaf erioed am fis Tachwedd. Yng nghanolbarth Cymru, cyrhaeddwyd record o -18C (0F) yn Llysdinam, ym Mhowys. Adroddodd Dr Fred Slater: ‘Rydw i wedi bod yn cofnodi’r tywydd yng Nghanolfan Faes Llysdinam yn ddiwyd ers 30 mlynedd – a neithiwr oedd yr oeraf i fi ei gofnodi.”

Os ydych chi’n medru cyrraedd yr ysgol, anfonwch eich canlyniadau ac unrhyw luniau o’r eira sydd gennych.

Roedd y Robin haerllug yma yn fy atgoffa i o pa mor llwglyd fydd adar yn ystod y gaeaf. Daeth yn agos iawn ata i yn Sain Ffagan y bore ‘ma. Yn ffodus roedd fy mocs bwyd gyda fi felly rhoddais i ychydig friwsion iddo fe yn gyfnewid am gael tynnu ei lun.

Os hoffech chi helpu’r adar y  gaeaf hwn cofiwch roi bwyd adar allan yn yr ysgol neu’r ardd. Fe wnes i ychydig o beli braster dros y penwythnos. Roedden nhw’n hawdd i’w gwneud ac yn llawer o sbort.

Er mwyn dysgu sut i wneud cacennau adar a peli braster ewch i http://bit.ly/i7mdNN

Os ydych chi’n chwilio am le da i wylio adar beth am ymweld â’n cuddfan wylio adar yn Sain Ffagan http://bit.ly/cPGqzz

Athro’r Ardd.

Dyma rai o’ch cwestiynau a’ch sylwadau.

Dyma rai cwestiynau da iawn gan wyddonwyr clyfar iawn! Mae llawer mwy o sylwadau gan ysgolion isod hefyd.

Gofynnodd Ysgol Gynradd Oakfield: 'Beth yw taldra’r genhinen bedr dalaf i gael ei chofnodi yn yr arbrawf hwn?' Yn ysgol Sant Dunawd y cofnodwyd y talaf ar 15/4/2010. Roedd yn 80cm o uchder!

Gofynnodd Ysgol Nant y Coed: 'A yw’r canlyniadau yn debyg i’r canlyniadau ar yr un amser y llynedd?' Cwestiwn da iawn. Dwi wedi ateb y cwestiwn yn lleol ar gyfer Nant y Coed, ar gyfer Cymru ac wedi edrych ar batrymau tymor hir.

Yn lleol yn ysgol Nant y Coed: Ar gyfartaledd roedd llai o law ym mhythefnos gyntaf mis Tachwedd ac roedd yn gynhesach nag yn 2009.

Glawiad: 2009 – 20.9mm. 2010 – 14.6mm.

Tymheredd: 2009 – 7.7°C. 2010 – 14°C.  

Oedd y patrymau'r un peth yn eich ysgol chi?

Canlyniadau astudiaeth 2010: www.amgueddfacymru.ac.uk/cy/2968/

Canlyniadau astudiaeth 2009: www.amgueddfacymru.ac.uk/cy/2952/

Yng Nghymru: Roedd mis Hydref eleni ychydig yn oerach na’r llynedd a chafwyd yr un faint o lawiad ag yn 2009.

Cymedr tymheredd yn 2009 oedd 11°C a 9.8°C yn 2010.   

Cymedr glawiad yn 2009 oedd 128.3mm a 123.8mm yn 2010.

Edrych ar y patrymau tymor hir: Roedd y cyfartaledd misol ar gyfer mis Hydref rhwng 1971-2000 yn 6.5°C. Mae’r ddau Hydref diwethaf wedi bod dipyn yn gynhesach mewn cymhariaeth.

Gweler: http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/wales.html  

Oes unrhyw ysgolion wedi gweld eira eto? Os ydych chi, gadewch i mi wybod.

Diolch yn fawr. Athro’r Ardd.

Wrth i adar y goedwig dod yn gyfarwydd gyda'i amgylchedd newydd, mae'r bwydwyr tu fas i'r cuddfan wedi bod yn brysur dros ben. Ar adegau mae'r bwydwyr bron wedi ei orchuddio gan amryw o titws, sy'n cael ei ymuno gan telor y coed, ji-bincs a robin goch achlysurol. Pob hyn a hyn mae cnocell fraith fwyaf yn ymddangos hefyd, yn gorfodi i'r adar llai cuddio am munud neu ddwy.

Mae'r cuddfan nawr bron iawn yn barod i agor i'r cyhoedd, dal y bwriad i agor cyn diwedd y mis. Os ydych yn meddwl am ymweld a'r cuddfan, cofiwch i wisgo rhywbeth gynnes, mae hi gallu bod yn oer uffernol ar adegau. Hyd yn oed yn well, dewch a fflasg o de gyda chi!

Mae'r cuddfan yn lle gwych i tynnu lluniau o bywyd gwyllt, dyma rhai rydyn ni wedi tynnu o adar gwahanol yn bwydo tu fas i'r cuddfan.

Had a strange last week in the office; as my colleague Ediwn was on his course all week it left me feeling a bit at a loose end, despite the fact that I had so much writing up to finish. I was also still very conscious of my host, at home recovering from her car crash, which was still casting a nasty shadow over everthing. Strangest of all, and bitterly disappointing, was that Edwin couldn’t make it to my presentation on Wednesday morning. I was presenting the principles of the strategy to the various member organizations, including board members. In a sense it was the culmination of most of my work. I wanted Edwin there so that he make sure the members were taking it all on board, but I also wanted him there to support me, and for everyone to see that it’s his strategy too.

Anyway, true to form, we kicked off 30 minutes late. (Apparently to a lot of people ‘9am’ means anytime that starts with ‘9’, so, basically I suppose it can mean any time up to ‘9.59am’.) Still a couple of people wandered in half an hour or so later, and I also broke off a few times as people took phone calls. However, I think I covered everything I’d meant to, to a full board room, and in the planned 2 hours. I finished by throwing it open for discussion, including getting the members to help draw up the Civic Forum’s tagline.

I don’t think I’d realised how nervous I was: I’d taken the Civic Forum’s old logo, which was actually quite new, scrapped it and come up with something radically different. I told them that just because they’re NGOs doesn’t mean they’re amateur. I said the strategy means that the Civic Forum has to live its values: if you say you’re inclusive, then you must communicate in relevant language via a relevant platform; you make your offices open and welcoming – right down to having clear signage to the toilets. Given the immense constraints and challenges these people face, I’m pretty lucky that the strategy was received on the whole with enthusiasm (if also at times with some mild confusion!)

Technicall I'm on holiday now, but I'll be returning to Lusaka in a couple of days to the handover I couldn't do lsat week. I've also got a couple of last-minute jobs: after the presentation I was asked to write a brochure for one organization, who do rights awareness with people facing forced eviction. I was also asked to design someone a logo! Luckily, it was one of the easiest things I've had to do here - explaining that no, I can't, as I'm not a graphic designer!

This is us interviewing the Residents' Development Committee at George Compound in Lusaka. They were the most articulate and motivated group of people I've met. The house is an example of what people are living in.

Also, here's me with the RDC in Kawala Compound, 200 miles north, in Kitwe in the Copperbelt Province.