Addysg

Gweithredu ar y cyd ar gyfer Natur

Penny Dacey, 18 Hydref 2024

Annwyl Cyfeillion y Gwanwyn,

Dyma un o fy hoff adegau o'r flwyddyn! Bydd ysgolion ledled y DU yn gadael y dosbarth i blannu bylbiau fel rhan o Ymchwiliad Bylbiau'r Gwanwyn i Ysgolion. Anfonwyd bwlb crocws a chennin Pedr ar gyfer pob disgybl yn y dosbarth rhestredig i'w blannu ar 21 Hydref (neu'r dyddiad agosaf posib). Edrychaf ymlaen at rannu eu lluniau gwych hefo chi. Rydym yn cynnal Cystadleuaeth Ffotograffiaeth Diwrnod Plannu bob blwyddyn, felly gwyliwch y Blog Bylbiau hwn i weld y delweddau buddugol a dilyn @Professor_Plant ar X/Twitter i weld yr holl luniau gwych yn cael eu rhannu!

Mae gennym lawer o adnoddau digidol ar y wefan. Mae rhai yn benodol i'r ymchwiliad ond mae'n bosib addasu rhai ar gyfer eich ysgol hyd yn oed os nad ydy'ch yn cymryd rhan eleni. Dyma'r adnoddau sef yn addas at gam hwn o'r ymchwiliad:

Cam 1: Paratoi i plannu (dechrau mis Hydref)

Cam 2: Diwrnod plannu

Cam 3: Gweithgareddau ymarferol dewisol i wneud a'r tywydd a garddio

Cystadleuath Bylbcast

Hwn yr ail flwyddyn i ni gynnal y gystadleuaeth Bylbcast. Mae hon yn dasg hwyliog a chreadigol y gall dosbarthiadau gweithio ar drwy gydol yr ymchwiliad. Gofynnir i'n wyddonwyr ifanc gynllunio, recordio a chyflwyni fideo byr yn archwilio eu hoff rannau o'r ymchwiliad. Mae adnoddau i gefnogi'r dasg hon ar gael fan yma, a bydd yr enillwyr eu cyhoeddi cyn diwedd y flwyddyn academaidd. Alla i ddim aros i weld beth mae'r meddyliau creadigol eleni  yn cynhyrchu. Tybed faint o ysgolion fydd yn sôn am ddiwrnod plannu yn eu ceisiadau?

Anfonwyd adnodd newydd i'r ysgolion sy'n cymryd rhan eleni, calendr hwyliog sydd wedi'i gynllunio'n arbennig i helpu'r dosbarth i gofnodi eu data tywydd a blodau. Mae hyn yn cynnwys dyddiadau pwysig ar gyfer yr ymchwiliad a strwythur arfaethedig ar gyfer trefnu'r casgliad data. Gall athrawon ddewis i rannu eu dosbarth yn bum grŵp, sydd i gyd yn cymryd eu tro i ddogfennu a uwchlwytho data'r tywydd. Y gobaith yw y bydd hyn yn helpu i berchnogi'r ymchwiliad i'r plant. 

Edrychaf ymlaen at rannu datblygiadau ddiweddaraf yr ymchwiliad hefo chi. Rwy'n gobeithio eich bod yn dathlu'r Diwrnod Plannu, wrth i ysgolion ledled y DU ymuno â'i gilydd i blannu dros 18,000 o fylbiau yn y weithred gyfunol hon ar gyfer natur. Gwaith Gwych Cyfeillion y Gwanwyn! 

Athro'r Ardd

Bocsys Teganau Synhwyraidd yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

Antonella Chiappa & Megan Naish, 16 Hydref 2024

Dros Wyliau'r Haf dyma ni'n lansio bocsys teganau synhwyraidd yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd. Mae 5 bocs, wedi'u hysbrydoli gan y casgliadau a'r orielau. Datblygwyd y bocsys er mwyn cysylltu ag ymwelwyr iau, a gwellau eu hymweliad drwy chwarae synhwyraidd. Mae'r bocsys ar gael mewn pum oriel, ac yn llawn gwrthrychau sy'n cyfateb â'r orielau – bywyd gwyllt y goedwig, bwyd y môr, deinosoriaid, a chelf hanesyddol a modern.

Yn y bocsys mae amrywiaeth o deganau a llyfrau i blant o bob oed ac anghenion. Pan nad oes cyfle i gyffwrdd gwrthrychau yn y casgliad, mae adnoddau synhwyraidd yn gyfle i blant ddysgu drwy chwarae, a gall hyn danio sgwrs rhwng y cenedlaethau am y casgliadau.  

Rydyn ni'n annog ymwelwyr i chwilio am y 5 bocs a rhannu unrhyw adborth a lluniau gyda ni ar @Amgueddfa_Learn ar X.

Bocs Teganau Synhwyraidd celf modern

Bylbiau'r Gwanwyn ar gyfer Ysgolion

Penny Dacey, 30 Medi 2024

Mae'r flwyddyn academaidd newydd wedi dechrau'n dda. Mae'r Athro'r Ardd a'i gynorthwywyr hapus wedi pacio a dosbarthu 175 o becynnau adnoddau i ysgolion ledled y DU.

Mae'r pecynnau hyn yn cynnwys popeth sydd ei angen ar ysgolion i gymryd rhan yn yr ymchwiliad eleni:

- Pot a bylbiau ar gyfer pob plentyn sy'n cymryd rhan

- Mesur glaw a thermomedr i gofnodi data tywydd

- Calendr i gadw cofnodion tywydd a blodau

- Talebau i brynu compost heb-fawn

- Cynllun Tymor hefo dyddiadau allweddol ar gyfer y project

- Pot gwahanol i gymharu defnydd

- Bylbiau dirgel i ddysgu am wahanol blanhigion 

Ar 21 Hydref (neu'r dyddiad agosaf posib) mae ysgolion yn cael y dasg o blannu eu cennin Pedr  a bylbiau crocws. Dyma'r cam cyntaf y bydd ysgolion yn ei gymryd ar gyfer natur fel rhan o'r project.  Dilynwch y blog hwn a'@Professor_Plant ar X/Twitter i weld y lluniau sy'n cael eu rhannu wrth i ni ddathlu'r plannu torfol hwn.  Bydd @Professor_Plant hefyd yn rhannu diweddariadau rheolaidd gan ysgolion, a gallwn ddathlu gyda nhw pan fydd eu planhigion yn dechrau blodeuo!

Yr adnoddau cyntaf sydd eu hangen ar ysgolion sy'n cymryd rhan yw:

- Bylbiau'r Gwanwyn i Ysgolion: Canllaw i athrawon

- Cam 1: Paratoi i plannu (dechrau mis Hydref)

- Cam 2: Diwrnod plannu

Gall pob ysgol ddilyn y prosiect a gallant ddefnyddio'r taflenni gwaith ar y wefan.

Rwy'n edrych ymlaen at rannu'r gwaith y mae ein Gwyddonwyr Gwych yn ei wneud gyda chi.

Athro'r Ardd

Sgwrs gyda Theatr na n'Óg

Leisa Williams a Christopher Parry, 4 Medi 2024

Mae Theatr na n'Óg wedi bod yn frwd dros adrodd straeon ers 40 mlynedd ac wedi cydweithio gyda nifer o safleoedd Amgueddfa Cymru. Gyda'i gilydd, maent wedi cydweithio ar lawer o brosiectau sydd wedi dod â hanes a diwylliant Cymru yn fyw, gan ysbrydoli pobl ifanc ac oedolion ar draws llawer o weithdai a pherfformiadau. 

Mewn blynyddoedd blaenorol mae Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd ac Amgueddfa Genedlaethol y Glannau wedi cydweithio gyda nhw ar amrywiaeth o brosiectau. Yn 2009,  sioe Alfred Russel Wallace, y ffocws oedd ymchwil Wallace ar esblygiad a wnaeth sbarduno Darwin  i gyhoeddi 'On the Origin of Species'. Yn 2022, daeth stori Elgan Jones, bachgen 14 oed a arestiwyd am potsio yn 1898, drama ystafell llys oedd hon a osododd y gynulleidfa fel rheithwyr. Nawr, yn 2024, mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn gweithio gyda nhw unwaith eto ar brosiect yn archwilio hanes y bocsiwr Cuthbert Taylor, a anwyd ym Merthyr Tudful, mewn cynhyrchiad o'r enw 'The Fight.' 

Er mwyn cael dealltwriaeth ddyfnach o Theatr na n'Óg, 'The Fight, a rôl y mae Amgueddfa Cymru yn ei chwarae yn y bartneriaeth, eisteddodd Leisa Williams, Uwch Swyddog Dysgu Amgueddfa Genedlaethol y Glannau a Geinor Styles, Cyfarwyddwr Artistig Theatr na n'Óg, i gael sgwrs am brosiectau ddoe a heddiw. 

Defnyddiwch y chwaraewr cyfryngau i wrando ar y sgwrs yn llawn. 

Ynghylch ‘The Fight’ | 

Mae "The Fight' yn ddrama newydd sbon sy'n adrodd stori gwir am arwr bocsio Cymraeg. 

Yng nghymoedd difreintiedig y 1930au, roedd bocsio yn fwy na fath o chwaraeon; roedd yn ffordd allan o dlodi. Ganwyd Cuthbert Taylor yn Merthyr, gwelwyd nawr fel un o focswyr orau ei genhedlaeth, dylai fod wedi cael y cyfle i frwydro am deitl Prydeinig, ond cafodd ei wrthod oherwydd lliw ei groen. 

Gan Geinor Styles, Cyfarwyddwyd gan Kev McCurdy 

Holiday Fun with the Spring Bulbs Investigation

Penny Dacey, 25 Gorffennaf 2024

The Spring Bulbs for Schools Investigation has died down until September, when we will be welcoming our new schools and introducing them to the project.

But there’s lots of fun that can be had over the summer! Explore our website to find activity sheets and games that you can play at home. The origami booklet and Kahoot quizzes are my favourites!

There’s more to explore on the Amgueddfa Cymru Learn pages and the Edina Trust website. 

Why not have a go at some of our Kahoot quizzes now? Just click the links below to explore!

Quiz 1: When will our daffodils flower 2024? 

Compare weather data for 2023-24 from across the UK and against previous years to predict when daffodils will flower. What do plants need to grow? Which country was the warmest / coldest? Which country had the least rain? 

Quiz 2: Bulb Project Quiz 2023-24 Level 1 

Study bar graphs to deduce which were the wettest and warmest countries. Answer questions about plants. Discover which countries had the most and least rainfall. Discover which countries had the highest and lowest temperatures. 

Quiz 3: Bulb Project Quiz 2023-24 Level 2 

Study bar graphs to deduce national trends in temperature and rainfall. Study units carefully to calculate average monthly rainfall records for Wales, England, Scotland and Northern Ireland. Work out the monthly temperatures for Wales, England, Scotland and Northern Ireland. Answer general knowledge questions. 

Quiz 4: Compare weather records from different years 

Study line and bar chats to look for trends in the weather data. Order countries from warmest to coolest. See which years had the most and least rainfall. Deduce which years had the most hours of sunshine. 

Quiz 5: UK Flower Data 2024 

Study line and bar charts to look for trends in the flower data. Answer questions about average weather readings. Sort years from earliest to latest flowering dates. Study bar charts to see whether plants flowered earlier or later than expected. 

Quiz 6: Wales Weather Data 

Study line and bar charts to look for trends in the weather data. Study line graphs to pick out high and low monthly average temperatures. Study line graphs to answer true or false questions about monthly rainfall. Study Bar charts to order years from warmest to coolest.

Quiz 7: Wales Flower Data 

Study bar and line graphs to determine whether our data shows patterns for the flowering dates of spring bulbs. Use tables to deduce which years saw plants flower earliest. Study combination charts to deduce trends in the data. Compare findings from different charts to see if there are patterns that explain anomalies in the data. 

Have fun Bulb Buddies,

Professor Plant