Mapiau Gwanwyn & eirth gwyn

Hwn yw'r swyddogol cyntaf y gwanwyn. Mae'n cael ei alw 'equinox', sy'n golygu bod y dydd a'r nos bron yr un hyd.

Ym Mhegwn y Gogledd, yr eirth gwyn yn dathlu ymddangosiad cyntaf yr haul mewn chwe mis, ond ym Mhegwn y De'r pengwiniaid yn cael eu paratoi ar gyfer chwe mis o dywyllwch. Dysgais hwn o blog 'Derek the Weatherman - diddorol iawn!

Yn y DU, mae gwyddonwyr ysgol yn mapio'r gwanwyn trwy bostio ganlyniadau i ddangos pan fo blodau gwanwyn ar agor - fel rhan o astudiaeth tymor hir mewn i newid yn yr hinsawdd. Er y dechrau cynnar i'r gwanwyn rwy'n credu y bydd ein canlyniadau yn dangos bod ein blodau wedi dod yn hwyr eleni, oherwydd y rhew hwyr. Mae'r canlyniadau yn hedfan i mewn wythnos yma - 203 hyd yn hyn! Mae llawer o ysgolion yn dal i aros am flodau - gobeithio y byddant yn dod cyn bo hir.

Edrychwch ar y lluniau hardd a anfonwyd i mewn gan Ysgol Fulwood a Cadley Ysgol a Iau Brynhyfryd.

Beth yw'r bwlb dirgel?

Ysgol Porth Y Felin: Ar ddydd Llun roedd yn glawog ac rydym yn credu bod y bwlb dirgelwch yn tiwlip. Ysgol Gynradd Glyncollen: Rydym wedi darganfod mai un o'n bylbiau dirgelwch yw tiwlip. Mae ein cennin Pedr a crocws edrych hyfryd yn yr heulwen y gwanwyn. Ans: Mae'r ddwy ysgol yn gywir - Da iawn chi!
 

Eich sylwadau:

Fulwod and Cadley reported: All our crocuses have flowered now but 15 of our daffodil plants have no buds at all. We think, that they are unlikely to produce any buds now, we would be grateful if you would let us know what you think?

Ans: I agree, if there are no buds by now, sadly it is unlikey that they will flower. This has happenend to a few of mine too. The reason this has happened is unclear. When a daffodil doesn't make a flower gardeners say that the plant has gone 'blind' - as it has no flower head. This normally happens if the bulb has been flowering for a few years or if there is too much nitrogen in the soil - but this doesn't normally happen with a new bulb. This seems to have happened to my bulbs that started to grow really early - end of Decemeber early Jan. They grew tall then we had the frost and they seemed to stop growing taller - until much later. The hours of sunshine is a big factor with dafs - so we will have to look at all the records to see if there are any trends before we can make any conclusions.

Channelkirk Primary School asked: We measured the height of our plants in cm, but the site has it as mm. Should we measure the flower only? Ans: No, please measure the height in mm if possible or simply convert to mm. Thanks Prof.P

Ysgol Bro Cinmeirch: Tyfodd ccenin pedr mae o yn 215mm a dyfodd y grocws 35mm. Tyfodd cenin pedr arall 85mm a tyfodd y crocws 120 mm. Ateb: Sylwadau gwych!

Ysgol Nant Y Coed: I think that it's great to learn about rainfall and how it works their magic with flowers It's fun experementing on this and it's a experience for children to learn to measure. Ans: Glad you enjoyed - thanks for helping me. Prof. P

Ysgol Nant Y Coed: It was a very good experiment! Ysgol Nant Y Coed. I like the experiment!!!!!!!!!!! Ans: Glad you enjoyed the experiment! Thanks so much for helping me with this. Prof. P

www.amgueddfacymru.ac.uk/scan/bylbiau

Twitter http://twitter.com/Professor_Plant

Facebook Professor Plant

 

Breuddwydion Chwyldroadol: Celf Ffrengig gyda Phrifysgol Bryste

Cerbyd Trydydd-dosbarth, Honore Daumier
Cerbyd Trydydd-dosbarth

Honore Daumier (1808 - 1879)

Gweithwyr ar y Stryd, 1838-40. Honore Daumier (1808 - 1879)

Gweithwyr ar y Stryd, 1838-40
Honore Daumier (1808 - 1879)

Y Chwa o Wynt, Jean-François Millet
Y Chwa o Wynt

Jean-François Millet (1814 - 1875)

Yr Enciliad, Louis Eugène Benassit

Yr Enciliad
Louis Eugène Benassit (1833 - 1904)

Mae gan Amgueddfa Cymru un o'r casgliadau mwyaf eithriadol o gelf Ffrengig y bedwaredd ganrif ar bymtheg yn y DU. Yma gwelwn golwg or newydd ar gasgliad yr Amgueddfa o baentiadau'r cyfnod cyn yr Argraffiadwyr Ffrengig, gyda gwaith ymchwil a dehongli gan Brifysgol Bryste.

Canrif y Chwyldro

Penderfynodd arlunwyr gofnodi hanes cymdeithasol a gwleidyddol cythryblus Ffrainc ar gynfas, yn enwedig y newidiadau mewn bywyd bob dydd ac yn nisgwyliadau pobl. Esgorodd Chwyldro 1789, pan sefydlwyd y Weriniaeth Ffrengig Gyntaf, ar ganrif o wrthdaro ac ansicrwydd i'r boblogaeth. Er bod ambell artist yn ceisio portreadu digwyddiadau'r dydd, roedd eraill yn ceisio ail-gyfl eu'r hen draddodiadau coll.

Chwyldro a Realaidd

Academi Celfyddyd Gain y wladwriaeth a'i harddangosfa swyddogol, y Salon, oedd yn llywio cyfeiriad celf Ffrengig o'r ail ganrif ar bymtheg ymlaen. Erbyn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, fodd bynnag, dechreuodd llawer o arlunwyr herio'r Academi a'r Salon. Mae llawer o'r paentiadau yn dangos eu bod yn torri'r traddodiad ac yn dechrau mabwysiadu arddull fodern newydd. Dechreuodd mwy a mwy o arlunwyr gefnu ar y ffi gyrau Beiblaidd a'r arwyr Rhufeinig a oedd yn rhemp ar waliau'r Salon.

Yn Cerbyd Trydydd-dosbarth, mae Honoré Daumier yn cyfeirio at ddyfais allweddol y ganrif, sef trên stêm. Ar y llaw arall, mae Y Teulu Gwerinol gan Jean-François Millet yn cyfl wyno portread o ffermwyr a delfryd o gefn gwlad Ffrainc. Er eu bod nhw'n baentiadau tra gwahanol, mae thema gyffredin iddynt, sef portreadu bywyd cyfoes a dirodres bob dydd.

Dyma pryd y dechreuodd artistiaid Ffrengig beintio fel hyn; dull y cyfeirir ato'n aml fel peintio 'Realaidd'. Y newidiadau yng nghynnwys lluniau fraenarodd y tir ar gyfer yr hyn a ystyriwn yn Gelf Fodern heddiw.

Ansicrwydd Gwleidyddol

Ar ôl i'r Brenin Siarl X gael ei ddiorseddu gan Chwyldro Gorffennaf 1830, daeth Louis-Phillippe yn frenin tan iddo yntau gael ei ddisodli gan Chwyldro mis Chwefror 1848. Arweiniodd hyn at sefydlu'r Ail Weriniaeth gan roi'r hawl i ddynion bleidleisio ac addewid o ddemocratiaeth. Er hynny, mae'r modd y ffrwynwyd gwrthryfel y gweithwyr yn chwyrn ym mis Mehefi n y fl wyddyn honno, les journées de Juin, yn dangos fod yr hen rwystredigaeth yno o hyd. Mae Gweithwyr ar y Stryd Daumier yn cyfl eu'r tensiynau hyn ac fel petai'n rhagweld y digwyddiadau hyn. Roedd ei luniau'n beirniadu'r gwahaniaethau parhaus rhwng y dosbarthiadau cymdeithasol.

Mae llun diweddarach Millet, Yr Heuwr, yn pwysleisio'r bywyd gwerinol a llafurio ar y tir. Roedd amaethyddiaeth yn rhan ganolog o'r hunaniaeth genedlaethol Ffrengig, ac roedd Millet yn tristau'n fawr o weld cymaint yn symud o gefn gwlad i'r dinasoedd.

Ym 1870, dechreuodd Ffrainc ryfela yn erbyn Prwsia gyda goblygiadau trychinebus. Ffodd llawer o arlunwyr i ddiogelwch cefn gwlad yn ystod y rhyfel, gan gynnwys Millet a adawodd Barbizon i chwilio am loches ar arfordir Normandi. Ar ôl dychwelyd, aeth ati i beintio Y Chwa o Wynt; portread o nerth a grym dychrynllyd y storm sy'n cyfl eu newid a dinistr rhyfel. Mae Yr Enciliad gan Louis Eugene Benassit yn dangos ymateb mwy uniongyrchol.

Y Teulu Gwerinol (1871-2),  Jean-François Millet (1814 - 1875)

Y Teulu Gwerinol (1871-2)
Jean-François Millet (1814 - 1875)
Olew ar gynfas
Casgliad y Chwiorydd Davies

Yr Heuwr, 1847-8, MILLET, Jean-François
Yr Heuwr

, 1847-8
MILLET, Jean-François (1814 - 1875)

Cinio yn y Wlad, 1868. Honore Daumier
Cinio yn y Wlad

, 1868
Honore Daumier (1808 - 1879)

Y Traeth yn Trouville, 1890, Louis Eugéne Boudin
Y Traeth yn Trouville

, 1890
Louis Eugéne Boudin (1824 - 1898)

Y Baich Trwm, Honore Daumier
Y Baich Trwm

Honore Daumier (1808 - 1879)

Hamdden

Yn ystod ail hanner y bedwaredd ganrif ar bymtheg, daeth y dosbarth canol neu'r bourgeoisie yn gyfoethocach diolch i'r newidiadau yn strwythur y dosbarthiadau cymdeithasol yn Ffrainc.

Dechreuasant awchu am nwyddau moeth amrywiol, o'r rhad i'r technolegol. Yn fwy na dim, roeddynt yn hoffi paentiadau a oedd yn eu dangos yn hamddena ac yn pwysleisio'u statws newydd mewn cymdeithas. Dechreuodd arlunwyr ymateb trwy wneud paentiadau a oedd at ddant y gynulleidfa gynyddol newydd hon.

Dyfeisiwyd y trên stêm ym 1804, ac o fewn hanner can mlynedd, roedd rheilffyrdd yn cael eu gosod ar hyd a lled Ffrainc. Mae Cinio yn y Wlad gan Daumier ac Y Traeth yn Trouville gan Boudin yn portreadu'r ymwelwyr dosbarth canol.

Yn ogystal ag adlewyrchu'r datblygiadau chwyldroadol ym myd trafnidiaeth a thwristiaeth, dechreuodd arlunwyr frwsio'n rhydd gyda lliwiau llachar i gyfl eu awyrgylch o fwyniant a phleser pur. Cafodd y defnydd chwyldroadol hwn o olau a brwsio rhydd ddylanwad aruthrol ar arddull newydd maes o law — Argraffi adaeth.

Mewnod a'r Aelwyd

Mae golygfeydd o fenywod yn rhan amlwg iawn o'n casgliad o baentiadau Ffrengig o'r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Er hynny, mae'n ddiddorol nodi mai artistiaid gwrywaidd beintiodd yr holl luniau hyn, felly rydym yn edrych arnynt o safbwynt dynion y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Felly, gallwn ddechrau deall rôl y fenyw mewn cymdeithas.

Mae Y Baich Trwm gan Daumier yn dangos gweithgareddau'r ferch dosbarth gweithiol, tra bod paentiadau eraill yn portreadu merched hardd a ffasiynol o ddosbarth uwch. Dengys hyn bod rhaniadau rhwng y rhywiau a dosbarth cymdeithasol yn dal mewn grym ar ôl y Chwyldro.

Boed yn brysur wrth eu gwaith neu ar eu heistedd yn oddefol, gellir dehongli'r lluniau hyn fel drych o'u sefyllfa mewn cymdeithas.

Research and Reveal

Here we present four essays, giving a fresh look at the Museum's collection of pre-Impressionist French paintings, researched and interpreted by postgraduate students from the University of Bristol:

Personalities in Paintings, by Matthew Howles

 


 

Landscape Fakes, by Jessica Hoare

 


 

The Landscapes of Millet, by Jessica Hoare

 


 

The Paintings of Charles Bargue, by Rhian Addison

 

Blodyn cyntaf yn Yr Alban!

Llongyfarchiadau i Ysgol Gynradd Gordon ar gyfer anfon y cofnod blodau 1af ar gyfer yr Alban! Er cael problemau gyda fandaliaeth yr wythnos hon maent wedi llwyddo i ail-poti flodau ac anfon eu cofnodion. Gwyddonwyr gwych iawn!

Drwy edrych ar y map a'r dyddiadau blodeuo mae'n ymddangos bod y blodeuo wedi symud yn araf ar draws y wlad yr o'r De Orllewin i'r Gogledd Ddwyrain. Ond bod llawer o'r ardaloedd sy'n bell o'r môr yn dal i aros ar gyfer blodau?

Cwestiwn yr wythnos: Pam mae blodau'r gwanwyn ger yr arfordir yn agor yn gynharach na'r rhai mewndirol? Byddaf yn datgelu'r ateb yr wythnos nesaf.

Fy holl flodau wedi agor ac ar y penwythnos roedd yn wir yn teimlo fel y gwanwyn. Roedd yr haul yn tywynnu a fy nghennin Pedr yn blodeuo. Roeddwn yn falch i feddwl bod y rhan fwyaf o'r gaeaf yn  tu ôl i ni a gallwn edrych ymlaen at yr haf!Mae'r blodau hefyd wedi agor yn Ysgol Eyton - diolch am y llun.

Ymosodiad wlithod! Mae rhai o fy gennin Pedr wedi cael ei fwyta gan wlithod. Cymerais y gwlithod i lawr i waelod y ardd - bell oddi wrth fy cennin Pedr. Croesi bysedd byddant yn cadw i ffwrdd.

www.museumwales.ac.uk/scan/bylbiau

Twitter http://twitter.com/Professor_Plant

Facebook Professor Plant

 

Blodyn cyntaf yn Lloegr!

Mae'r Crocws gyntaf Llloegr wedi ymddangos yn Ysgol Fulwood a Cadley - ar yr 2il o Fawrth.

Llongyfarchiadau hefyd i Ysgol Bodfari & Ysgol Lakeside sydd wedi adrodd cennin Pedr a blodau crocws yn agor.

Tybed pryd y bydd y blodau yn agor yn yr Alban? Mae mor gyffrous cael ysgolion o tair gwlad yn cymryd rhan yn yr ymchwiliad Bylbiau Gwanwyn eleni! Diolch yn fawr i'r Ymddiriedolaeth Edina - ar gyfer gwneud hyn yn bosibl!

Cadwch gwylio y map i weld ble mae'r blodau yn agor ac anfonwch unrhyw luniau sydd gennych i mi ac at y wasg leol.

Mae'r holl ddata sy'n cael ei anfon mewn yn cael ei ddefnyddio i greu dyddiad blodeuo cyfartalog ar gyfer pob ysgol. Gwyliwch y siart crocws a chennin Pedr siart i weld y newidiadau fel mae'r data yn dod i mewn Mae'n wirioneddol bwysig bod pob disgybl yn anfon yn eu cofnod - fel y gall y we gyfrifo dyddiad blodeuo cyfartalog ar gyfer eich ysgol.

www.museumwales.ac.uk/scan/bylbiau

Twitter http://twitter.com/Professor_Plant

Facebook Professor Plant

More flowers on the map

Flowers have popped up all over Wales this week. Crocus opened in Milford, Oakfield, Windsor Clive, Christchurch and Lakeside Primary. Daffodils opened in Ysgol Glan conwy and Christchurch! I wonder if the next flower will open in Scotland or England. Keep watching this map to see.

www.museumwales.ac.uk/scan/bulbs

Follow me on Twitter http://twitter.com/Professor_Plant

Follow Professor Plant Facebook