Helios ac Eclips Rhannol yr Haul Heather Jackson, 31 Gorffennaf 2026 Nos Fercher 12 Awst 2026, bydd modd i bobl yng Nghymru weld eclips rhannol yr haul. Mae hyn yn golygu y bydd tua 90% o’r Haul wedi’i orchuddio gan y Lleuad. Dyma fydd yr eclips agosaf i eclips cyflawn yr haul yng ngwledydd Prydain ers 1999, a bydd rhaid i chi aros tan 2090 i weld eclips llawn nesaf yr haul yng Nghymru!Ar yr un pryd, bydd ymwelwyr Amgueddfa Cymru yn cael cyfle i archwilio Helios, sef gosodwaith goleuedig ysblennydd gan yr artist Luke Jerram. Bydd modd i ymwelwyr brofi’r Haul mewn eclips rhannol ac archwilio dehongliad artistig agos. Bydd Amgueddfa Caerdydd yn agor yn hwyr ar 12 Awst i ddathlu’r eclips. I’ch helpu i’w weld yn ddiogel, byddwn ni wrthi drwy’r dydd yn creu syllwyr eclips o focsys grawnfwyd yng Nghanolfan Darganfod Clore. Beth am ddod â bocs grawnfwyd gyda chi i’w droi’n declyn gwyddonol? Mae tocynnau i’r digwyddiad hwn am ddim, a gallwch eu harchebu yma: Hwyrnos yr Amgueddfa: Eclips yr Haul | Amgueddfa CymruBeth yw eclips yr haul?Mae eclips yr haul yn digwydd pan fydd y Ddaear, y Lleuad a’r Haul mewn rhes â’i gilydd. Mae’r Lleuad yn mynd heibio i flaen yr Haul ac yn atal ei olau, gan daflu cysgod bach ar y Ddaear. Gan fod y cysgod yn eithaf bach o gymharu â maint y Ddaear, dim ond rhai gwledydd sy’n gweld yr eclips. Llinell drwchus (sy’n goch ar y map o’r byd) yw’r ‘llwybr cyfanrwydd’ lle mae gwylwyr yng nghysgod llwyr y Lleuad. Bydd y bobl hyn yn gweld eclips cyflawn. Ar 12 Awst, bydd y llwybr cyfanrwydd yn mynd dros yr Ynys Las, Gwlad yr Iâ, a Sbaen. Bydd pobl yng ngwledydd Prydain, Ffrainc, Gwlad Belg, y Swistir a gogledd yr Eidal yn gweld eclips rhannol, lle mae rhan o'r Haul (90%) wedi'i orchuddio gan y Lleuad.Yn achos Cymru, dyma fydd yr eclips agosaf i eclips cyflawn ers 27 mlynedd!Eclipsau hanesyddol yng NghymruMae eclipsau haul cyflawn yn brin iawn yng Nghymru, ond mae yna gofnodion ohonyn nhw. Fis Mehefin 1927 oedd y diwethaf, ond roedd y tywydd yn wael gyda chymylau tywyll a glaw trwm. Yn achos eclips 1836, roedd pethau’n well yng Nghymru. Ymddangosodd yr adroddiad barddonol canlynol yn y Seren Ogleddol wedi hynny. Byddai trigolion gwreiddiol bythynnod Rhyd-y-car a Ffermdy Cilewent yn Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru wedi gweld yr eclips hwn yn yr un modd â’r awdur hwn.DIFFYG AR YR HAULCymerodd y peth anarferol hwn le, Sabbath y 15 o Fai, yn union yn yr amser. Mewn rhai mannau yn y dywysogaeth, dywedir bod y brain yn mynd i'w coedwigoedd, yr adar yn mynd i'w nythod, a'r ystlum yn dangos ei hun; yr ieir yn chwilio am eu clwydau. Yr oedd natur wedi llawn prydferthwch, felpetai wedi ei daro â syndod a rhyfeddod; yr awyr yn oer a thywyll, fel pe bai rhywbeth annormal yn dod i'r ddaear; ac wedi i'r gwanwyn godi, dyma natur yn codi o farwolaeth i fyw, yr ystlumod yn dianc i'w tyllau, a'r adarbach yn canu'n hapus i'w Creawdwr, a phob peth yn edrych mor brydferth a dymunol a cynharach. SOLAR ECLIPSEThis unusual event took place on Sabbath, 15th May, exactly at that time. In some parts of the county, it is said that the crows went to their woods, the birds went to their nests, and the bats appeared; the hens went to roost. Nature that was full of beauty, appeared as if struck with wonder and amazement; the air was cold and dark, as if something abnormal was coming to the earth; and after the sun reappeared, nature arose from death to life, the bats escaped to their holes, and the little birds sang happily to their Creator, and everything looked as beautiful and pleasant as before.Beth fydd yn digwydd ar 12 Awst 2026? 6.17pm (Caerdydd): Yn gyntaf bydd y Lleuad yn gorchuddio rhan o ddisg yr Haul. Bydd y Lleuad yn symud yn araf o flaen yr Haul tan y bydd tua 90% o’r Haul wedi’i gorchuddio. 7.12pm (Caerdydd): Uchafbwynt yr eclips, pan fydd digon o’r haul wedi’i orchuddio i wneud gwahaniaeth amlwg yn y tymheredd a lefel y golau. Fydd yr awyr ddim yn troi’n dywyll mewn gwirionedd. Ar ôl yr uchafbwynt, bydd y Lleuad yn symud yn araf oddi ar ddisg yr Haul tan mai dim ond darn bach fydd ar ôl.8.06pm (Caerdydd): diwedd yr eclips.Gan y bydd hyn yn digwydd wrth i’r Haul fachlud, bydd yr Haul a’r Lleuad yn mynd yn is ac yn is ar y gorwel wrth i’r eclips barhau. Y ffordd orau o weld yr eclips fydd o fan uchel â golygfa glir o’r gorwel gorllewinol. Bydd rhaid i ni groesi bysedd am awyr ddi-gwmwl!Bydd eich golygfa hefyd yn dibynnu ar ble yng Nghymru ydych chi – Sir Benfro fydd â’r golygfeydd gorau. Yno bydd 94% o’r Haul wedi’i orchuddio gan y Lleuad. Os ydych chi’n bwriadu gweld yr eclips ar 12 Awst, beth am ymweld â Helios i gael golwg agos o’r Haul ymlaen llaw i weld sut olwg sydd ar yr Haul yn agos? Llun cyfansawdd o eclipse rhannol yr haul o Ganolfan Ofod Johnson NASA yn Houston, 21 Awst 2017. NASA Image and Video Library. Sut i weld eclips yr haul Ddylech chi fyth edrych yn uniongyrchol ar yr Haul, hyd yn oed yn ystod yr eclips. Gall gwneud hynny niweidio’ch llygaid yn ddifrifol. Byddwn ni’n creu syllwyr eclips drwy gydol y dydd ar 12 Awst, felly beth am ddod i greu un eich hun?Gallwch wylio eclips rhannol yr haul yn ddiogel ar 12 Awst drwy ddefnyddio: 1. Sbectol eclips – Gall sbectol arbennig ar gyfer yr eclips atal pelydrau niweidiol yr haul a’ch galluogi i edrych ar yr haul yn ddiogel. Nid yw sbectol haul arferol yn ddiogel i’w defnyddio! Gwnewch yn siŵr bod gan eich sbectol eclips ardystiad diogelwch ‘ISO 12312-2' wedi’i argraffu arnyn nhw. Peidiwch ag ailddefnyddio hen sbectol eclips: efallai na fyddan nhw’n ddiogel. Gallai hyd yn oed crafiad microsgopig yn y lens niweidio’ch golwg Sbectol eclips, CC BY-SA 3.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0>, via Wikimedia Commons 2. Telesgop yr haul – Gwiriwch gyda’ch cymdeithas seryddol leol i weld a ydyn nhw’n cynnal digwyddiad gwylio’r eclips ar 12 Awst. Efallai y bydd ganddyn nhw delesgopau â hidlwyr haul arbennig arnyn nhw, sy’n ddiogel i’w defnyddio i wylio’r Haul. Ddylech chi fyth ddefnyddio telesgopau na binocwlars arferol i edrych ar yr Haul. 3. Creu taflunydd twll pin – Mae sawl ffordd y gallwch greu ‘taflunydd twll pin’, a fydd yn eich galluogi i weld yr eclips drwy daflunio golau’r Haul, a’r tamaid sy’n cael ei gymryd ohono, ar arwyneb arall. Rhowch gynnig ar hwn: Creu eich camera twll pin eich hun | The Schools' Observatory. Gallwch hyd yn oed ddefnyddio twndis cegin i daflunio delwedd o’r eclips yn ddiogel ar y ddaear! Archebwch eich tocynnau am ddim yma - Hwyrnos yr Amgueddfa: Eclips yr Haul
SBRAGIO - galwad am weithwyr creadigol llawrydd! 31 Gorffennaf 2026 Ydych chi’n gerddor, artist, peiriannydd sain neu’n gweithio mewn maes creadigol? Rydym yn chwilio am weithwyr llawrydd i arwain ar broject cerddorol cyffrous fydd yn rhan o ailddatblygiad Amgueddfa Lechi Cymru. Bydd ailddatblygiad yr amgueddfa yn gwarchod, gwella a dehongli safle arbennig yr Amgueddfa Lechi, ac yn creu canolfan Treftadaeth y Byd UNESCO gan gefnogi sgiliau traddodiadol, dysgu a lles a rydym wedi ymrwymo i greu gofodau newydd a gwahanol ble mae pobl yn gweld eu hunain yn profi ymdeimlad o berthyn. Meddai Chloe Ward - Rheolwr Ymgysylltu y Project: "Bydd Project SBRAGIO yn gweithio gyda chymunedau a lleisiau lleol i greu gofodau a phrofiadau ysbrydoledig sy’n cynnig persbectif unigryw ar hanes y cymunedau chwarela a luniodd yr ardal hon o Gymru. Bydd yn dod â phobl ynghyd i weithio gyda sŵn a cherddoriaeth mewn ffordd sy’n adlewyrchu hanes, tirwedd a straeon byw’r gymuned leol. Bydd cyfle i gydweithio, arbrofi a chreu gwaith newydd fydd yn helpu ailddweud stori yr Amgueddfa Lechi drwy weithio gyda grwpiau targed o’r ardaloedd llechi ac ardaloedd lleol yr amgueddfa, gyda ffocws ar gymunedau lleol, pobl o ardaloedd economaidd-gymdeithasol isel, cymunedau mwyafrif byd-eang, pobl hŷn gan gynnwys pobl yr effeithir arnynt gan ddementia, pobl ifanc."Bydd arweinyddion SBRAGIO yn gyfrifol am recriwtio a gweithio gyda’r cymunedau, datblygu syniadau creadigol sy’n ymateb i’r Amgueddfa a’i hanes ac arwain ar broses gydweithredol, gynhwysol a chyffrous a chreu allbwn o ddarnau cerddorol newydd ar y cyd gyda chymunedau targed lleol, fydd yn cael ei ddefnyddio i gyfoethogi dehongli newydd Amgueddfa Lechi Cymru. Bydd yr arweinyddion yn helpu cydlynu a chyfrannu at ddigwyddiad arbennig i ddathlu’r gwaith ar ddiwedd y project, er enghraifft cyngerdd neu ŵyl. Amserlen Bydd y project yn cychwyn mor fuan â phosib. Rydym yn gobeithio bydd y project creadigol hwn yn dod i ben tua diwedd 2026. Mi fydd hi’n bosib cyflwyno elfennau terfynol yn gynnar yn 2027, ond dim hwyrach na diwedd Mawrth 2027. CyllidebMae cyfanswm o 3 gronfa o £3,000 ar gael, ar gyfer 3 elfen wahanol. Dylai’r cyfanswm o £3,000 gynnwys holl ffioedd, teithio, chynhaliaeth ac unrhyw ddeunyddiau. Mae cyllideb ar wahân i dalu costau darpariaeth cyfieithu neu unrhyw gostau sy’n ymwneud â hygyrchedd. Mae Amgueddfa Cymru yn ad-dalu costau teithio ar gyfer gweithwyr llawrydd ar gyfradd o 25c y milltir. IaithMae'n hollbwysig i ni fod pobl yn gallu cymryd rhan yn y Gymraeg a'r Saesneg, ac felly’n bwysig bod unrhyw hwyluswyr neu waith cymunedol yn cael ei gynnal yn ddwyieithog. Byddwn yn ffafrio datganiadau o ddiddordeb gan unigolion sy'n siarad Cymraeg neu'r rhai sy'n dangos dealltwriaeth o hyn. Bydd angen i chi sicrhau eich bod yn gallu cydymffurfio â Safonau'r Gymraeg Amgueddfa Cymru sydd i'w gweld yma.HawlfraintAmgueddfa Cymru fydd yn berchen ar hawlfraint yr holl gynnyrch o'r project hwn.Mynegi diddordeb a cheisioRydym yn croesawu cynigion ysgrifenedig dim mwy na 2 dudalen A4, neu fideo byr/recordiad llais sydd o dan 5 munud. Rydym yn hapus i drafod ffyrdd eraill o wneud cais am y cyfle hwn. Bydd angen cynnwys y wybodaeth ganlynol: Profiad perthnasol o sut rydych chi wedi ymgysylltu'n greadigol â chymunedau.Gwybodaeth am eich maes ymarfer creadigol a'ch syniadau ar gyfer y prosiect - be fyddech chi'n bwriadu ei gyflawni ac efo pwy fyddech chi'n bwriadu gweithio.Amlinelliad o’ch costau chi, gan gynnwys eich ffi dyddiol. Mae mwy o wybodaeth ar gael yn y ddogfen ymaOs oes gennych ddiddordeb neu eisiau gwneud cais danfonwch eich mynegiant o ddiddordeb drwy e-bost at chloe.ward@amgueddfacymru.ac.uk - erbyn 11/09/2026. Byddwn yn adolygu ceisiadau yn barhaus ac yn cysylltu â phob ymgeisydd ddim hwyrach na wythnos ar ôl y dyddiad cau. Galwad am ddiddordeb Cronfa Gerddorol (PDF)
Gardd Llawn Rhosod a Hanes Elin Barker, Cadwraethydd Gardd , 22 Mehefin 2026 Yn Amgueddfa Werin Cymru Sain Ffagan, mae’r ardd rosod, neu’r Roseri, yn llawn lliw ac arogl yn ystod yr haf. Ond y tu ôl i’r harddwch, mae llawer o waith caled a hanes hir a diddorol.Cynlluniwyd y Roseri gyntaf yn 1898 gan Hugh Pettigrew, prif arddwr ar y pryd. Roedd llwybrau gwair yn troelli drwyddo, trellysau gyda rhosod dringo, a chamlas wedi’i phlannu a lili’r dŵr a physgod addurnol. Plannwyd dros 100 math o rhosod.Ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf, doedd y Roseri ddim yn derbyn gofal. Llenwyd y gamlas, a chafodd y trellysau a’r pergolas eu tynnu i lawr. Yn y 1940au, ar ôl i deulu Plymouth roi tiroedd Sain Ffagan i’r Amgueddfa, crewyd gardd rosod symlach gyda gwelyau trionglog.Yn 1998, penderfynodd yr Amgueddfa adfer cynllun gwreiddiol Pettigrew. Cloddiwyd y gamlas hen ac ailblannwyd hi gyda lili’r dŵr. Tynnwyd y gwelyau trionglog, ac ailosodwyd gwelyau crwm o amgylch y gamlas, yn ôl cynllun gwreiddiol Pettigrew. Dewiswyd rosod yn ofalus yn seiliedig ar restr ysgrifennwyd Pettigrew yn 1904.Fodd bynnag, dros amser, daeth llawer o’r hen rhosod yn aniach. Cafodd y planhigion eu heffeithio’n wael gan glefyd o’r enw ‘black spot,’ sy’n gwneud i’r dail droi’n felyn a datblygu smotiau du ac yna syrthio. Cyn Deddf yr Awyr Lân yn 1956, roedd ‘black spot’ yn brin oherwydd bod llawer o sylffwr yn yr aer o lygredd. Ond pan wnaeth yr awyr lanhau, ‘black spot’ yn broblem fwy.Yn 2017, ailblannwyd y Roseri unwaith eto. Y tro hwn, defnyddiwyd llawer o rosod modern, planhigion cryf a iach sy’n blodeuo am amser hir, ond sydd dal yn cadw harddwch ac arogl y rhosod traddodiadol. Mae llawer o'r rhosod yn yr ardd wedi dod o David Austin, tyfwr enwog o rosod hardd. Enw un o'r rhosod arbennig hyn yw 'Roald Dahl,' a enwyd ar ôl yr awdur enwog a aned yng Nghaerdydd.Rydyn ni’n parhau i arddio yn ysbryd y cyfnod Edwardaidd, oherwydd mae’r rhan fwyaf o’r gerddi addurniadol yn Sain Ffagan yn dyddio’n ôl o’r cyfnod hwnnw. Roedd yr Edwardiaid wrth eu boddau gyda rhosod, ac ninnau hefyd! Ond nid yw’r gwaith bob amser yn llawn ‘glamour’. Bob mis Ionawr, caiff y rhosod eu tocio’n galed i’w cadw’n iach. Wedyn, caiff y gwelyau eu gorchuddio a tail organig. Rydyn ni’n ychwanegu tail i'r pridd i’w fwydo. Mae pridd iach yn helpu’r rhosod i dyfu’n gryf ac yn iach.Yn ystod yr haf, mae’r garddwyr yn torri’r hen flodau i ffwrdd i annog y planhigion i greu flodau newydd. Maent yn gadael rhai blodau i ddatblygu’n hips rhosod, a ddefnyddir i addurno’r tai hanesyddol yn y gaeaf. O amgylch y rhosod yn y Roseri, mae blodau fel lafant a fiolas wedi cael eu plannu i helpu peillwyr fel gwenyn a phili-palod.Mae rhai rhosod, a elwir yn rhosod sengl, sydd a llai o betalau ac yn caniatau i wenyn gyrraedd y neithdar a’r paill yn hawdd. Rhai o'n ffefrynnau yw rhosod ‘Tottering-by- Gently’ a ‘Starlight Symphony’.Heddiw, mae’r Roseri yn llawn lliw ac arogl. Mae’r rhosod newydd yn edrych ac yn teimlo fel yr hen rhosod, ond maent yn blodeuo dro ar ôl tro drwy’r haf. Maent yn ein hatgoffa o’r holl gariad, gofal a gwaith caled sydd ei angen i gadw gardd yn llawn bywyd.
Atgofion trwy grefft, gan Rachel Evans 1 Ebrill 2026 Fel artist, mae fy ngwaith yn archwilio olion hanes cymdeithasol a gedwir o fewn arteffactau domestig a thirweddau lleol. Rwy'n cael fy nenu at fanylion sy'n myfyrio ar feithrin a dyfeisgarwch, yn enwedig rhai a luniwyd gan brofiadau dyddiol menywod, sydd yn aml ar goll o hanesion swyddogol. Roedd y project hwn yn gyfle gwych i ymgysylltu â chyfranogwyr, clywed straeon, ac archwilio sut mae gwrthrychau bob dydd yn dal atgofion a hanesion. Dechreuodd ein sesiynau yn yr ‘ystafell ddydd’ ar ward Morfa, Ysbyty Alltwen, gyda sgyrsiau am fywyd domestig y gorffennol, wedi’u sbarduno gan arteffactau o'r amgueddfa, fel crochenwaith, cyllyll a ffyrc, a thecstiliau. Fe wnaethon ni greu darnau personol wedi'u hysbrydoli gan fywyd domestig gan ddefnyddio clai aer-sychu, gyda gweadau sy'n adlewyrchu llafur diwydiannol a llafur cartref. Drwy ddefnyddio stampiau llythrennau, roedd modd argraffu atgofion o'n trafodaethau i'r clai, gan ychwanegu haen bersonol at straeon torfol. Ychwanegwyd lliw gydag inc a graffit, neu de a choffi, wedi'i bwffio i roi naws oedrannus i’r darnau - proses a oedd yn adleisio tasgau domestig. Ysbrydolodd y matiau rhacs sydd yn rhan o gasgliad yr Amgueddfa Lechi, ac yn symbol o ddyfeisgarwch domestig, ni i greu ein sampl gydweithredol ein hunain. Yn draddodiadol, gwnaethpwyd y matiau hyn trwy wthio stribedi rhacs trwy ddeunydd sach; fe wnaethon ni addasu'r dull er mwyn symlrwydd drwy lapio defnydd o amgylch glanhawyr pibellau, yna eu cysylltu â'u gwnïo i siâp mat rhacs bychan. Mae'r darnau cylch brodwaith wedi'u hysbrydoli gan flanced chwarelwr o tua 1900, wedi'i gwneud o ddarnau clytiog o frethyn llwyd wedi'u trimio â choch, i amddiffyn ei berchennog rhag amodau llym y barics. Mae ein darnau wedi'u gwnïo yn cyfuno dyfeisgarwch gwnïo a thrwsio â symbolau o'r llefydd tân cerfiedig a welir mewn rhai cymunedau chwarelyddol.Mae'r darnau maint cerdyn post yn parhau â'r thema, yn cynnwys symbolau o'r llefydd tân, gyda thestun wedi'i dynnu o sgyrsiau ac atgofion.Mae'r project hwn wedi bod yn ffordd wych o rannu straeon personol a chreadigrwydd, gan ddod â phobl ynghyd trwy greu gyda’n gilydd - diolch i bawb a gymerodd ran!"Braf oedd dod at ein gilydd a dysgu sgiliau newydd" - claf o ward Morfa, Ysbyty AlltwenManylion cyswllt: rachelevanscelf@gmail.comInstagram: rachelevans_artist Cynhaliwyd y gweithgareddau yma fel rhan o broject ailddatblygu Amgueddfa Lechi Cymru, a ariennir gyda nawdd gan Gronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol, Llywodraeth y DU trwy Gyngor Gwynedd fel rhan o broject Llewyrch o’r Llechi, Llywodraeth Cymru yn cynnwys y Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol, Sefydliad Wolfson, Sefydliad Garfield Weston a chyllidwyr eraill.
Bywyd gwyllt cudd yng ngardd yr amgueddfa 🐝🌿 Josh David-Read, 3 Mawrth 2026 Cyn 2017 roedd gardd ganolog Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn ardal dywyll, heb unrhywbeth i ddenu bywyd gwyllt. Yna daeth Gradd GRAFT i droi’r pridd a chreu hafan i fywyd gwyllt mewn ardal goncrid yma yn Abertawe.Dros y ddwy flynedd ddiwethaf rwyf wedi gweld nifer o rywogaethau o bryfed ac adar yn ymweld â’r Ardd, ac mae rhai wedi ymgartrefi yma yn yr Ardd yn gartref iddynt.Yn Graft nid ydym yn defnyddio unrhyw blaladdwyr, ac rydym yn ceisio datrys problemau gydag atebion naturiol ac organigAr gyfer Diwrnod Bywyd Gwyllt y Byd rwy’n tynnu sylw at rai o’r pryfed a’r adar mwyaf diddorol – a hefyd rhai annifyr – sy’n ymweld â’r Ardd, a sut maent yn effeithio ar y gofod.Brenhiniaeth y compost! 👑🌱 Rydym yn cynhyrchu ein compost ein hunain ar y safle. Dyma’r lle gorau i weld “brenhiniaeth” y domen gompost, a’r pryfed gorau wrth eu gwaith o dorri deunydd organig i lawr yn bridd cyfoethog ar gyfer ein gwelyau tyfu.Mae gennym y mwydyn pridd gostyngedig, sy’n helpu i awyru’r pridd ac yn torri deunydd organig i lawr yn bridd defnyddiol. Mae gennym gannoedd os nad miloedd ohonynt! A oeddech chi’n gwybod bod dros 16 o rywogaethau gwahanol? 🪱Peillwyr 🐝🌼Dyma’r pryfed rydyn ni’n eu caru fwyaf – y peillwyr. Mae’r rhain yn gasgliad o bryfed (ac weithiau adar, ond nid yn ein hachos ni) sy’n cefnogi ein hecosystem.Wrth gwrs mae gennym ein gwenyn mêl, sy’n cael eu rheoli gan Alyson a grŵp o fyfyrwyr o Ysgol Dylan Thomas. Ar eu hanterth mae gennym dros 100,000 o wenyn yn ein cychod gwenyn!Mae gwenyn yn chwarae rhan enfawr mewn bioamrywiaeth fyd-eang a chynhyrchu bwyd, ac rydym yn ffodus iawn o’u cael yma ar y safle. Cadwch lygad ar ein rhaglen ddigwyddiadau am gyfle i’w gweld!Plâu 🐛Bydd pob garddwr yn cael brwydr gyda phryfed – boed gwyfyn y bresych neu wlithod yn bwyta ein cnydau!Ond rwy’n mynd i dynnu sylw at bla gardd llai adnabyddus o’r enw llysiau’r dail (aphids). Pryfed du bach yw’r rhain sy’n casglu mewn miloedd ar blanhigion. Mae aphids yn hoff iawn o’n ffa llydain a’n brocoli.Gallant achosi clefydau mewn planhigion felly mae’n bwysig eu rheoli. Rydym yn defnyddio plannu cydymaith a hefyd cymysgedd o ddŵr a hylif golchi llestri i helpu ein planhigion.Mae gennym hefyd arwr bach ar ffurf y fuwch goch gota, sy’n bwyta aphids ac yn helpu i greu cydbwysedd. A oeddech chi’n gwybod y gallwch brynu buchod coch gota drwy’r post? Doeddwn i ddim! 🐞Adar 🐦Nid wyf yn wyliwr adar, ond pan fyddaf yn gweithio yn yr ardd ac yn gweld adar yn fy nilyn o gwmpas mae’n rhoi tipyn bach o lawenydd i mi.Daethom o hyd i dystiolaeth o nyth yn ein gwinwydden y llynedd. Nid wyf yn siŵr pa rywogaeth oedd hi, ond mae gennym hefyd robin goch preswyl sy’n galw’r ardd yn gartref ac yn ei “thiriogaeth”.Mae robin goch yn hynod diriogaethol ac anaml y byddwch yn gweld mwy nag un ar y tro. Nid ydym wedi rhoi enw ar yr un yma eto – ond efallai y dylem ei galw’n Charles Watkins, ar ôl crëwr awyren Y Robin Goch… 😄Felly tro nesaf byddwch yn ymweld a’r amgueddfa, ewch allan am dro o amgylch ar ardd i weld pa fywyd gwyllt gallwch chi weld.
