Addysg

Dyma fy blog cynta ers cael fy apwyntio fel Hwylusydd Archwilio Natur yma yn Amgueddfa Sain Ffagan. Prif pwrpas y swydd yw hybu ymwelwyr i’r Sain Ffagan i gymryd sylw ar y wledd o bywyd nature sy’n byw o fewn yr amgueddfa. 

Fel rhan o’r prosiect, mae ‘na wedi bod rhai datblygiadau yn y goedwig yn Sain Ffagan, ger llwybr y goedwig. Ger un o’r paneli gwybodaeth rydym newydd ychwanegu troellwr caneuon adar! Wrth dewis yr aderyn rydych am glywed a troi’r braich ar y troellwr, mae’n bosib i wrando ar 8 aderyn sy’n byw yn ein goedwig. Mae’n ffordd wych o ddysgu caneuon yr adar wahanol!

Rydym hefyd wedi adeiladu cuddfan adar yn y goedwig. Mae’r cuddfan yn lle ffantastic i ymlacio tra’n gwylio adar yn bwydo ar ein gorsaf bwydo. Mor belled rydym wedi nodi o leiaf 9 aderyn wahanol yn ymweld, o’r titw tomos las i cnocell y coed. Wrth gwrs, gan bo ni yn y goedwig, mae digon o wiwerod yn dod i ymweld hefyd! 

Mi ddylai’r cuddfan bod ar agor i’r cyhoedd yn fuan, gobeithio erbyn diwedd y mis! Mae hi wir yn lle delfrydol i ymweld â thermos o de ac i ymlacio. Ar hyn o bryd rydym yn gweithio ar paneli gwybodaeth i’r cuddfan, gobeithio bydd rhain yn barod erbyn y gwanwyn.

Os oes gennych unrhyw awgrymiadau am ddefnydd y cuddfan neu hyd yn oed awgrym am enw, plis rhowch wybod i mi trwy sylwadu. Cadwch lygad ar y blog ‘ma am wybodaeth ar ddigwyddiadau a weithgareddau nature sydd i’w ddod!

Mae’r prosiect wedi’u ariannu gan Biffaward trwy’r Cronfa Cymunedau Tirlenwi a Legal and General.

Ar dydd Mercher 20 Hydref cafod miloedd o blant hwyl yn palu yn y pridd fel rhan o broject Bylbiau’r Gwanwyn i Ysgolion – ymchwil newid hinsawdd.

Roedd nifer yn edrych ymlaen i blannu’r bylbiau bach y byddant yn gofalu amdanynt tan y gwanwyn nesaf. Yr wythnos nesaf bydd yr ysgolion yn dechrau casglu cofnodion tywydd a chwblhau sialensiau Athro’r Ardd er mwyn ennill eu Tystysgrifau Gwyddonwyr Gwych.

Mae’r project yma yn gyfle gwych i ddysgu y tu allan i’r ystafell ddosbarth, ond mae hefyd yn fodd i Amgueddfa Cymru rannu gwybodaeth ac adnoddau  gwyddonol gydag ysgolion ledled Cymru.

Yr ystadegau...

Mae 5.4% o ysgolion cynradd Cymru yn cymryd rhan eleni, 2,681 o ddisgyblion mewn 71 ysgol ar drws Cymru.

Mae 60% o’r ysgolion dros 30 milltir o Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, sy’n bencadlys yr ymchwiliad. 

Mae 42% o’r ysgolion wedi’u lleoli yng Ngogledd Cymru, 33.8% yn Ne Ddwyrain Cymru, 16.9% yng Ngorllewin Cymru a 8.4% yng Nghanolbarth Cymru.

Mae 38% wedi’u lleoli mewn ardaloedd Cymunedau’n 1^af ac mae 40% yn ysgolion Cymraeg neu ddwyieithog.

Mae 37% yn cymryd rhan yn y project am y tro cyntaf tra bo 63% wedi bod yn rhan o’r project am ddwy flynedd neu fwy.

Mae Gwledd yr Hydref yn parhau am un diwrnod arall (fory, dydd gwener yr 29ain). Diolch i bawb a ddaeth i mwynhau'r bwyd yr wythnos yma. Mi fyddaf yn blogio ymhellach am yr Hydref cyn bo hir, ond yn y cyfamser dyma'r ryseitiau fe ddefnyddiom:

We've convened a crisis meeting of the Forum's members in order to draw up a planned response to the Government's National Development Plan - the Plan with no chapter on housing. Members also looked at the Position Statement I'd drafted the week before, which we're placing in the Times of Zambia - a government paper, so we altered the tone a little bit!

I spent the rest of the week visiting members to carry out the baseline survey. The week was sort of topped and tailed by highlights. At the beginning we visited two women's co-operatives in rural areas, teaching women skills like brick-making and land rights issues. The week ended, however, with a visit I'll never forget. If I said I enjoyed it that would be inappropriate - nobody could enjoy seeing the appalling circumstances some people live in. We visited two compounds, one in Lusaka and one 200 miles north in Kitwe, to conduct focus groups with the residents' committees. In Lusaka, about 2,000 people live in the compound in homes that range from breezeblock constructions to shacks that are collapsing around them. They draw water from shared taps located around the compound. Everywhere is dirt and dust. Some people, usually women, set up their own business, ranging from a single table with a few vegetables to brick-built grocery shops - and loads of hairdressers. I was taken to see the school, which was spotless and being repainted as I was there. A gang of schoolchildren, in their navy blue uniforms, were chatting and giggling on their way from school, just like a crowd of Cardiff schoolkids. Everywhere I went I was followed by a growing crowd of small children. At first they mutter 'muzungu' (white person) but when I wave at them I get dazzling smiles and waves back. And then when I attempt to greet them - 'muli shani' - they burst into laughter.

The residents' committees in both Lusaka and Kitwe are simply inspirational. They're politicised, aware, committed; they spoke in dialect but I continuously heard the words 'advocacy', 'sensitised' and 'empower'. They have the will, the intelligence and the inner resources to achieve what's needed to lift these communities out of abject poverty, if only the infrastructure we take for granted was put in place for them.

Some good news, after our crisis meeting my colleague secured a meeting at the Ministry of Finance the next morning, and a committment to revisit the Housing Chapter to try, with the NGO's help, to make fit for reinstatement in the National Plan. It's a start.