Tuesday 19th June Chris Owen, 19 Mehefin 2007 Contributed by CAROLINETrowelling of the topsoil continued today. We are removing the topsoil to reveal the natural geology (clay or limestone bedrock) in order to reveal features cut into the rock such as post holes and pits. Wet sieving is also being carried out on site, this is a very wet and messy job. Wet sieving is of large bags of soil from the midden and features of last year, there is quite a back log to get through- trowellers are too fast for their own good! Wet sieving allows us to find any particularly small finds that were missed during trowelling to be found and also to separate environmental evidence such as carbonised grain which floats to the top and is sent away for analysis. The tens of thousands of bone fragments are also being washed on site, these are also to be analysed by a specialist who will help us to determine what animals were being consumed on site and in what quantity. The bone specialist can also tell us in some instances how the animals were butchered if any cut marks can be seen. We had rain again today but this time we weren’t so lucky as it didn’t rain during break and so we couldn’t hide in the site hut. The same problems were faced as yesterday but digging was affected as the rain was more constant even if a little lighter.
Monday 18th June Chris Owen, 18 Mehefin 2007 Contributed by CAROLINEToday the Cardiff University archaeology students arrived on site and this was the first full day. The majority of the day was spent clearing up the edges of the trench using spades, shovels and mattocks. A back breaking day was had by all; this is always the most physically hardest day on site. Progress was good and towards the end of the day all three trenches had cleaned straight edges and so the cleaning off of the last remaining topsoil was begun in trenches 1 and 2. Removing the topsoil in Trench 1 revealed the natural limestone bedrock and yellow clay in most areas. Several features were found cutting into this natural geology, including rubble filled ditches and a possible ring gully (these are often associated with Prehistoric roundhouses). However, the finds have mainly been of Roman date, this includes several Roman coins of the late 4th Century. We are still, however, hoping to uncover Prehistoric activity, particularly as this is what geophysics had suggested in some areas. Geophysics involves analysing the ground using equipment which can detect anomalies in the earth’s geology. Equipment includes magnetometers which record magnetic susceptibility of the soil (this machine is good at detecting burning activity as the soil becomes more magnetic following heating). The ground is also probed by a machine which measures resitivity. This involves passing an electric current into the ground and detecting the resistance faced. Low resistance features are ditches (they retain water), whereas high resistance features such as stone walls obstruct the electric current.Anyway, back to the point- geophysics was carried out on the site to help predict what we would find before we dig the site. This helps us decide where to locate the trenches. Geophysics suggested we would find an enclosure ditch surrounding several areas of activity, including burnt areas and various ditches and other anomalous features. We are hoping to find later prehistoric activity that was possibly at some point contemporaneous with the feasting site found in the nearby field on the farm. Previous digs here involved the digging of a midden (a giant Prehistoric rubbish dump) Many amazing artefacts were found including bracelets, cauldron fragments, a chisel, spearhead and tens of thousands of animal bones. Only time will tell if this site is contemporary, but at present Roman finds dominate the evidence.Today there was torrential rain but luckily this coincided with our lunch hour and so did not affect work too much other than the ground was a lot harder to dig following the down pour with the soil being clayey and trowel edges becoming clogged.
Crefft yn blodeuo: darlunio botanegol gan artistiaid o ferched 16 Mehefin 2007 Maria Sibylla Merian'Raupenbucher' (Book of Caterpillars) - 1679 Cerasus Major Elizabeth Blackwell'The Curious Herbal' 1737-39 Prunus Amygdalus Boneddiges Arabella RoupellProtea Berthe Hoola van NootenCarica Papaya Miss Sarah Anne DrakeCrateagus Macrantha Jane Webb LoudonRomulea Mae casgliad yr Amgueddfa o ddarluniau botanegol yn cynnwys dros 9,000 o brintiadau a lluniau. Mae straeon difyr a dewr y tu ôl i lawer o'r lluniau yn y casgliad, yn enwedig straeon yr arlunwyr benywaidd a oedd yn chwarae rhan yn y darganfyddiadau gwyddonol. Bu tuedd i anwybyddu arlunwyr botanegol benywaidd a'u gwthio i gyrion byd gwyddonol ac academaidd llysieueg. Roedd hyn yn tanseilio'u camp a'u cyfraniad i wyddor a chelfyddyd darlunio botanegol. Rhan merched yn darlunio planhigion Barn rhai oedd mai ffordd barchus i foneddigesau basio'r amser, gan wneud tipyn bach o baentio cyn te, oedd darlunio botanegol! Roedd hyn yn wir yn achos rhai merched ond nid pawb ohonynt. Enillodd nifer o ferched penderfynol ac annibynnol eu plwyf fel darlunwyr botanegol crefftus a dawnus. Yr 17eg ganrif Maria Sibylla Merian (1647-1717) oedd un o arlunwyr botanegol gorau ei chyfnod. Bu gan Maria ddiddordeb mewn trychfilod a lindysod a'r planhigion oedd yn fwyd iddynt er pan oedd yn ifanc. Credir bod gan ei hewythr ffatri sidan a bod hyn wedi arwain at ei diddordeb hi yng nghylch bywyd y pryf sidan. Ym 1679, cyhoeddwyd y gyntaf o'i thair cyfrol ar bryfetach Ewrop, wedi'u darlunio â'i hysgythriadau hi ei hunan. Roedd ei lluniau gofalus a manwl o bryfetach a'r planhigion yr oeddent yn byw arnynt yn gynsail ar gyfer llenyddiaeth wyddonol wedi hynny. Ar ôl bod yn briod am 17 flynedd, gadawodd Maria ei gŵr ac ymuno â sect ddethol o'r enw'r Labadistiaid mewn castell yn yr Iseldiroedd. Ym 1698, gwerthodd Maria ei chasgliad i dalu am daith i astudio a disgrifio pryfetach yn eu cynefin. Am ddwy flynedd, treuliodd ei holl amser yn chwilio am blanhigion a phryfetach newydd ac yn eu darlunio. Yn y pen draw, dychwelodd i Ewrop oherwydd afiechyd ac roedd yn gweithio ar nifer o luniau pan fu farw o strôc yn 70 oed. Y 18fed ganrif Anfonwyd gŵr Elizabeth Blackwell (1700-1758) i garchar dyledwyr am ddwy flynedd ar ôl iddo agor siop brintiau yn Llundain heb y brentisiaeth angenrheidiol. Roedd yn rhaid i Elizabeth feddwl am ffordd o'u harbed rhag eu trafferethion ariannol a, gan ei bod yn arlunydd dawnus, cafodd ei hannog gan Syr Hans Sloane, Llywydd y Gymdeithas Frenhinol, i lunio llysieulyfr awdurdodol o blanhigion meddyginiaethol. Cychwynnodd Elizabeth ar y dasg fawr hon gan ysgythru ei lluniau ei hunan ar blatiau copr a lliwio'r printiau â llaw. Roedd hon yn dasg enfawr a theitl y gwaith gorffenedig oedd A Curious Herbal. Cyhoeddwyd y gyfrol gyntaf, a oedd yn cynnwys 500 o blatiau, ym 1738. Er nad yw safon ei darluniau yn eithriadol, roedd hwn yn gofnod ardderchog yn ei gyfnod ac roedd yn gymaint o lwyddiant am iddo lenwi bwlch ym maes adnabod planhigion. Y 19eg ganrif Roedd Oes Fictoria yn gyfnod o ddatblygiadau mawr. Wrth i'r Ymerodraeth Brydeinig ehangu, roedd llawer o blanhigion newydd ac egsotig yn cael eu hanfon i Brydain. Yn aml, roedd gwragedd bonheddig yn cyhoeddi llyfrau'n ddi-enw gan ei fod yn cael ei ystyried yn beth coman i gysylltu enw menyw â menter fasnachol. Engraifft dda o hyn yw llyfr o'r enw Specimens of the Flora of South Africa by a Lady (1849). Roedd y 'Foneddiges' hon yn ymweld â De Affrica gyda'i gŵr ac, er mwyn pasio'r amser, bu'n paentio lluniau o blanhigion egsotig yr ardal. Cyhoeddodd y gyfrol yn ddi-enw ond, maes o law, daeth yn hysbys mai Lady Arabella Roupell oedd yr awdur. Bu farw gŵr Berthe Hoola van Nooten (yn ei bri tua diwedd y 1800au) pan oeddent yn teithio yn Java, a gadawyd hi i fagu dwy ferch ar ei phen ei hunan. A hithau mewn angen mawr, cyhoeddodd The fruits and flowers of Java (1863), sy'n cynnwys darluniau lliwgar a chryf. Yn unol â thraddodiadau cymdeithasol yr oes, ysgrifennodd Berthe ryw fath o ymddiheuriad yn y cyflwyniad i'r llyfr yn esbonio ei bod wedi'i gorfodi i ddefnyddio'i doniau fel arlunydd botanegol i'w chadw rhag tlodi ac fel encilfa yn ei galar. Mae hyn yn rhoi syniad da i ni o ddisgwyliadau a statws merched yn y 19eg ganrif. Daeth Miss Sarah Anne Drake (1803-1857) yn arlunydd botanegol o fri a chynhyrchodd lawer iawn o waith. Arbenigau mewn tegeirianau a chyfrannodd blatiau eithriadol at yr Orchidaceae of Mexico and Guatemala gan Bateman — un o'r llyfrau enwocaf a gyhoeddwyd erioed am degeirianau. Efallai mai ei chynnyrch gorau oedd y 1,100 o blatiau ardderchog a luniodd ar gyfer y Botanical Register gan Sydenham Edwards. Enwyd y tegeirian 'Drakea' o Awstralia ar ei hôl. Gadawyd Jane Webb Loudon (1807—1858) yn amddifad yn 17 oed. Ysgrifennodd nofel wedi'i gosod yn yr 21ain ganrif o'r enw The Mummy i'w chynnal ei hunan. Daeth y nofel i sylw John Loudon, tirluniwr uchel ei barch, ac fe gyfarfu'r ddau a phriodi maes o law. Credai Jane fod llawer o lyfrau garddio ei gŵr yn rhy dechnegol ac felly ysgrifennodd Instructions in Gardening for Ladies (1840) mewn iaith glir a syml. Roedd y llyfr yn eithriadol o boblogaidd a gwerthwyd dros 20,000 o gopïau ohono. Aeth Jane ymlaen i ysgrifennu The Ladies Flower-Garden ym 1840 a Botany for Ladies ym 1842. Gwaith pwysicaf Anna Maria Hussey (1805—1877) oedd Illustrations of British Mycology, a gyhoeddwyd ym 1847-9 mewn dwy gyfrol. Mae'r llyfr yn cynnwys cyfres o blatiau lliw, gwybodaeth fiolegol a sylwadau cyffredinol sy'n cyfuno gwyddoniaeth, anectodau a chyfeiriadau llenyddol. Cafodd y goden fwg Husseia ei henwi ar ei hôl.
Casglu Cyfoes 14 Mehefin 2007 Wel, ar ôl blynyddoedd o ymwrthod, dwi wedi penderfynu sgwennu blog. A dweud y gwir, doedd gen i ddim dewis. Cefais fy mhenodi'n Guradur Bywyd Cyfoes yma'n Amgueddfa Werin Cymru, ac fel rhan o fy ffurflen gais, cyhoeddais i'r byd y buasai'n dda o beth rhoi cyfle i'r curaduron rannu eu bywydau diddorol, llawn cyffro, gyda'r cyhoedd. Hyn er mwyn cynyddu "argaeledd" (buzz-word amgueddfaol) y casgliadau. Roedd yn rhaid, felly, dangos y ffordd.Casglu cyfoes - beth yn union mae hynny'n olygu? Wel, i hwyluso pethau, penderfynais hollti'r swydd yn ddwy.Yn gyntaf, rwyf am weithio gyda churaduron eraill i lenwi'r gaps yn y casgliad ers 1950. Mae'n gasgliad eithaf cryf yn nhermau gwrthrychau a hanes llafar y Gymru Gymraeg wledig, amaethyddol cyn 1950, ond yn wannach yn nhermau hanes y Gymru ddi-Gymraeg, drefol, ddiwydiannol yn enwedig ar ol 1950, er fod adeiladu Rhyd-y-car, Oakdale a Gwalia wedi gwella 'r sefyllfa rywfaint.Bydd rhaid bod yn ddethol iawn wrth ddewis pethau gan fod y stordai yn llawn dop. Y bwriad yw pigo a dewis gwrthrychau'n ofalus, a gweu storiau a hanesion o'u hamgylch e.e. gallwn arddangos camera super 8 mewn cesyn, tra'n arddangos ffilmiau o Dreforgan yn y Chwedegau yn y cefndir, a chael tystiolaeth y bobl oedd yn berchen ar y ffilm ar arwydd.Mae'r ail ran yn anos. Beth i'w gasglu yn yr oes wastraffus, E-beiaidd hon? Ein penderfyniad yw delio gyda chymunedau, prosiectau penodol, gweithdai a themau. Gallwn wedyn gwtogi'r dewis a chanolbwyntio ar wrthrychau neu storiau sy'n crisialu'r oes.Er enghraifft, mae gennym Ddresel Gymunedol fydd yn newid pob chwe mis. Bydd cymuned neu grwp gwahanol yn arddangos gwrthrychau sy'n bwysig iddyn nhw. Y grwp cyntaf yw grwp Ieuenctid o Benyrenglyn a arddangosodd Gameboy Nintendo, peldroed wedi ei arwyddo a blanced gysur. Y grwp nesaf fydd Cymdeithas Hanes Johnstown.Dull arall o gasglu cyfoes yw creu Storiau Digidol. Gwneir hyn trwy dynnu lluniau ar gamera ffon a chreu ffilm fer gyda'r canlyniadau. Rwyf am fynychu cwrs a chynhadledd yn Aberystwyth wythnos nesaf fydd yn delio gydda hyn. Na i adael i chi wybod sut aeth hi.Fy arddangosfa fawr gyntaf fydd un ar gerddoraieth bop Cymru. Dwi'n gobeithio cynnwys gwrthrychau fel offerynnau, props llwyfan a ffansins, dangos fideos, chwarae recordiadau sain a chynnal gweithgareddau fel gweithdai rap.Mae mwy i ddod...
Mieri, mwyar, jam a jargon 12 Mehefin 2007 Drysfa Fieri — botanegwyr yn didoli'r casgliad yn ystod yr ad-drefnu. Sbesimenau o fieri wedi'u gosod ar hyd Prif Neuadd Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd Mae'r casgliad o fieri a gedwir yn Amgueddfa Cymru'n cael ei gydnabod fel adnodd cyfeirio gwyddonol o bwys ar gyfer y gwaith o astudio ac enwi planhigion ym mhedwar ban byd. Mae'r casgliad Mieri, Mwyar neu Rubus yn llysieufa'r Amgueddfa yn un o brif gasgliadau cyfeirio Prydain ar gyfer enwi planhigion. Yn y casgliad, ceir 15,000 o sbesimenau, yn cynnwys pob un o'r 325 o rywogaethau y gwyddom amdanynt ym Mhrydain ac Iwerddon. Gan fod gwaith dosbarthu mieri'n cael ei adolygu'n barhaus, mae'n hollbwysig bod y casgliad hwn yn cael ei reoli, ei warchod a'i ddefnyddio. Mae'n anodd gwahaniaethu rhwng gwahanol fathau o fieri gan eu bod yn aml yn debyg iawn i'w gilydd a bod llwyni o wahanol rywogathau'n aml yn gwau trwy'i gilydd gan ei gwneud yn anodd casglu un rywogaeth. Gan fod cynifer o rywogaethau o fieri ym Mhrydain, mae llawer o sbesimenau yn y casgliad yn dal heb eu henwi. Pan ddarganfyddir math newydd, gelwir y sbesimen a ddefnyddir i adnabod y rhywogaeth y mae'n perthyn iddi yn deipsbesimen. Mae teipsbesimenau yn bwysig iawn er mwyn datrys problemau wrth adnabod rhywogaethau ac mae teipsbesimenau o 100 o rywogaethau o leiaf yng nghasgliad yr amgueddfa.,/p> Mae elfen hanesyddol bwysig i'r casgliad gan ei fod yn cynnwys casgliadau personol nifer o gasglwyr o bwys o ddiwedd y 19eg ganrif a dechrau'r 20fed. Mae sbesimenau Ewropeaidd yn werthfawr hefyd a, thrwy'r rhain, canfuwyd bod nifer o rywogaethau o fieri o Ffrainc a'r Almaen ym Mhrydain ond eu bod heb eu canfod tan yn ddiweddar. Gobeithio y gellir defnyddio'r sbesimenau Ewropeaidd i gysylltu rhai o'r sbesimenau yn y llysieufa sydd heb eu henwi i'r rhywogaethau cyfandirol.
