Spring Bulbs

Mae dros chwe fil o fylbiau wedi cael eu plannu ar draws y DU gan y Gwyddonwyr Gwych sydd yn cadw cofnodion tywydd i ymchwilio newid yn yr hinsawdd.

Roedd y tywydd yn ystod yr wythnos plannu yn wlyb iawn, ond er hyn, wnaeth y disgyblion mwynhau garddio yn yr awyr iach. Creodd y disgyblion labeli ar gyfer eu planhigion a mabwysiadu'r bylbiau y bydd yn gofalu am dan wanwyn nesaf. Edrychwch ar rai o'r lluniau a anfonwyd i mewn o ysgolion.

Dechreuodd yr ysgolion i gadw cofnodion tywydd. Maent yn dysgu sut i gofnodi tymheredd a mesur glawiad. Yna, maent yn llwytho cofnodion hyn i'n gwefan gan ddefnyddio eu sgiliau TGCh. Hyd yn hyn, derbyniwyd pum deg pedwar o gofnodion - sydd yn anhygoel!

Hoffwn ddweud helo arbennig i Isaac o Lancashire a ymwelodd ag Amgueddfa Caerdydd dros hanner tymor i ddweud helo. Yn anffodus, roeddwn yn gweithio yn plannu ein Gweirglodd Drefol newydd ar y pryd a ddim wedi cael siawns i gwrdd ag Isaac. Mae'n ddrwg gennym i colli chi Isaac - gobeithio eich bod wedi mwynhau eich ymweliad â Chaerdydd.

Athro'r Ardd.

Eich sylwadau:

SS Philip and James CE Primary School: We're not sure our laminated labels will survive the winter so we wrote our names on the lollypop sticks and on the side of the pots in case the pictures fall off. Any other advice welcome! Here are some comments from the children: "I really liked comparing the size of the bulbs." "I enjoyed seeing the pointy part of the daffodil peeping through the compost." "Putting the soil in and getting my hands messy was the best bit". "It was really cool." Prof.P: Glad you enjoyed planting. Keeping the tags on the labels is tricky. I think what you have done is great. Some schools use a permanent white marker pen to write on the pots.

Kilmaron Special School: This year we have planted our bulbs in 4 different places to see if they grow better at the front of the school or at the back. We have planted some in the bulbs in a new bed and some in old beds to see if the soil makes a difference. Prof P: Great investigative skills Kilmaron - please let us know if you see any changes and if they are as you predict?

Glyncollen Primary School: Our bulbs are in good condition. We enjoyed planting them and can't wait to see them grow. Prof.P: Glad the bulbs are doing well and that you are enjoying the project again at Glyncollen.

Greyfriars RC Primary School: I am really enjoying it thank you for last year. I'm loving the bulbs mine are called Earl and Willum. Prof.P: I'm delighted to hear you enjoyed and are continuing to this year at Greyfriars.

Ladywell Primary School: We are really enjoying looking after the bulbs. We will be a few days behind everyone else as unfortunately they were knocked down and we had to replant the bulbs. We are thankful that you gave us more bulbs because they were destroyed. We are also thankful for including us in the project. Prof.P: Glad you got the bulbs and more importantly that you haven't given up!

Bleasdale CE Primary School: We have been scaring away the slugs! Prof.P: Many gardeners will be very interested to know how you are doing this Bleasdale. Let me know.

Raglan VC Primary: We removed lots of fallen leaves from the top of the pots. No watering required this week.

Ysgol Bro Eirwg: Ar ddydd Mercher cafon ni 19cm o law, sef 190mm - mae'r siart dim ond yn mynd i 100mm! Hefyd ar ddydd Gwener cafon ni 11cm o law, sef 110mm, yr un broblem gyda'r siart! Diolch Athro.Ardd: Llawer iawn o glaw! Wnai newid y furflen we - diolch.

Woodplumpton St. Anne's Primary School: It's interesting to see the difference between the highest and the lowest temperatures in one week. We are very excited to be taking part in the project. We want to know what will happen. Prof.P: Hopefully in the spring you will have some beautiful flowers!

Culross Primary School: We are going to send our weather reports on Monday’s. On Friday the rainfall was 10 mm because it was hailstones on Thursday evening. Prof.P: Wow hailstones already! We had some in Cardiff too - I got soaked!

Burscough Bridge Methodist School: There was a high amount of rainfall this week and due to the weather conditions over Wednesday night the gauges tipped and lost the contents. Prof.P: I use a big lump of clay to help keep my rain gauge in place but most days it should be fine in the soil.

Dim ond pum diwrnod tan yr wythnos plannu fawr a fydd yn cael eu cynnal ledled y DU fel rhan o'r ymchwiliad Bylbiau'r Gwanwyn i Ysgolion!

Gobeithio y bydd y tywydd yn garedig i ni!

Bydd chwech a hanner mil o ddisgyblion yn plannu bylbiau fel y cam 1af yn yr ymchwiliad hinsawdd gyffrous.

Bydd ysgolion Saesneg a Chymraeg yn plannu ar yr 21 Hydref ac yn yr Alban ar 25.

I bawb sy’n plannu:

• Cofiwch wneud eich labeli cyn plannu!
• Darllenwch hwn cyn Plannu eich bylbiau i sicrhau brawf-deg!
• Danfonwch lun neu ‘Tweet’  i mi o'ch dosbarth yn plannu i'w defnyddio yn y blog hwn.

Fy nghyfrif Twitter yn www.twitter.com / professor_plant
 

Pob lwc!

Athro'r Ardd

Helo! Fy yw'r Athro'r Ardd a hoffwn groesawu'r chwe mil a hanner o wyddonwyr ifanc ar draws y DU sy'n cymryd rhan yn y Bylbiau'r Gwanwyn i Ymchwiliad Ysgolion eleni!

Bydd deuddeg mil o fylbiau yn cael eu plannu a'u monitro fel rhan o'r ymchwiliad hinsawdd hwn sydd yn cael ei gyd-drefnu gan yr Amgueddfa Cymru. Os oedd record byd am nifer o bobl yn plannu bylbiau ar yr un pryd, (mewn sawl lleoliad) gallem ei hyrddio!

Mae pob un o'r bylbiau wedi cael eu cyfrif ac yn gyson yn cael eu dosbarthu i'r 150 o ysgolion ar draws y wlad. Hoffwn groesawu pob disgybl ac athro fydd yn gweithio ar y prosiect hwn!

• Cymerwch olwg ar y map i weld ble mae'r bylbiau yn cael eu hanfon ar draws y DU
• Os nad ydych wedi derbyn fy llythyr eto - dilynwch y ddolen hon.
• Cyn i bob bwlb cael ei phlannu, rhaid i bob disgybl mabwysiadu eu bylbiau ac addewid i ofalu amdano. Os ydych chi eisiau gwybod mwy - dilynwch y ddolen hon.

Cyn i chi fabwysiadu eich bwlb efallai y byddwch hefyd yn dymuno gwybod mwy o ble mae'n dod. Mae fy ffrind Bwlb bychan yn mynd i esbonio:

“Fi a fy holl ffrindiau bwlb dod o blanhigfa feithrin ym Maenorbŷr, ger Dinbych y Pysgod yng Nghymru, fe'i gelwir ' Springfields '. Roeddem wedi cael eu dewis ac yn llwytho ar fan yn barod i fynd i'n cartrefi newydd. Ar y dechrau roeddwn ychydig yn ofnus, ond pan wnes i gyfarfod Athro'r Ardd yn yr Amgueddfa roeddwn yn deall fy mod i yn ddiogel a bod gennyf waith pwysig i'w wneud. Rydym i gyd wedi cael eu dewis i helpu i ddeall sut gall y tywydd effeithio ar bryd fydd fi a fy ffrindiau yn gwneud blodau. Mae fy rhieni cyn i mi dyfodd yma hefyd, Springfields wedi bod yn tyfu'n ni 'Daffodils Tenby' am tua 25 mlynedd, rydym yn un o'r ddwy genhinen Pedr sydd yn frodorol i Ynysoedd Prydain.”

Dim ond ychydig o wythnosau tan blannu! Ni allaf aros!

Athro'r Ardd

Ysgol Gynradd Williamstown, yng Nghwm Rhondda, ddaeth yn gyntaf o’r chwedeg tri o ysgolion yng Nghymru a gymrodd ran yn ymchwiliad Bylbiau'r Gwanwyn yr Amgueddfa eleni.

Enillodd y dosbarth o Wyddonwyr Gwych daith natur i Sain Ffagan: Amgueddfa Werin Cymru, lle cawsant eu tystysgrifau. Fel rhan o'r daith, cawsant gyfle i astudio madfallod dŵr, chwilio am fwystfilod bach, gwylio ystlumod ac adeiladu nythod mawr yn y goedwig!

Athro'r Ardd: ''Cafodd pob un o’r disgyblion ddiwrnod gwych a dylen nhw fod yn falch iawn o'r ffordd maen nhw wedi cynrychioli eu hysgol. Roedd y safon yn uchel iawn eleni; mae’r ysgolion i gyd yn gwella wrth gofnodi eu data. Gwnaeth Williamstown yn arbennig o dda gyda'u cofnodi ac wedi bod yn frwdfrydig iawn o'r cychwyn fis Tachwedd diwethaf tan ddiwedd y gwanwyn – a ddaeth yn hwyr iawn eleni!"

Alison Hall, Athrawes yn Ysgol Gynradd Williamstown: "The pupils said it was the best day out they had ever had - they loved viewing the bat roost in particular! In terms of the investigation, the children have have loved the whole process from planting and recording to measuring and waiting for the first bloom to appear. It has been great for improving their science, numeracy and ICT skills. We are now really enthused about nature and the environment and are keen to set-up more outdoor investigations in our school grounds".

Os hoffech chi gymryd rhan yn y project hwn y tymor nesaf, llenwch y ffurflen gais ar-lein: www.amgueddfacymru.ac.uk/cy/1738/

I weld ein hadroddiad gwerthuso gan athrawon (Saesneg yn unig), cliciwch ar y ddolen hon: https://scan.wufoo.com/reports/spring-bulbs-for-schools-evaluation-report/

Fel y gwelwch o'r cwestiwn gwerthuso isod mae’r project yn drawsgwricwlaidd:

Mae project ‘Bylbiau'r Gwanwyn i Ysgolion’ yn gyfle i filoedd o wyddonwyr ysgol weithio gydag Amgueddfa Cymru i archwilio newid yn yr hinsawdd a'i ddeall.

Ers mis Hydref 2005, mae gwyddonwyr ysgol  wedi bod yn cadw cofnod o'r tywydd a phryd mae eu blodau'n agor, fel rhan o astudiaeth hirdymor o effeithiau'r tymheredd ar fylbiau'r gwanwyn.

Mae tystysgrifau wedi cael eu hanfon at yr holl ddisgyblion yn 3979 a gwblhaodd y prosiect eleni.

Mae rhagor o fanylion yn adroddiadau Athro'r Ardd neu gallwch chi lawrlwytho'r daenlen i astudio'r patrymau!

• Gwnewch siartiau amlder a graffiau i ganfod y cymedrau.
• A wnaeth blodau agor yn hwyr mewn ysgolion oedd yn cofnodi tywydd oer?
• Sut wnaeth tymheredd, heulwen a glaw effeithio ar ddyddiadau blodeuo ar gyfartaledd?
• Chwiliwch am dueddiadau mewn gwahanol lefydd yng Nghymru.

Diolch yn fawr

Athro'r Ardd

www.museumwales.ac.uk/scan/bylbiau

Twitter http://twitter.com/Professor_Plant

Facebook Professor Plant