Spring Bulbs

Newid yn y tywydd ers fy adroddiad yr wythnos diwethaf!

Mae’r tymheredd wedi cwympo ac mae’r wlad i gyd dan eira. Mae sawl ysgol wedi cau ac mae ysgolion eraill yn cofnodi bod y mesuryddion glaw yn ‘llawn eira’! Roedd Ysgol Gynradd Maesycwmer yn glyfar iawn yn toddi’r eira yn eu mesurydd glaw cyn ei gofnodi! Gwelwch y sylwadau isod.

Neithiwr, cofnodwyd y tymereddau isaf erioed am fis Tachwedd. Yng nghanolbarth Cymru, cyrhaeddwyd record o -18C (0F) yn Llysdinam, ym Mhowys. Adroddodd Dr Fred Slater: ‘Rydw i wedi bod yn cofnodi’r tywydd yng Nghanolfan Faes Llysdinam yn ddiwyd ers 30 mlynedd – a neithiwr oedd yr oeraf i fi ei gofnodi.”

Os ydych chi’n medru cyrraedd yr ysgol, anfonwch eich canlyniadau ac unrhyw luniau o’r eira sydd gennych.

Roedd y Robin haerllug yma yn fy atgoffa i o pa mor llwglyd fydd adar yn ystod y gaeaf. Daeth yn agos iawn ata i yn Sain Ffagan y bore ‘ma. Yn ffodus roedd fy mocs bwyd gyda fi felly rhoddais i ychydig friwsion iddo fe yn gyfnewid am gael tynnu ei lun.

Os hoffech chi helpu’r adar y  gaeaf hwn cofiwch roi bwyd adar allan yn yr ysgol neu’r ardd. Fe wnes i ychydig o beli braster dros y penwythnos. Roedden nhw’n hawdd i’w gwneud ac yn llawer o sbort.

Er mwyn dysgu sut i wneud cacennau adar a peli braster ewch i http://bit.ly/i7mdNN

Os ydych chi’n chwilio am le da i wylio adar beth am ymweld â’n cuddfan wylio adar yn Sain Ffagan http://bit.ly/cPGqzz

Athro’r Ardd.

Dyma rai o’ch cwestiynau a’ch sylwadau.

Dyma rai cwestiynau da iawn gan wyddonwyr clyfar iawn! Mae llawer mwy o sylwadau gan ysgolion isod hefyd.

Gofynnodd Ysgol Gynradd Oakfield: 'Beth yw taldra’r genhinen bedr dalaf i gael ei chofnodi yn yr arbrawf hwn?' Yn ysgol Sant Dunawd y cofnodwyd y talaf ar 15/4/2010. Roedd yn 80cm o uchder!

Gofynnodd Ysgol Nant y Coed: 'A yw’r canlyniadau yn debyg i’r canlyniadau ar yr un amser y llynedd?' Cwestiwn da iawn. Dwi wedi ateb y cwestiwn yn lleol ar gyfer Nant y Coed, ar gyfer Cymru ac wedi edrych ar batrymau tymor hir.

Yn lleol yn ysgol Nant y Coed: Ar gyfartaledd roedd llai o law ym mhythefnos gyntaf mis Tachwedd ac roedd yn gynhesach nag yn 2009.

Glawiad: 2009 – 20.9mm. 2010 – 14.6mm.

Tymheredd: 2009 – 7.7°C. 2010 – 14°C.  

Oedd y patrymau'r un peth yn eich ysgol chi?

Canlyniadau astudiaeth 2010: www.amgueddfacymru.ac.uk/cy/2968/

Canlyniadau astudiaeth 2009: www.amgueddfacymru.ac.uk/cy/2952/

Yng Nghymru: Roedd mis Hydref eleni ychydig yn oerach na’r llynedd a chafwyd yr un faint o lawiad ag yn 2009.

Cymedr tymheredd yn 2009 oedd 11°C a 9.8°C yn 2010.   

Cymedr glawiad yn 2009 oedd 128.3mm a 123.8mm yn 2010.

Edrych ar y patrymau tymor hir: Roedd y cyfartaledd misol ar gyfer mis Hydref rhwng 1971-2000 yn 6.5°C. Mae’r ddau Hydref diwethaf wedi bod dipyn yn gynhesach mewn cymhariaeth.

Gweler: http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/averages/19712000/areal/wales.html  

Oes unrhyw ysgolion wedi gweld eira eto? Os ydych chi, gadewch i mi wybod.

Diolch yn fawr. Athro’r Ardd.

Ar dydd Mercher 20 Hydref cafod miloedd o blant hwyl yn palu yn y pridd fel rhan o broject Bylbiau’r Gwanwyn i Ysgolion – ymchwil newid hinsawdd.

Roedd nifer yn edrych ymlaen i blannu’r bylbiau bach y byddant yn gofalu amdanynt tan y gwanwyn nesaf. Yr wythnos nesaf bydd yr ysgolion yn dechrau casglu cofnodion tywydd a chwblhau sialensiau Athro’r Ardd er mwyn ennill eu Tystysgrifau Gwyddonwyr Gwych.

Mae’r project yma yn gyfle gwych i ddysgu y tu allan i’r ystafell ddosbarth, ond mae hefyd yn fodd i Amgueddfa Cymru rannu gwybodaeth ac adnoddau  gwyddonol gydag ysgolion ledled Cymru.

Yr ystadegau...

Mae 5.4% o ysgolion cynradd Cymru yn cymryd rhan eleni, 2,681 o ddisgyblion mewn 71 ysgol ar drws Cymru.

Mae 60% o’r ysgolion dros 30 milltir o Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, sy’n bencadlys yr ymchwiliad. 

Mae 42% o’r ysgolion wedi’u lleoli yng Ngogledd Cymru, 33.8% yn Ne Ddwyrain Cymru, 16.9% yng Ngorllewin Cymru a 8.4% yng Nghanolbarth Cymru.

Mae 38% wedi’u lleoli mewn ardaloedd Cymunedau’n 1^af ac mae 40% yn ysgolion Cymraeg neu ddwyieithog.

Mae 37% yn cymryd rhan yn y project am y tro cyntaf tra bo 63% wedi bod yn rhan o’r project am ddwy flynedd neu fwy.

Mae Amgueddfa Cymru yn paratoi i anfon bylbiau’r gwanwyn a photiau i 2,621 o wyddonwyr ysgol gynradd ar draws Cymru, fel rhan o’n ymchwil parhaol i effaith newid hinsawdd.

Rhoddwyd dros 3,000 o fylbiau drwy garedigrwydd y Really Welsh Company a chawsant eu pacio gan dîm o wirfoddolwyr hynod effeithlon. Bydd y bylbiau, y potiau a’r offer yn galluogi ysgolion i gofnodi’r tywydd a dyddiau blodeuo mewn 70 lleoliad ar draws Cymru.

Bydd pob ysgol yn cwblhau tasgau ac yn cadw cofnod drwy gydol y gaeaf a’r gwanwyn er mwyn ennill tystysgrifau gwyddonydd gwych a ddyfernir gan arweinydd y project – Athro’r Ardd. Mwynhaodd y gwirfoddolwyr y profiad ac roeddent yn fwy na pharod i gynorthwyo â logisteg y project gwerth chweil yma, fydd yn galluogi’r Amgueddfa i rannu’i gwybodaeth wyddonol ag ysgolion ar draws Cymru – dim ots pa mor anghysbell maen nhw.

Bydd yr ysgol sy’n ymroi fwyaf yn ennill trip casglu cennin Pedr gyda ffermwyr y Really Welsh company sy’n tyfu eu cynnyrch i gyd o fewn i Gymru.

Yr wythnos yma bydd gyrrwr y fan, Paul Evans, yn dosbarthu’r pecynnau ymchwil ar hyd ffyrdd troellog Cymru i sicrhau bod pob ysgol wedi derbyn eu bylbiau mewn pryd ar gyfer y diwrnod plannu mawr ar 20 Hydref. Mae Paul wedi gweithio i wasanaeth benthyg yr Amgueddfa Genedlaethol ers 20 mlynedd. 

Investigation Results 2006-2010

The ‘Spring Bulbs for Schools’ project allows 1000s of schools scientists to work with Amgueddfa Cymru-National Museum Wales to investigate and understand climate change.

Since October 2005, school scientists across Wales have been keeping weather records and noting when their flowers open, as part of a long-term study looking at the effects of temperature on spring bulbs.

See Professor Plant's reports attached or download the spreadsheet to study the trends for yourself!

Many Thanks

Professor Plant